Ủng hộ VCV
Số tác phẩm
22.270 tác phẩm
2.575 tác giả
182
75.185.415

vanchuongviet.org

Tư liệu văn hóa nghệ thuật

triết học
28.09.2012
Mỹ Học Và Văn Chương 4 - Đặng Phùng Quân
A. G. Baumgarten, Aesthetica, 2 Bde. 1750-58. Từ ngữ mỹ học nhằm để chỉ “khoa học về nhận thức cảm xúc” được ghi nhận kể từ Baumgarten. Ông quan niệm cơ sở của thơ và những bộ môn mỹ thuật là những biểu tượng cảm xúc/sensitivae, chẳng hạn một bài thơ đẹp là một diễn ngôn cảm xúc hoàn hảo, làm sống dậy một sức truyền cảm sinh động, cho nên đẹp có thể mơ hồ, không rõ ràng như biểu tượng trí thức. Người làm nghệ thuật không chỉ mô phỏng tự nhiên, nhưng đưa cảm xúc vào thực tại nên trong quá trình mô phỏng tự nhiên sáng tạo ra một thế giới, một tổng thể mục tiêu của biểu tượng. ... <chi tiết>
26.09.2012
Mỹ Học Và Văn Chương 3 - Đặng Phùng Quân
Mâu thuẫn, lưỡng phân là những đặc tính trong tư tưởng Nietzsche, cho nên mặc dầu Nietzsche xác định nghệ thuật là quyền năng cao nhất của cái giả, thế giới như thể sai lầm, dối trá được thánh hóa, song Deleuze nhận ra ở Nietzsche, chân lý có lẽ mang một ý nghĩa mới, là ảo diện, chân lý hiểu theo nghĩa là đưa quyền lực đến chỗ kỳ thành, đế chỗ tối thượng; những con người nghệ thuật chúng ta = những con người đi tìm tri thức hay chân lý = những con người tìm ra những khả năng mới của đời sống [90]. ... <chi tiết>
24.09.2012
Mỹ Học Và Văn Chương 2 - Đặng Phùng Quân
Lúc sinh thời, Hegel không xuất bản tác phẩm đặc biệt nào về triết học nghệ thuật như Schelling [35] , tuy ông cũng có dự án viết triết học nghệ thuật [36] song những bài giảng về Mỹ học, về Nghệ thuật trong những năm 1820/21 và 1823 chỉ được xuất bản sau khi ông mất. Vả lại hệ thống biện chứng của ông đã hoàn tất trong bộ ba tác phẩm kể trên, cho nên trong giới học giả hậu thế ở dầu thế kỷ XXI này mới có nhận xét: ... <chi tiết>
22.09.2012
Mỹ Học Và Văn Chương 1 - Đặng Phùng Quân
Mỹ học và văn chương là hai khoa học phân biệt song có một điểm chung đó là thuộc về cảm tính/αίσθησις. Alexander Gottlieb Baumgarten (1714-1762) đã lấy lại từ tiếng hy lạp để viết bộ Aesthetica khởi đầu nền móng cho một khoa học độc lập [1]. ... <chi tiết>
20.09.2012
Đọc Cương-Lĩnh Luận-Lí 1 Và Vài Nhận-Xét Về Nền-Tảng Toán-Học Của Wittgenstein - Nguyễn Quỳnh USA
Nếu thực-sự Triết-ja có “cái-nhìn bao-quát”, thì bất kì nhận-định nào trong Triết-học cũng chỉ là những đề-tài thuầnLuận-lí. Đề-tài Luân-lí không có chức-năng trong ứng-zụng ngoại trừ Luận-lí áp-zụng trong khoa-học. Ra ngoài vai-trò ứng-zụng, nói chung, đề-tài Luận-li chỉ là những câu hỏi để nâng cao khà-năng fê-bình sau khi sự-kiện đã an bài. ... <chi tiết>
15.09.2012
Đọc Cương-Lĩnh Luận-Lí 1 Và Vài Nhận-Xét Về Nền-Tảng Toán-Học Của Wittgenstein - Nguyễn Quỳnh USA
Trong Triết-học tốt nhất là chúng ta nên hỏi chứ đừng bao jờ trả lời. Jải-đáp câu-hỏi Triết-học bằng một câu-hỏi khác là một điều không tốt. ... <chi tiết>
12.09.2012
ĐỌC, FÊ-BÌNH VÀ SO-SÁNH TRUY-TẦM LUẬN-LÍ (LOGISCHE UNTERSUCHUNGEN, 1900) của Edmund Husserl - Nguyễn Quỳnh USA
Husserl nhận thấy rằng theo truyền-thống, thì Luận-lí (Logic) vẫn thường được định-ngĩa như là một kĩ-thuật (technology), mặc zù vẫn còn nhiều định-ngĩa khác. Những định ngĩa coi Luận-lí như là “kĩ-thuật hay fương-fáp fán-đoàn, fương-fáp suy-luận, fương-fáp suy-tư (l’art de penser)” đều sai-lầm hoặc còn qúa nông-cạn. ... <chi tiết>
09.09.2012
Thuật luyện vàng - Nguyễn Hồng Nhung
Nguồn gốc của thuật luyện vàng (alkimia) đã mất trong thời cổ. Không có một ký ức xa xưa nào lại không tìm thấy dấu vết trong nó để lần ra thời xa xưa hơn nữa. Một số người cho rằng thuật luyện vàng là tri thức phép thuật, và nếu tập hợp phép thuật của toàn trái đất là mười thì chín có nguồn gốc từ Ai cập. Chính vì vậy tên gọi của thuật này được giải thích từ từ chem của Ai cập, muộn hơn thêm vào từ al của Ả rập, thành al chem, và sau cùng với chữ Latin thành al chemi. ... <chi tiết>
07.09.2012
Friedrich Nietzsche : Der Wille Zur Macht - Chí Hùng-Vĩ, (Í-Chí Vươn Tới Quyền-Lực - Nguyễn Quỳnh USA
Í-chính: Tư-tưởng của Nietzsche về tôn-jáo rất rõ ràng. Theo ông, cũng như Voltaire trước ông, thì thủa ấy, vấn-đề chính ở xã-hội Âu-châu là vấn-đề uy-quyền qúa lớn và sai-lầm của tôn-jáo đã đè nặng con người. Ngay bây jờ, người Âu-châu vẫn thường nói nếu không bị jam-hãm trong ngàn năm đen-tối thì sự tiến-bộ về mặt tư-tưởng, xã-hội, và nhất là khoa-học, kĩ-thuật ở Âu-châu trong thế-kĩ 20 đã đến sớm hơn cả ngàn năm trước. Ngĩa là ngày nay, thế-kỉ 21, nhân-loại đã tiến-bộ hơn. Tuy vậy, khi nói tới thức-tỉnh và tiến-bộ, chúng ta nên cẩn-thận là có fải cả bàn-zân thiên-hạ đã thức-tỉnh và tiến-bộ, hay chỉ có một số người rất nhỏ mà thôi. Cứ nhìn vào chính-sách xâm-lược của Tầu và những chuyện đẫm-máu đang xảy ra ở nhiều nơi trên thế-jới, ngay lúc này để thấy câu trả lời. Fải nói rằng không bút nào tả hết vì nhân-loại còn tối-tăm lắm. ... <chi tiết>
05.09.2012
Đọc và Fê-bình SEIN UND ZEIT/ NGUỒN-SỐNG VÀ THỜI-JAN của HEIDEGGER 7 - Nguyễn Quỳnh USA
Chúng-ta đụng fải thuật-ngữ “weltzugehörig” hay “innerweltlich”. Cả hai đều là tính-từ mà các học-jả Anh-Mĩ zịch là “Worldly” để trình-bày một hiện-tượng của cái hay sự-sống-ở-ngay-kia tức Dasein. Sau đây là jải-thích về từ-ngữ và hiện-tượng “sống” hay có mặt ấy của Heidegger. Heidegger zùng chữ “Worldly” có ngĩa là “Thói-thường” hay “thế-jan trong í-ngĩa bình-thường” để miêu-tả một loại Nguồn-sống (Sein). Đúng ra chữ “Thói-thường” hay “thế-jan chung chung” có ngĩa là sự-sống ở ngay kia (Dasein). ... <chi tiết>
03.09.2012
Friedrich Nietzsche: Lập-Ngôn Của Zarathustra 8 - Nguyễn Quỳnh USA
Í-chính: Như đã có lời thưa trước với độc-jả Văn Chương Việt, đọc tư-tưởng, zịch tư-tưởng và fê-bình tư-tưởng là những việc làm công-fu. Chúng đòi hỏi căn-bản Hàn-lâm, kinh-ngiệm uyên-bác, và thường-xuyên trao-đổi trong lãnh-vực chuyên-môn. Như thế vẫn không có ngĩa hoàn toàn tránh được sai-lầm. Đồng thời chúng ta nên nhớ, vì ai cũng có quyền fát-biểu cho nên để cho kinh-ngiệm hiểu-biết rõ ràng chúng ta cần fải đối thoại với những nhà chuyên-môn. Vì lí-zo ấy tôi đã viết nhiều bài bằng song-ngữ. Không fải để khoe mà để cho độc-jả ngoài Việtnam thấy một việc làm có suy-ngĩ và căn-bản vững-vàng. Khác với khoa-học, các ban nhân-văn như Triết-học là một ngành zễ bị ngộ-nhận vì “ai cũng có thể làm được.” ... <chi tiết>
02.09.2012
Tìm-Hiểu Lí-Thuyết Fê-Bình Trong Xã-Hội Và Chính-Trị - 3 - Nguyễn Quỳnh USA
Theo Hegel, luận-lí là một khoa-học tìm hiểu về Í-niệm tinh-ròng nhất bởi vì Í-niệm tinh-ròng là cơ-cầu tinh-xác của Tư-tưởng. Chữ “abstract” trong bài này không có ngĩa “trừu-tượng” hay “mơ-hồ” mà là khả-năng đưa tới sự-hiểu-biết rốt ráo, như khi chúng ta nói “trừu-tượng hóa vấn-đề” để cho vấn-đề chúng ta muốn biết hiện ra rõ ràng. Vậy thì, luận-lí chính là những nỗ-lực hiểu-biết rất công-fu theo fương-fáp Hiện-tượng Luận hay cùng kì lí, có nền-tảng vững vàng hi-vọng júp cho thế-jan nhân-loại trở thành một không-jan cho tất cả con-người, hiển-hiện thành một cõi-sống đầy í-ngĩa. Jấc-mơ ấy có fải zành cho một xã-hội lí-tưởng của con người? Hiển-nhiên suy-luận này jống như lí-tưởng của Husserl trong Suy-tư Năm của cuốn Suy-tư Trong Tinh-thần Descartes. Thực ra, thức-tỉnh hay jác-ngộ không fải là chuyen thuần-túy suy-tư, mà fải là những thực-tập rất jan-nan. ... <chi tiết>
31.08.2012
Friedrich Nietzsche: Lập-Ngôn Của Zarathustra 7 - Nguyễn Quỳnh USA
Hôm nay, sau những công-việc ở Đại-học và những ngiên-cứu để sửa-soạn thuyết-trình trong các Đại-hội Quốc-tế 2013 tôi mới tạm thư-thả để trở về những đề-tài đang fát-triển và đã đăng từng fần trên Văn-chương Việt. Một trong những đề-tài đó là bản Việt-ngữ cuốn Also sprach Zarathustra hay Lập-ngôn của Zarathustra, một trong những tác-fẩm quan-trọng của Nietzche. Tác-fẩm Triết-học này rất sáng-tạo và cũng rất văn-học,rất zễ bị hiểu sai, nhưng đã ảnh-hưởng rất sâu-đậm nơi tôi khi mới ngoài hai mươi. Bài viết Đưa Vào Í-niệm Không Mầu của tôi là một ví-zụ rất rõ ràng. ... <chi tiết>
30.08.2012
Chứng Thực Sau Cùng Của Những Đam Mê Thời Đại - Nguyễn Hồng Nhung
Gần như trong toàn bộ, tư duy châu Âu là sự chứng thực sau cùng của tinh thần mọi thời đại và của những đam mê thời đại. Các khái niệm đại cương quen thuộc của triết học và khoa học tự nhiên, những lý thuyết kinh tế học và xã hội ngoài mọi lộn xộn lịch sử từ các quan điểm nóng ra người ta không nhìn thấy gì khác, từ đấy người ta tư duy một cách mù quáng. ... <chi tiết>
25.08.2012
‘Zarathustra đã nói như thế’: thiên trường thi của những ẩn ngôn - Phạm Nga
Kỷ niệm 112 năm ngày mất của FRIEDRICH NIETZSCHE (25-8-1900 – 25-8-2012) “Với tư thế thi sĩ, là kẻ tiên đoán những ẩn ngôn, là kẻ cứu chuộc sự ngẫu nhiên, ta đã dạy loài người sáng tạo tương lai và trong khi sáng tạo, giải thoát những gì đã xảy ra.” (Zarathustra đã nói như thế – Nietzsche)*. ... <chi tiết>
02.08.2012
Asa – Điều Thiện - Nguyễn Hồng Nhung
Từ ASA trong thời cổ nằm giữa các từ ngữ lớn lao, như Đạo của Trung quốc, Atman của Ấn độ, vidja hoặc szamszara, Logos của Hy lạp, daimon hoặc idea. Từ này trong tiếng Iran, Zarathusra thường xuyên sử dụng, nhưng cũng trong ý nghĩa này chắc chắn đã có từ hàng ngàn năm. Các tác phẩm nói về Iran cổ thường liên hệ đến từ rta của tiếng Sankrit, và người ta cho rằng nó có nghĩa là một trật tự thế gian chân chính. Cũng như vậy nó có quan hệ với từ dharma của Ấn độ, mang nghĩa: trật tự hợp lý của thế gian, với từ kozmos của Hy lạp có nghĩa: một vũ trụ sắp xếp hợp lý trong tinh thần của sự thật và cái đẹp. ... <chi tiết>
27.07.2012
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 13 - Nguyễn Quỳnh USA
Bản Việt-ngữ Suy-tư Trong Tinh-thần Descartes của Edmund Husserl đăng trên Văn-chưong Việt tại Sàigòn, Việtnam, mới hoàn-tất hôm nay (July 24, 2012) là bản mới đã được sửa-chữa kĩ càng, tuy chẳng bao jờ tuyệt-hảo. Ngĩa là trong tương lai tôi sẽ làm tốt hơn. Bản Việt-ngữ đầu tiên zo Quantic Universe xuất-bản, gồm 300 cuốn, tại Hoa-kì, tháng Jiêng năm 2008. Mục-đích của tôi nhằm cống hiến tư-tưởng Triết-học Tây-fương cho các em sinh-viên ban Triết ở Việtnam, zo nhiều lí zo trong đó có lí-zo các em không được đọc nguyên-tác hay các bản zịch sang Anh, Fáp có já-trị. Nhiều học-jả ban Triết ở Tây-fương đọc Husserl, Hegel, Heidegger, nhưng không hiểu nổi. Đây là chuyện bình-thường, ví-zụ không fải người nào có bằng Tiến-sĩ Tóan là jải được những bài toán hóc-búa. ... <chi tiết>
25.07.2012
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 12 - Nguyễn Quỳnh USA
Trong thế-jới của người và vật, chúng ta đụng fải những vấn-đề khoa-học về hiện-tượng tự-nhiên, chẳng hạn như căn-nguyên của tâm-lí-thân xác, của cơ-thể học, và của tâm-lí. Chúng ta thấy vấn-đề này trong tiến-trình fát-triển nơi mỗi đứa trẻ khi đứa trẻ ấy có “khái-niệm về thế-jan” của nó. Hệ-thống í-thức zựa trên nhiều kinh-ngiệm nhờ đó một thế-jan, cụ-thể và có thể kinh-ngiệm ra được, có mặt ở ngay kia cho đứa trẻ. Thế-jan ấy luôn luôn có mặt ở đó với cơ-cấu rõ ràng trong tiến-trình tâm-lí của đứa-trẻ. Đứa trẻ, từ vị-trí Khách-quan, đến với “thế-jan”. Làm sao đứa trẻ ấy đến được “lúc khởi đầu” trong đời sống tâm-lí của nó? ... <chi tiết>
22.07.2012
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 11 - Nguyễn Quỳnh USA
Nhờ fương-fáp chặt chẽ và fân-tích cụ-thể của chúng ta, kèm theo cách fân-định những vấn-để mới theo thứ tự, nên chúng ta đã có cái nhìn căn-bản trong tinh-thần triết-học. Khởi đi từ thế-jan kinh-ngiệm có sẵn và linh-động với nhiều chi-tiết rất rõ ràng đến từ bất kì thế-jan kinh-ngiệm nào có mặt, chúng ta đã zùng fương-fáp cùng kì lí (reduction). Ngĩa là chúng ta đã trở về với bản-ngã cao hơn (transcendental ego). Bản ngã cao này có ngay trong nó tất cả những tiền-đề trước và sau; hoặc tự biến đổi rõ ràng, để chúng ta trở vế với bản-ngã cao hơn. ... <chi tiết>
19.07.2012
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 10 - Nguyễn Quỳnh USA
Với những nhận-định trên chúng ta đã làm sáng tỏ fần đầu-tiên và cũng là fần thấp-nhất của í-thức cộng-đồng jữa tôi, cá-nhân nguyên-thủy của chính tôi, với một cá-nhân được í-thức trong tôi. Thực ra khi tha-nhân hiện-hữu cho chính mình chẳng qua chỉ là hiện-hữu song song và rõ ràng đối với tôi. Chỉ có mỗi một cách để cho người khác có thề júp tôi hiểu í-ngĩa và vai trò của người khác đang có mặt rõ ràng là thấy được sự hiện-hữu của họ như là tha-nhân hay người-khác trong tôi. Nếu tha-nhân hiểu được điều đó và vai trò đó rõ ràng liên-tục thì họ mới có mặt cũng như tôi. ... <chi tiết>
Bạn đang xem tác phẩm thứ 41 - 60 / 126 tác phẩm