HENRIK IBSEN
(Tôi đọc tập kịch của ông do Tuấn Đô dịch hình như vào năm lên 10 tuổi. Nhớ tận đến bây giờ!)
--------------------
Ngôi nhà búp bê (*) dựng nên từ thủa ấy
Trăm năm cõi người. Kinh hãi
Lạnh và nhạt
Ủ rũ hoàng hôn xám
Những con người hình như dáng hình hoàn hảo
Những con người hình như không còn là con người
Là búp bê tóc vàng mắt xanh vào ra ăn ngủ làm tình
Lạnh và nhạt và hững hờ
Quẩn quanh và chờ ngày kết thúc
Cái chết đã trở thành mục đích
Cái chết còn rất xa. Mòn mỏi
Sân khấu hay phiên bản cuộc đời?
Cuộc đời hay là gì ta không biết nữa
Ngôi nhà vào ra ngẩn ngơ những – búp – bê
Ám ảnh những hồn ma bóng quỷ (*)
Người hay ma? Ma ở cùng người, người chung sống cùng ma…
Bất ngờ
Quá đỗi bất ngờ
Những con búp bê người kinh ngạc
Sửng sốt trước những điều thường nhật
Chàng hoàng tử trong cổ tích bước ra
Véo von những lời mật ngọt
Những búp bê
Những búp bê như những con ruồi dính bẫy
Những cuộc chia ta sặc sỡ sắc màu
Giả vở ái tình
Giả vờ sét đánh
Giả vờ bi thiết
Giả vờ lâm li
Giả vờ cổ tích
Hoàng tử mang tinh thần vịt trời bay đi
Bay đi mãi mãi không về…
Thế kỉ của những con vịt trời
Thế kỉ điệp điệp trùng trùng những ngôi nhà bup bê hoàn hảo
Thế kỉ nhân sinh cạn dần những giấc mơ.
------
(*) Những kiệt tác sân khấu của H.Ibsen.
CHẾ LAN VIÊN
(Trưa nay ngủ mơ gặp ông Chế Lan Viên... Tỉnh dậy viết liền một mạch trên SmartPhone!)
÷÷÷÷÷
Mười bảy tuổi
"Điêu tàn" niềm kinh dị
Thời gian trôi... thời gian trôi...
Hiện hình
Năng lực siêu phàm thương vay và khóc mướn
Năng lực siêu phàm khóc mướn thương vay
Bản sắc một con người
Định hình từ năm mười bảy tuổi...
Người có trí tuệ siêu phàm tự nhận lầm đường lạc lối
Tự nhận là dòng Thương đầm đìa lệ chảy
Tự nhận đã đắm đò
Để thoát hiểm
Trí tuệ siêu phàm lo sao được yên thân
Những xưng tụng chữ nghĩa chạy theo vần
Khóc mướn thương vay đảo thành những nhịp vỗ tay
Lĩnh xướng theo mùa
Thơ hướng thượng
Đao bút múa may giữa sân khấu
Vừa là tác giả vừa là diễn viên vừa là đạo diễn
Náo loạn trận bút trường văn
Nước mắt tủi hờn
Nơi đáy sâu địa ngục
Bạn bè một thủa ngoảnh mặt quay lưng
Vinh quang chói lòa dòng Thương mất hút
Sân khấu tuồng hùng biện mãi võ Sơn Đông...
Ngẩn ngơ già trở về cố quận
Bạn bè một thủa chẳng còn ai
Sân khấu hạ màn tuồng đã hết
Sầu bi nước mắt lại tuôn rơi!
Và lại diễn
Lại ăn năn
Lại cao giọng chê bai bánh vẽ
Cuộc nhân sinh chìm nổi biết bao lần
Hái theo mùa
Phù vân hoa rũ héo
Tự viếng mình
Cười khóc
Những ai ai...
÷÷÷÷
Đang viết dở khát nước...
Uống xong hết hứng.
PHO TƯỢNG BÓNG ĐÊM
Tôi chưa từng đọc được điều gì về Nhà điêu khắc ấy
Chỉ biết Ông qua bức tượng BÓNG ĐÊM (phiên bản ảnh chụp rất đỗi thân quen)
Một người đàn ông bất động
Tượng hình như được tạc từ đá hoa cương
Định hình vĩnh cửu
BÓNG ĐÊM
BÓNG ĐÊM
Trong thế giới đau thương và đổ nát này
Vô số những bài học người đời rút ra từ Lịch sử
Ngàn trang sách
Vạn trang sách
Triệu trang sách
Những bài học một học trò tiểu học có thể thuộc nằm lòng
Nhưng hình như vô ích
Nhân loại hay ít nhất một số đông nhân loại
Vẫn mắc những sai lầm ngớ ngẩn
Những sai lầm đẫm máu đồng loại
Những sai lầm dẫn đến khổ đau tăm tối
Những sai lầm bắt đầu từ những bộ óc vĩ đại
Những sai lầm bắt đầu từ những ước mơ khổng lồ
Những sai lầm của những thánh chúa minh quân muốn thay trời hành đạo
Những sai lầm được tung hô, được ngợi ca bằng đủ ngón nghề của tầng tầng lớp lớp những trí giả bụng đầy chữ là chữ
Những sai lầm in dấu khắp nơi nơi
Trên mặt đất mênh mông và chật chội
Trong kí ức cộng đồng vô hạn vô cùng…
Lên tiếng tiếp ư?
Vô ích!
Lên tiếng tiếp ư?
Vô ích!
Lên tiếng tiếp ư?
Máu tiếp tục đổ, đầu tiếp tục rơi, ngục tối ngày càng nhiều vô độ
Lên tiếng tiếp ư?
Lên tiếng để làm gì!
Thôi thì lặng im bất động
Thôi thì câm nín như điếc như mù như bại liệt bẩm sinh
Thôi thì ta tự chìm vào đêm tối
Đớn đau số phận vì đã được/phải sinh ra
Đớn đau số phận vì ta trót có Trí tuệ
Đớn đau số phận vì ta đã không biết vố cảm
Thờ ơ phó mặc cuộc thế xoay vần
Đớn đau số phận ta đã trót Làm Người!
Người đàn ông trong tư thế bất động
Như cố thu mình lại
Giữa thế giới mênh mông
Nơi con người vẫn tiếp tục được sinh ra
Và chết
Và đói nghèo tăm tối
Và khổ đau cùng quẫn
Bởi những bộ óc vĩ đại
Bởi những ước mơ điên rồ của thánh chúa minh quân
Muốn thay trời hành đạo!
LÊ LỰU
[Nghe tin ông qua đời...viết vài câu tưởng nhớ]
÷÷÷÷
Một thời xa vắng vẫn quanh quất ở đâu đây
Ai trong chúng ta từng không vong thân trước những sóng đời hiện hình và dấu mặt?
Ai trong chúng ta cứ phải giả vờ vui, giả vờ hạnh phúc?
Ai?
Hay tất cả chúng ta?
Chúng ta sinh ra dưới một gầm trời buồn
Chúng ta sinh ra trên một dải đất buồn
Con người mất hút giữa bộn bề lề thói ngàn năm
Giữa bộn bề những tơ nhện lưới giăng
Giữa những tràng giang ngôn từ lạt mềm buộc chặt
Giữa những xích xiềng mạ vàng mạ bạc
Những ngọt ngào khen những nghiệt ngã chê
Những diễn ngôn ẩn mầm hiểm họa
Những xảo trá ranh ma và cả những ngu ngơ
Chúng ta một thời vong thân
Một thời như hệt những hình nhân
Cười khóc hét hô vợ vợ chồng chồng theo gương kẻ khác
Nông thôn thành thị một sắc một mầu
Chúng ta cười khi đang cần khóc
Chúng ta khóc vu vơ mà chả biết khóc gì...
Một thời xa vắng
Đã ra đi
Miền mây trắng cầu mong ông thôi sầu muộn!
Đời là cõi tạm
Nhưng ông đã dám sống là mình
Những trang văn không mệnh
Sẽ còn
Cùng cõi nhân gian
Liệu rồi đây
Chúng ta có khác...
HUY CẬN
[Đồng nghiệp nhờ tui bình luận về Huy Cận...]
÷÷÷÷÷=
Đoàn thuyền đánh cá ra biển khơi
Dân vạn chài đối mặt cùng bao hiểm họa
Ông dễ dãi tụng ca
Thơ nổ vang trời
Ngôn từ xác pháo mua vui
Mua vui ngôn từ xác pháo...
Trên cánh đồng chữ nghĩa
Ông gieo
Một giống cây trồng
Chăm bón toàn bằng ngôn từ bàn tay vỗ
Hợp ý bề trên sánh với cao xanh
Hành hương về Tây Phương đất Phật
Ông căn vặn nghệ nhân xưa
Nghe giọng pha thép pha gang...
Đã mất tiêu dòng tràng giang sầu muộn
Đã mất tiêu nỗi đau nhân thế thủa nào
Ngậm ngùi giờ trở thành tội lỗi
Chán làm nhà thơ hăng hái làm quan
Chàng Huy Cận thời nao vĩnh viễn thành cổ vật
Thôi thì cũng để làm sang...