HÌNH NHƯ LÚC NÀO CŨNG BẢNG LẢNG HOÀNG HÔN…
Nhớ HỒ ZDẾNH
Tha hương buồn như một làn khói thuốc
Xanh mơ hồ trong nắng hoàng hôn
Ngoảnh về cố hương xa, thật xa, vời vợi buồn
Đất mênh mông thế mà ta không còn chỗ
Trường Giang, Hoàng Hà là của những ai?
Miền Thanh Hải trập trùng mộ địa
Chiến trường xưa vùi lấp xương người
Hàng Châu liễu buồn như khóc
Giang Nam mỏi cánh chim bay…
Quê ngoại!
Quê ngoại chiều nay
Ta bồn chồn nhớ
Hình như lúc nào cũng bảng lảng hoàng hôn
Hình như lúc nào cũng mơ mơ khói thuốc
Hình như lúc nào cũng chậm rãi
Hình như lúc nào cũng đượm vẻ thê lương…
Phiêu phiêu bước chân trong kiếp lưu dân
Phiêu phiêu ngôn từ phiêu phiêu thanh âm
Phiêu phiêu thơ phiêu phiêu mơ
Nhẹ như khói
Vàng như nắng
Êm như chiều bến sông quê
Dưới kia là nước chảy
Miên man những nỗi niềm
Tạm dừng chân và có khi gục xuống
Đất dưới chân vẫn là chốn tha hương!
THẠCH LAM
Heo may…nhớ những trang văn thủa nhỏ!
------
Chữ nghĩa của ông mảnh như những sợi tơ, như những sợi tóc
Diệu kì không bao giờ đứt
Chữ nghĩa dệt thành văn chương mang màu xanh của đá kiêu hãnh và khiêm nhường
Đá cũng có thể ngân lên
Thang âm ngũ cung sâu thăm thẳm
Giọng bổng thấu trời xanh
Giọng trầm hòa vào đất
Trời xanh mênh mông
Đất rộng mênh mông
Tiếng mẹ Lê nửa đêm tỉnh giấc
Trước khi chết còn khắc khoải khôn nguôi
Mẹ con mình biết lấy gì ăn cho đỡ đói, bây giờ!
Âm thầm đêm phố huyện
Phố huyện bị quên lãng
Phố huyện bị bỏ rơi
Nước Việt buồn nhìn từ phố huyện
Nước Việt buồn nhìn từ mắt trẻ thơ
Buồn đến nao lòng, buồn đến sững sờ
Nước Việt buồn trong lãng quên
Buồn nhức nhối…
Nắng trong vườn trong veo và lành lạnh
Lành lạnh suốt trăm năm…
Từ năm lên sáu tôi đọc văn ông
Về già ngẩn ngơ nhớ
Những sợi tơ sợi tóc ngôn từ
Nhẹ và da diết
Màu xanh của đá
Trầm và ngân vang
Sâu lắng bền bỉ và lặng lẽ
Ngôn từ Thạch Lam….
NGUYỄN ĐÌNH THI
Sáng mát trong bỗng nhớ lần ông về thăm trường(*)…
---------
Người tài hoa khi vướng vòng tục lụy
Gãy cánh đại bàng
Rồng vàng ao tù chung sống
Thời thế thế thời
Hăm hở một chức quan
Rồi dần quen dần quen dần quen
Đại bàng hài lòng tự nhốt danh vọng lồng son
Hải âu tập nhún nhảy nơi sàn diễn
Vỡ lòng học lấy «những điều hay» nơi Tú Bà làm đạo diễn
Thơ không vần khuôn vào lục bát, khuôn vào kể lể diễn ca
Và
Bày tỏ lòng trung bằng ngôn từ đao búa
Đêm sâu một mình thánh thót lệ rơi
Cô độc và lặng lẽ
Âm thầm nhớ Lí Bạch và Nguyễn Trãi
Buồn tủi cho kiếp sống hèn
Vẫn cố tươi cười nhưng không dấu nổi bẽ bàng gương mặt đẹp mỗi ngày thêm nhàu nát…
Năm ấy
Trước chuyến đi vào miền miên viễn
Ông trở lại miền đất thời nao
Cỏ mềm dấu bàn chân
Sáng mát trong dịu dàng
Hương cốm mới thoảng làn gió thu thanh nhẹ
Bao nhiêu lời xưng tụng thấy ông có vẻ dửng dưng
Hội trường đông như không thể đông hơn
Tôi đã đọc như để một mình ông nghe
Những bài thơ không vần thời Việt Bắc
Tất nhiên cuối cùng vẫn là bài ĐẤT NƯỚC
Ông đứng lên ôm tôi và khóc
Nước mắt trong veo…
Sáng nay
Tôi giật mình
Văng vẳng tiếng từ quy
Vọng về từ xa
Rất xa
Tiếng từ quy vọng về
Trong và lạnh buốt
----------
(*) Sinh thời, Nguyễn Đình Thi nhiều lần đến nói chuyện với sinh viên Khoa Ngữ Văn Trường Đại học Sư phạm Việt Bắc, nơi tôi học và làm việc. Tôi nhớ giữa năm 2002, hình như vào tháng 10, Khoa Ngữ văn chúng tôi lại được đón ông. Tôi nhớ, Hội trường hôm ấy đầy chật khán giả. Theo chương trình, tôi đã đọc mấy bài thơ không vần ông làm trước khi có Hội nghị tranh luận văn nghệ Việt Bắc năm 1949, cái hội nghị mở đường cho văn nghệ diên an xâm nhập vào việt nam và hệ lụy thật kinh hoàng. Tất nhiên cuối cùng là bài Đất nước nổi tiếng. Ông chăm chú nghe tôi đọc và thật bất ngờ…
