Tình yêu đã là ánh sáng trong những năm đầu của cuộc hôn nhân hạnh phúc để sau đó, từ tính cách phản bội của người đàn ông, cuộc sống gia đình sụp đổ và sự thay đổi bất chợt như bão táp dồn đẩy người đàn bà vào đọan đời tủi cực không lối thoát.
Người đàn ông đột nhiên xoay chiều đổi hướng một cách kỳ dị trong thời gian rất ngắn. Từ một người tốt, xuất thân từ tầng lớp khá giả, trí thức, rất mực yêu thương vợ con, có tinh thần trách nhiệm với gia đình, bỗng trở thành vô cùng ích kỷ, tàn nhẫn, vô lương tâm, quyết định ruồng bỏ vợ đẹp con ngoan, thản nhiên đánh đổi hạnh phúc êm ấm để ném mình vào một cách sống khác lạ, để sống những cảm giác mới, kiếm tìm những niềm vui hời hợt thoáng qua, như con thiêu thân lao đầu vào ánh sáng phù phiếm, đuổi bắt những bóng ma dị hình, u mê tăm tối một cách bi thảm cho đến khi bẽ bàng nhận diện được những kẻ phản trắc lừa lọc của môi trường sa đọa phóng túng đó.
Cùng lúc thức tỉnh và biết ăn năn cũng là lúc không còn gì nữa quanh đời, những tấm mặt nạ vừa rơi xuống, màn kịch phô bày sự đời đổi trắng thay đen, bạc tiền đã hết, bè bạn quay lưng, tình nhân xa lánh, bí lối tắt đường …
Phần mẹ Đoan, sau khi đã bán tất cả nữ trang và một số đồ đạc có giá trị để trang trải cuộc sống, đã phải chấp nhận một số việc làm nhọc nhằn như phụ bếp, bán hàng ngoài chợ … để tiếp tục nuôi hai con chỉ vì muốn duy trì căn biệt thự xinh đẹp mà có lúc, tuyệt vọng uất hờn, người đàn bà nghiến răng thề nguyền sẽ nổi lửa đốt nó nếu người chồng trở về đòi bán để chia chác tài sản. Thêm cái đàn dương cầm từ ngày mới lớn biết say mê âm nhạc, tâm nguyện bằng bất cứ giá nào vẫn cố gìn giữ để làm chút của cải tinh thần cho con sau này. Còn căn nhà, hai đứa bé sẽ không đến nỗi khủng hoảng vì phải thay đổi chỗ ở, và nữa, với ước mơ thầm kín, để căn phòng ngủ nồng nàn đèn đêm tím hồng mờ ảo, màn nhung màu rượu chát dịu dàng buông rũ chạm hờ sàn gỗ ấm êm vẫn nguyên vẹn cùng người vợ đợi chờ trong hy vọng người chồng quay lại chỉ sau một thời gian ngắn quẫn trí mịt mù.
Ngày tháng qua, những tấm màn rũ rượi chùng héo, căn phòng ngủ im vắng lạnh dần, cái giường rộng mỏi mòn an phận, không dấu vết tình yêu, buồn thảm quạnh hiu như những năm tháng nhọc nhằn gian nan oằn lên đôi vai cam chịu của người đàn bà, tàn phá bởi phiền não khổ đau và đời sống long đong, trăm cay nghìn đắng.
Rồi một buổi dầm mưa lam lũ lặn lội từ chợ đi về dưới vùng trời đen xám, xác thân mỏi nhừ, cõi lòng trĩu nặng … Mẹ Đoan không ngờ sẽ được đọc chương cuối của câu chuyện tình đời mình.
Người đàn ông trở về với mái gia đình. Thân xác hư hao, tinh thần bại hoại, hai bàn tay trắng … Ngồi đó, cúi mặt lặng im, một hiện hữu hoàn toàn xa lạ, hay một người quen biết tìm thăm, trong cái nhìn rụt rè nghi ngại sợ sệt của hai đứa con, trước nỗi sững sờ tê điếng của người vợ không tin được ở mắt mình …
Có một loại đàn bà cánh cửa tim chỉ mở đúng một lần rồi muôn đời khép kín. Tất cả những êm ái một thời và bao mất mát tưởng đã trôi theo ngày tháng cùng nước mắt đã lau khô. Giông gió lại tạt vào thời điểm mà ta không còn chờ đợi một thay đổi nào, không còn mong mỏi tin tức gì nữa … Sau phút bàng hoàng là nỗi đớn đau từ vết thương còn ứa máu bị xé toạc thêm, như thêm một lần bị phản trắc phỉnh lừa, thêm một trận phỉ báng đau nhục ; thêm một nhát dao đâm sâu. Trước ánh mắt đau khổ và lời kêu xin van nài của đứa con gái, người mẹ buộc lòng chấp nhận để cho người chồng cũ tiếp tục sống trong căn phòng trước kia dành cho người thân, bạn bè tạm cư ngụ khi từ xa ghé đến.
Trẻ con chỉ nhìn và hiểu ngay điều đang xảy ra trước mắt. Chúng sẽ nghĩ thế nào nếu mẹ không chấp nhận cho bố vào nhà? Chúng sẽ phán xét, sau này, về con người đàn bà của ta đã vô tâm độc ác mà chẳng hiểu hay nhớ gì về tội lỗi mà từ đó ông ta đã gây ra mọi khổ não cho gia đình.
Người đàn ông sống những ngày bi đát cuối cùng trong căn nhà đã từng là tổ uyên ương hạnh phúc thời son trẻ. Rồi vì lòng nhân đạo và niềm thương hại cùng sự khinh bỉ còn lại đâu đó trong một góc trái tim khô héo mà người đàn bà đã nuốt nghẹn để chăm sóc cho đến phút cuối cùng người chồng vô trách nhiệm, người chồng đã phũ phàng rũ áo ra đi trong lúc đứa con gái lớn chỉ được năm tuổi và cái thai trong bụng là đứa con trai vừa được sáu tháng.
Người chồng lầm lạc phản bội là đây, sau bảy năm vung vít sức khoẻ bạc tiền trong cuộc sống trụy lạc. Như bóng dáng yêu ma tìm về từ đáy sâu hầm mộ. Bây giờ, nằm đó, xác thân rữa mục, tâm trí dật dờ, còn lại chút tàn hơi thoi thóp. Người vợ đối diện người bệnh. Ngày nào, sự chăm sóc người đàn ông của đời với tình yêu lai láng tràn đầy, là điều tự phát, là tình cảm sâu xa không đáy và lòng bao dung vô bờ của người phụ nữ không màng công sức khi yêu thương, lo giặt ủi từ đôi vớ cho đến cái áo chemise, chăm chút nấu nướng từng bữa ăn cho đến giấc ngủ … cưng quý người chồng như đứa con đầu lòng được ấp ủ yêu chiều.
Những sợi tơ lòng quá căng, đã đứt lìa đành đoạn. Người chồng giờ đây như kẻ địch ngã ngựa buông gươm, bại trận, quỳ gối gục mặt đầu hàng chờ được xử lý, một kẻ ăn mày tình thương hại trong sự nhờm gớm khinh bỉ của người đàn bà mà mình đã phụ rẫy. Sau một năm, cảnh ngộ đó đi dần đến tình trạng thảm khốc giữa đời sống chênh vênh giãy dụa và cái chết rình chờ. Tâm trạng phũ phàng nhất mà người đàn bà phải sống giờ đây là sự dửng dưng băng lạnh trước phút lâm chung của người đàn ông đã cùng ta ngày nào là một.
Sau chuỗi dài thời gian chịu đựng nỗi thống khổ và những lời kêu than vô vọng rơi hút vào vực tối, người đàn bà ở lưng chừng địa ngục …
Những mất mát không gì có thể đền bù, cũng chẳng có gì cứu rỗi được cõi tâm linh u tối khi niềm tin vào tình yêu đã sụp đổ. Niềm Tin! Vì tình yêu chân chính chỉ có thể hình thành xây dựng từ niềm tin tưởng vững bền. Không còn niềm tin là tận cùng, là đáy huyệt, là mất mát lớn lao nhất đời, còn kinh khiếp hơn cái chết vì người chết có thể ra đi mãi mãi mà sự ra đi đó không hề giết niềm tin nơi người ở lại. Chỉ vì người chết không phải là người phản bội. Và mỗi cái chết đều có một ý nghĩa, để lại những dấu vết trong hồn kẻ ở lại. Vậy thà rằng họ chết đi, nỗi đau khổ của ta còn có ý nghĩa, phẩm hạnh người đàn bà của ta còn có giá trị nào như những người phụ nữ goá bụa có cái may mắn thủ tiết thờ chồng. Và thêm vào đó, không gì ghê rợn bằng khi nhìn mình trong gương, tự nhắc nhở về liên hệ tình cảm đã chỉ cho ta niềm uất hận, nỗi hổ thẹn nhục nhã ta phải chịu đựng như cái giá phải trả khi đã tận hiến xác hồn cho quỷ dữ.
Khi người đàn bà yêu, tất cả đều có thể, với sức mạnh kỳ diệu của trái tim. Nhưng nỗi tủi nhục đã lớn và sâu hơn tình yêu cùng với niềm tin biến dạng, không gì còn có thể được nữa ngoài sự phục thù.
Khi nhìn những người đàn bà khác cùng giai cấp, không còn ngay cả khái niệm so sánh hay thèm muốn vì hoàn cảnh của ta đã hoàn toàn khác. Giờ đây là sự chịu đựng vượt trên sức mình, một cố gắng tuyệt vọng trong cay cực để trả nợ cho một hệ lụy còn vướng bận từ tiền kiếp bởi móng vuốt của định mệnh còn rình chờ. Ta sống ư? Mà như đã chết một cách bi thảm, trái tim ấp ủ tình yêu giờ đây khô khốc như đồng hoang cỏ cháy sau mùa gặt ; trí não mơ màng gìn giữ hạnh phúc giờ đây quay cuồng điên đảo với từng lo âu tính toán khi cuộc sống hoàn toàn đảo lộn, cay cực của ba mẹ con, từng ngày với sức lực mòn hao, tinh thần bải hoải. Người đàn bà yếu đuối mong manh như chiếc lá xanh xao ướp sương đêm lạnh, từng đêm thao thức mộng tưởng sống lại những giờ phút yêu đương trong xót xa không cùng. Như những người đàn bà lý tưởng, ta không thể chấp nhận một điều không toàn vẹn. Tình yêu phải là tuyệt đối. Là đời sống đời chết. Tình yêu là hơi thở. Như những người đàn bà lãng mạn, thông thường, vẫn thích được góp nhặt kỷ niệm, đẹp đẽ hay dù đau buồn, vẫn hài lòng được có niềm vui và sự an ủi khi chắt chiu gom góp, chồng chất kỷ niệm, ôm ấp nghiền ngẫm về dĩ vãng một thời … Yêu và chấp nhận ngay cả sự từ bỏ ngăn cấm của gia đình, chối từ một tương lai có thể tươi sáng hơn với ai khác, đánh đổi mọi điều, trả bằng một giá thật đắt để được sống tình yêu đang có, hoàn toàn không biết gì về vùng biển đầy bão tố sẽ vùi dập cho ngụp lặn con thuyền nhỏ bé đời mình.
Ngẩng nhìn trời cao thăm thẳm, chưa hoàn tất một phần vận mệnh mà trời đã chỉ định, ta không có quyền trốn chạy, chưa đến giờ được giải thoát, mà cũng chẳng từ bỏ được cái gánh nặng vô hình của đời sống tinh thần suy sụp cùng với cái gánh nặng ngàn cân của đời sống thực tế trên vai. Không được quyền gục ngã. Từ lúc tím gan đứt ruột chết điếng ôm con nhìn người chồng thản nhiên khoác áo, xách valise bỏ đi trong chiếc xe lộng lẫy của gia đình, cùng với cả một tài khoản lớn trong ngân hàng đã vơ vét không để lại một xu cho đến lúc vỡ tim nhìn đứa bé gái ăn bát cháo buổi sáng trước khi đến trường. Người đàn bà đã không được quyền gục ngã.
Trong căn nhà rộng, không khí hầu như lúc nào cũng yên lặng, Thục Đoan lớn dần, hiểu biết, già dặn nhiều hơn trẻ con cùng tuổi, ít nói ít cười ; con bé giúp mẹ việc nhà, lo cho em trai, học hành chăm chỉ, rất ngoan, cách ngoan ngoãn lặng lẽ của đứa trẻ biết chịu đựng, hiểu thân phận, cố gập mình để vượt qua nỗi u hoài tuổi thơ, cố đứng vững để cùng mẹ gánh vác đời sống.
Những đứa trẻ lớn lên trong hoàn cảnh gia đình bất thường không hề có quyền nghĩ đến việc đặt ra vấn đề với những thắc mắc, chúng chỉ biết chấp nhận đương nhiên số phận trong hoang mang hãi sợ một ám ảnh vô hình nào đó chính là bóng ma định mệnh, với mặc cảm âm thầm mọc rễ trong tâm hồn thơ dại ; chúng được hoàn cảnh sống tôi luyện để biết chịu đựng đớn đau trong câm lặng.
Buổi tối, cạnh hai con làm bài vở, người mẹ thường ngồi im lìm với giỏ len đan hay hộp kim chỉ, đơm lại những khuy áo, lên gấu chiếc quần cho con … Dù vóc dáng hao gầy và luôn có vẻ mỏi mệt, đôi mắt buồn vời vợi xa xăm ; Đoan biết là mẹ còn đẹp lắm. Cô bé luôn ngậm ngùi thương mẹ và thương em hơn là nghĩ đến thân mình.
Từ lâu, không còn nước mắt, cõi hồn sâu thẳm đêm đen, khi các con say ngủ, triền miên suy nghĩ, mường tượng về cuộc đời bình yên hạnh phúc đáng lẽ phải còn … Khi đối diện thực tại khó khổ, tương lai mịt mờ, trong một lúc nào đó, bám víu vào dĩ vãng, người đàn bà được cứu rỗi khi hồi tưởng về thời gian tuyệt vời.
Đêm qua, chiêm bao tàn, ngoài kia mặt trời lừng lững đang lên. Ngày òa nắng nhưng không còn là hứa hẹn những gì tươi đẹp nữa. Người mẹ vùng dậy với những lo toan vây bủa, lao đao với ngàn tính toán, rong ruổi xoay sở tít mù để cho đời sống vật chất tạm đủ, mỏi mòn cơm áo, nuôi con trong lo âu từng bữa. Người đàn bà đẹp dịu dàng thanh lịch ngày nào giờ đây quay cuồng, hụt hơi đến xa rời thất lạc con người thật của mình mơ mộng ngu ngơ, chỉ biết yêu đời tin người như con chim sẻ ngây ngô hiền lành không có vũ khí để chống chọi, đối phó với loài cầm thú.
Nhưng nếu ta đừng cưu mang một cõi hồn với nét đẹp thanh cao, nói khác đi, nếu ta là một phụ nữ hời hợt tầm thường, thì sự bội tình là cách xúc phạm khủng khiếp đó sẽ dễ dàng chấp nhận hơn ; và nếu ta sinh trưởng trong môi trường sống của tầng lớp xã hội khác, thì sự khốn khổ, nỗi đau nhục, niềm cay đắng, cơn thống hận sẽ dễ dàng để chịu đựng hơn, vì ta có thể chịu đựng tất cả, trừ ánh mắt xăm xoi đầy vẻ hả hê, chế nhạo lẫn thương hại của những kẻ cùng một giới, một thể loại có tâm trạng thỏa mãn khi thấy đời sống của người đàn bà trưởng giả, đài các đang tuột dốc không phanh, đang âm thầm lam lũ. Xã hội và dư luận hẹp hòi khe khắt, độc địa qua miệng lưỡi chứa đầy nọc rắn với những người không còn gì để mất và những kẻ thua cuộc.
Nhưng dù mất mát đến thế nào chăng nữa, điều trên mọi điều là ta phải gìn giữ là cốt cách và lòng tự trọng của người phụ nữ, đó là điều kiện duy nhất giúp ta có thể vươn lên, gầy dựng lại, để tìm lại con người mình, dù phải vắt kiệt mạch sống trong bể trầm luân, dù hồn mang đầy thương tích, ta có đủ nhận thức để không nhắm mắt rơi vào hố thẳm mù loà, ta còn đủ sáng suốt để tránh né những cạm bẫy nguy nàn của địa ngục trần gian. Điều này như những mẩu diêm, mẩu nến được thu nhặt, giấu kỹ trong một góc tối, trở thành bửu bối duy nhất, quý giá để một ngày thật sự cần thiết, ta thắp lên để có ánh sáng soi đường. Chỉ vì khi người phụ nữ không còn người đàn ông để nương tựa, đành chơ vơ như xác chết của một sinh vật chưa kịp phân hủy, phơi thây dưới ánh mặt trời, trở thành miếng ngon béo bở cho bọn đàn ông khốn nạn như lũ quạ đen, diều hâu đói khát lâu ngày, gấu ó tranh nhau lượn quanh sà xuống rỉa rói thịt da con mồi đó cho thỏa thuê rồi hấp tấp vụt đi, bay biến, bỏ mặc lại đống xương tàn cho lòng đất lạnh.
Cuộc đời là một thảm kịch lớn mà ta đã tự chuốc nó vào thân và nếu muốn biết màn cuối sẽ là gì thì phải tiếp tục sống và đóng cho thật xuất sắc vai trò của mình để lúc đối mặt với cái chết, ta sẽ không hãi sợ một khi đã sống mọi cảnh ngộ trong luyện ngục cuộc đời.
Nhưng dưới gầm trời đầy bão tố này, trên con đường chập chùng nắng mưa này, ở trong môi trường nào, tầng lớp xã hội nào, vẫn có những con người tử tế, vẫn có những tấm lòng hào hiệp, những trái tim bùi ngùi, những bàn tay rộng mở, sự giúp đỡ tận tình … mà ta đã gặp, đã nhận, đã khóc, đã mang ơn và mãi không quên. Như bà cụ già nào, lom khom đứng chờ chuyến xe lam, dưới cơn mưa bụi, đã sẵn sàng nhường chỗ để đợi chuyến sau, lúc thấy ta bơ phờ héo hắt, mang thai đứa thứ hai nặng nhọc gần đến ngày sinh nở, lê lết trên đường về nhà. Như hai vợ chồng người nông dân nào, khi chở rau ra chợ bán mỗi sáng, thỉnh thoảng ghé vào nhà biếu không cái cải thảo, bán rẻ ký khoai tây, thêm vài củ cà rốt. Như người bạn thân nào, hoàn cảnh khó khăn nhưng mỗi dịp tết đều không quên mang đến cho mấy mẹ con một cặp bánh chưng và nải chuối … Ôi những người nghèo! Những người nghèo vật chất mà tấm lòng dát vàng, những con người sống với trái tim dâng hiến đã cho ta thấy được cuộc đời vẫn luôn đáng sống, hơi thở vẫn là quý giá. Nét đẹp tuyệt vời khắp nơi ta thấy, đáng trân trọng biết bao! Như ở vùng đất đá khô cằn, giữa những khe nứt nẻ, trong lạnh ngắt gió mưa, người ta vẫn nhìn thấy một bông hoa nhỏ thập thò bẽn lẽn vươn lên từ mạch sống mong manh, rồi kiêu hãnh tươi vui dâng nét đẹp cho đời. Này loài người ngu xuẩn kia hãy nhìn tôi, xem sự tồn tại của tôi mãnh liệt thế nào, xem màu sắc của tôi đáng yêu ra sao! Hay con chim nhỏ khi trời vừa có nắng, vội vàng tung cánh, sung sướng chao lượn bay nhảy, ríu rít hót ca mặc cho khắp quả địa cầu, thiên hạ quằn quại đâm chém nhau giữa những đấu trường.
Và hai đứa con. Hai đứa con! Một lúc nào, trong nỗi đày dọa cùng cực, người đàn bà đã nghĩ đến cái chết nhưng hiện hữu của hai đứa con vô tội mà trời đã ưu đãi bây giờ đang cứu ta. Cuộc đời của chúng là nguồn hy vọng triền miên, mãnh liệt, chính là lối thoát của ta khỏi ngục tối này. Dù ta túi bụi mù trời kiếm sống, điên đầu loạn óc, xác thân bời rời đến không biết là thằng bé trai đã mọc mấy cái răng vào lúc nào, con bé gái sắp tuổi lớn có thật sự ngoan ngoãn ở trường hay không? Đành phó thác để Thượng Đế lo cho chúng từ nay! Chúng cứ như cỏ cây hoa lá hết mùa nắng đến mùa mưa, lớn nhanh như thổi, khoẻ mạnh hồng hào, tính tình ngộ nghĩnh dễ thương.
Sự lầm lẫn to lớn nhất của đời ta là đã không đặt hoàn toàn niềm tin vào Thượng Đế mà đã nghĩ rằng người đàn ông ta yêu là nơi xứng đáng để giao cho sinh mệnh và tâm hồn, đã ảo tưởng về những gì đẹp đẽ đầy hứa hẹn để nhận lấy khung trời đổ vỡ với tất cả mất mát tan hoang. Nhưng chỉ đến lúc con người cùng trái tim cũng như cuộc đời đã tan tành như thế, ta mới biết rõ đến tận cùng về mình là ai và như thế nào.
Từ lúc người chồng trở về nằm đó như để đóng nốt vai trò của sự tiếp diễn vở bi hài kịch nửa mùa dang dở, không gian sống và không khí gia đình trở thành hoang mang nặng nề đầy đe dọa một cách khó hiểu. Sự cam chịu của người mẹ, sự an phận của hai đứa con bị giao động quấy nhiễu một cách phi lý. Ánh mắt trẻ thơ hoài nghi sợ hãi, ánh mắt người mẹ khắc khoải đớn đau, sâu hút căm thù. Nỗi bất an trong sự nhọc nhằn cho gánh nặng như chưa bao giờ nặng hơn. Giờ đây sứ mệnh phải được hoàn tất không được kêu ca than vãn, không một giây phút được thư giãn ngơi nghỉ. Người yêu ngày xưa, người chồng lúc nào, khi nguồn sống dâng cao vào lúc nửa tuổi đời phất phới, danh vọng đang lên, tiền bạc có đầy. Tất cả những gì tốt đẹp của thời kỳ sung mãn nhất đời người đã tiêu vong vào những tháng ngày trụy lạc, hoang phí mải mê, thả mồi bắt bóng, vung vít bạc tiền trong những mê hồn trận quay mòng náo loạn. Một khi linh hồn đã được bán rẻ cho bầy quỷ dữ, giờ đây thân xác tiêu điều, hai tay trống lốc, tóc tai xác xơ, màu da vàng ủng, hai má hóp xọp, hàm răng đen xỉn, hố mắt tối tăm. Tất cả thu gom lại trong một nhân dạng thảm não tủi hổ với vẻ kiệt cùng đày đọa, tuyệt vọng hoàn toàn, không còn có thể cứu vãn một phận người thoi thóp trên chuyến xe đời chở về đường cùng rẽ vào ngõ cụt.
Đêm đen tối, ngày xanh xao, chống chọi với tử thần, người đàn ông sắp tắt hơi, hấp hối, ánh mắt lờ đờ, giọng nói thều thào, mong mỏi van xin được người vợ tha thứ. Tha thứ? Sau khi đã khuấy động, đạp đổ, phá vỡ, giết hại, thiêu hủy sự bình yên, người ta lại cần được bình yên để an nghỉ, người ta lại muốn thu hồi những gì đã ruồng rẫy vứt bỏ, phó mặc cho chìm đắm vào lòng biển sâu.
Đây phút giây cuối cùng! Chẳng từng mong đợi! Bây giờ! Bây giờ đây! Ngay lúc này! Người vợ mím môi, nhìn thẳng vào mắt người chồng sắp chết, lạnh lùng nói « Không! »
Đàn ông khi yêu, dù nhiều hay ít, nếu bị phản bội, có thể khổ nhiều hay ít nhưng không oán hờn, không tìm cách rửa hận, chẳng phải họ độ lượng bao dung hay thông hiểu người đàn bà mà chỉ vì với họ, tình yêu không là tất cả, không là hy sinh, không là cả cuộc đời, họ không cần đầu tư toàn vẹn tâm trí vào tình cảm nên không cảm thấy hụt hẫng mất mát nhiều đến tuyệt vọng, họ chấp nhận và có thể tự bù đắp lại một cách dễ dàng cái gọi là thiết yếu tầm thường.
Đàn bà được nuôi dưỡng bởi tình yêu, sẵn sàng vong thân cho tình yêu, không hề toan tính; chỉ cần cho rất nhiều khi yêu và cho đi đã là hạnh phúc nhưng với họ, khi sống sự phản bội, bị ngược đãi là sự bóc lột tận cùng đồng nghĩa với bị xúc phạm tổn thương sâu sắc để vết thương lở loét còn đục khoét lâu dài. Trừng phạt và báo thù sẽ là điều hiển nhiên. Dù ý tưởng nung nấu đó không đẹp đẽ cao thượng, dù hành động rửa hận không là phẩm hạnh mà còn rót thêm bao cay đắng vào nỗi đau thân phận.
Không được tha thứ, người đàn ông ra đi trong thống khổ tuyệt vọng đầy tội lỗi. Người đàn bà vơi được phần nào những uất ức hờn căm, tháo gỡ được oan khiên xích xiềng của định mệnh nhưng cùng lúc là nỗi chết trọn vẹn dìm mình vào bóng tối. Và đây mới là thử thách cuối cùng. Vì kết thúc một hành trình, một trận chiến là khởi đầu cho thử thách mới, cam go hơn, cay đắng hơn, là đối diện với định mệnh đời mình toàn vẹn và chính xác hơn mà chấp nhận nó trong cô độc. Chấp nhận ngay cả sự trừng phạt chính mình để biết đến độ nào con người có thể đày đọa lẫn nhau, chịu đựng nhau mà gặt hái được cái thú đau thương từ đó.
Đứa con gái nhỏ mười ba tuổi sống thảm kịch, chứng kiến thảm kịch, giây phút này, trong bẽ bàng đau xót, qua màn nước mắt, câm lặng run rẩy nhìn gương mặt người mẹ lạnh ngắt, hoàn toàn không cảm xúc trước cái chết của bố mình. Nó được mẹ cho phép vuốt mắt bố. Nó thì thầm nói với người chết những lời mà người mẹ quay mặt không muốn nghe.
Có những người chết dứt bỏ được tất cả. Có những người chết mang theo rất nhiều. Và có những người chết để lại tất cả.
Cảm nhận được phần nào tâm trạng người mẹ phía sau vẻ lạnh băng tàn nhẫn đó nhưng đứa trẻ phải sống trọn vẹn cơn khủng hoảng của riêng nó, chịu đựng một mình khối sầu thảm nặng nề cùng với tuổi thơ cũng vùi chôn vào lòng huyệt mộ của người cha. Ở vào độ tuổi bắt đầu biết suy nghĩ, nó có lòng tự trọng để nghiền ngẫm nỗi đau đớn trong lặng lẽ cô đơn, không mong mỏi có thể nói cùng ai. Những lúc buồn khổ, chỉ biết âm thầm khấn nguyện, cầu xin Chúa xót thương mình.
Trong cảnh ngộ này, người mẹ miệt mài sống nỗi niềm riêng và dù thương con nhưng không thể hiểu tâm lý nó. Trẻ con nhìn nhận sự thể với tính vô tư công bình trong ánh mắt ngây thơ, không biết xét đoán và buộc tội người lớn và cuộc đời; với trái tim của chúng bé nhỏ, quá bé nhỏ, chỉ đủ chỗ cho yêu thương mà không có chỗ cho nọc độc thù hằn. Ở vị trí của trẻ thơ, chúng chỉ giữ những niềm vui gia đình và duy trì trong tâm trí bao hình ảnh tốt đẹp về người cha còn mãi hoàn hảo.
Đoan hiểu rằng sự thể bố đã bỏ mẹ con mình để sống theo ý muốn, đi với những phụ nữ khác là điều xấu nhưng không thể cảm nhận được hơn thế và tình thương của đứa bé gái đối với cha nó là ấn tượng đẹp từ tấm bé vẫn không suy xuyển. Từ sự thiếu hụt tình phụ tử một cách bất thường và bạo động, cô bé đã luôn ấp ủ niềm hy vọng bố sẽ quay về, dần trở thành vô vọng cho đến lúc ông thật sự tái hiện trong đời sống gia đình vào lúc Đoan tuyệt vọng và đã chấp nhận cảnh ngộ.
Ngoài ra, tình cảm tiêu cực rõ nhất của cô bé là sự ngờ vực sợ hãi thế giới người lớn và phía sau cuộc đời với tấm màn bí mật, là vực thẳm địa ngục không đáy.
(Còn tiếp)
