Cuối cùng, anh tìm lại đường vòng về phía sau thành phố để hướng lên khu đồi thấp có một nghĩa địa nhỏ, xưa cũ từ hơn một thế kỷ, sau này không còn đất cho dân cư … Vùng không gian yên tĩnh được bọc vây quanh bởi bức tường đá xám thấp hơn đầu người, loài cỏ màu tím vượt cao hơn những loại cỏ hoang đang lả lơi trong gió nhẹ, những cành hồng dại mùa hè sống sót thưa thớt vài bông hoa sắp tàn còn gắng gượng nở nụ cười buồn. Buồn và lặng lẽ. Cho một đời sống sẽ chỉ trở về trong mùa nắng còn xa.
Khuôn viên mang vẻ điêu tàn hoang phế nhưng không lạnh lùng đáng sợ, trong từng ngôi mộ đá lạnh phủ rêu, từ bao tháng năm những thân xác rã tan vào lòng đất. Nằm rải rác khắp nơi là những mộ phần không tên đắp vội, không dấu tích nào cho thấy những sinh thể đó đã đến và đi ở thời điểm nào … Tất cả đều thản nhiên như thách đố thầm lặng với thời gian không là gì, không ý nghĩa nào khi đã trở thành vô cảm thiên thu.
Anh chợt nhớ xót xa căn nhà của ông bà nội nơi anh đã trải qua tuổi thơ, miền xa quê cũ, khu vườn rộng phía sau trải dài về chân núi; rồi nghĩ đến dự định sẽ về đó sống và chết phần đời còn lại cho đến khi chân bước vào cuộc du hành vĩnh viễn … Nhưng không! Không vội! Ta vẫn còn thời gian. Vẻ đẹp của đời sống sẽ cho ta thấy nét đẹp của đời chết.
Người đàn ông đứng im, nhắm mắt, hít sâu rồi thở ra chầm chậm và cả người nóng lên, trán rịn ướt mồ hôi mà hồn như dịu mát … Mỗi hạnh phúc có một giá trị. Mỗi bất hạnh cũng có một giá trị. Như sau cơn bão, mất đi rất nhiều để tìm thấy mình trong tâm cảnh mới mẻ khác lạ như đã không từng có mặt trong đời sống ngoài kia, mà từ nay, khi đã phục sinh từ cõi nội tâm, chỉ có sứ mệnh là sống mà không cần ai biết gì về hiện hữu của mình. Ta sẽ quen đi với điều vừa khám phá, rằng người ta có thể hạnh phúc một mình với tâm tư đầy những niềm vui nỗi buồn mà tất cả đều đẹp với bao ý nghĩa.
Chợt có ý nghĩ cánh rừng này còn đó, biết đâu một ngày nào, người đàn bà sẽ tìm về, hoặc có thể không bao giờ nữa ... Anh có cảm giác như nàng đã không từng có mặt trong đời, và lạ lùng thay, không cảm thấy cần thiết hiện hữu nàng hay của ai nào khác.
Tâm tư lắng dịu thanh thoát, như đã được Thượng Đế tha thứ, và đã tự tha thứ mọi tội lỗi, không còn là con người cũ với những băn khoăn tư lự, bao tiếc thương hay kỳ vọng nào nữa, đồng thời ta muốn bỏ hết ngoài đời xa kia tháng ngày cũ và câu chuyện buồn dần sẽ phôi phai … Dưới lớp vỏ dày hình thành qua thời gian, tâm hồn thơ trẻ vẫn hiện hữu và linh động, một điều đương nhiên cùng lúc bí ẩn cho ta lại niềm khát sống lạ lùng ngay thực tại. Với bình yên. Thật bình yên. Bình yên trong nỗi khổ bởi ta không thể lìa xa nó. Bình yên trong cô đơn vì không lạc mất tâm hồn. Và ta sẽ không trở lại với năm tháng cũ, trước khi người đàn bà tìm đến trong đời. Dù hiện hữu và tình yêu của nàng đã khiến ta đổi khác.
Mặt trời đang dần lên đỉnh. Cảm thấy rất khát, anh có ý đến một nơi quen biết để uống một ly … Bước chân thong dong đi dần xuống trung tâm thành phố nhỏ.
Quán của Ali càng ngày càng vắng khách, hắn đã giải thích, chỉ vì trước khi rẽ vào phố, người ta đã xây dựng một con đường rộng tiện dụng cho giao thông kết nối nhiều thành phố liền kề thay vì xe cộ phải mượn con đường chính của Gretz như xưa, nhiều khách ngày nào đã luôn dừng xe để ăn uống, từ đó, đi thẳng, dùng con đường mới … Họ dần quên quán Ali nên thu nhập giảm sút, đời sống trở thành khó khăn; gần đây, anh đã phải cho hai nhân viên nghỉ hẳn và người duy nhất giúp một tay bây giờ là đứa con trai lớn, nhưng chỉ có mặt vào buổi chiều tối vì nó còn đến trường, ban ngày, dù ít khách hơn xưa, một mình ông chủ chạy đôn đáo từ bếp ra quầy bar, đến phòng ăn rồi cả ngoài hiên khi trời nắng tốt.
Ali là một anh đàn ông trên tuổi trung niên, người gốc Phi Châu, hoạt bát, khôn ngoan và dễ dãi, chỉ cần tập trung công sức vào thực tại, lao động và sống cho trọn một ngày, vui với những gì có được của giờ phút này, không mong đợi gì hơn là kết quả tốt về kinh tế mỗi tháng mà việc làm mang lại, còn tất cả những gì khác trên thế gian này, đã có Thượng Đế lo và giải quyết, hay ít ra hoàn cảnh đã tạo cho hắn cách đương đầu với cuộc sống như thế, thích ứng và chấp nhận và không được quyền phản kháng hay gục ngã.
Hiếu khách, thân tình cởi mở, luôn vui cười trò chuyện dễ dàng, cư dân thành phố đều quen biết và mến hắn cũng như yêu thích món ăn truyền thống có cái tên đáng yêu là Couscous, của quê hương mà hắn nấu khéo và ngon với những vật liệu nhập từ xứ sở.
Anh sực nhớ … Người đàn bà đã vào quán này cùng anh, từ lần đầu, sau đó ít nhất là thêm bốn lần. Mỗi bữa, sau món chính, nàng thích một tách trà nóng với lá bạc hà lúc dùng dessert một chiếc bánh làm bằng bột hạnh nhân với mật ong …
Đang ở quầy bar, hai tay không ngừng sắp xếp ly tách, ngẩng lên, sáng mắt, vui mừng thấy người khách quen thân như bạn đang bước vào quán, cảm nhận được anh ta có chút gì khác lạ, nhưng họ chỉ nhìn nhau bắt tay với câu chào hỏi quen thuộc. Rồi Ali hất hàm :
_ Bia hả?
Đứng đối diện với chủ quán, người khách gật nhẹ …
Đặt cái cốc và chai bia lạnh trước mặt khách, Ali, vẻ bỗng nghiêm trang, giọng nói quan trọng, nhìn thẳng vào mắt anh.
_ Cậu có muốn nghe chuyện này không?
_ Gì cơ ? Tùy … có liên quan đến tớ hay không ...
Giọng hờ hững, khách hỏi sau một ngụm bia. Ali mỉm cười … vẻ thông cảm rằng chẳng có gì khó hiểu, người khách bạn dạo sau này chẳng còn muốn nghe chuyện của ai nữa, tin tức thời sự quốc gia thế giới cũng dẹp hết, bỏ ngoài tai cho nhẹ nhõm, không gì có thể gây ảnh hưởng nào. Hắn đang chán đời.
Người đàn bà đó có ghé đây hôm qua, chỉ ngồi ở quầy bar khoảng hai mươi phút, uống một tách cà phê, trao đổi vài câu, ra đứng bên cửa, có vẻ suy tính nghĩ ngợi rồi quay vào, đưa cho Ali một phong thư, dặn hắn trao lại cho người đàn ông, cám ơn rồi bỏ đi sau đó, đi về hướng nhà ga …
Không gian rộng mở bàng hoàng … Vừa lúc nãy đây, ngoài rừng, trí não xóa nhòa tan bay một bóng hình tưởng như vời vợi, một khúc đoạn đời đã quá xa xăm, bỗng hiện lại ngay đây, trong góc quán này, hình thành rõ nét … bằng tiếng nói của Ali vọng đến từ thăm thẳm ngàn trùng.
Dù có ngỡ ngàng, anh không đến nỗi choáng váng tối tăm, như thể đã biết sự việc phải đến, dư âm nào bật lên từ ước vọng chìm trong vô thức.
Không biết mình đang bóp chặt ly bia lạnh trong bàn tay, sau một phút im lặng, khách hỏi Ali bằng giọng gần như bình thản:
_ Thế thôi? Không nói thêm gì khác?
_ Không! Cũng lạ … khi chẳng hỏi gì thêm về cậu.
Câu nói vô tình của Ali như lưỡi dao sắc ngọt vừa lóc quả tim anh. Hắn chợt im bặt, như phát hiện một điều gì không ổn … bối rối nhưng giấu vội nét nghi ngại trong ánh mắt bằng cách nhìn chăm chú cái cốc trong tay, lau chùi nó thật kỹ lưỡng.
_ Và cậu cũng không hỏi lại gì à?
_ Không, tớ … thấy không tiện, chỉ chào theo kiểu đã từng biết và hứa sẽ làm việc bà ta nhờ … đây, thư đây!
Ali với tay lên kệ trong góc.
Người đàn ông gật gật đầu, im lặng, hai mắt đăm nhìn cái phong bì dài màu trắng mà Ali vừa đặt trước mặt anh, trên quầy, nhìn mãi nó như thể đó là viên đạn cuối cùng sắp bắn vào mình … Cuối cùng, viên đạn, anh cũng cầm nó lên, gấp vội làm đôi, xếp vào túi quần rồi lấy vẻ bình thản, tiếp tục uống trong lúc Ali lướt vào bếp.
Lưỡng lự một chút rồi quyết định ngồi lại quán sau khi đưa ánh mắt lên cái đồng hồ cũ xưa treo trên phía tường sơn màu vàng kem có vài vết ố hoen mờ, anh nhìn mà như không thấy những chiếc kim di chuyển uể oải như từng bước đi rất chậm của vòng đời quên sống. Hơn mười một giờ rưỡi trưa, sắp là giờ ăn ... nhưng Ali đã nói gì? ... Đi về phía nhà ga ... người đàn bà, sau khi ghé đây, đứng đây, nơi quầy bar này. Hôm qua.
Nàng thích dùng xe lửa, hình ảnh một cuộc đưa tiễn đẹp và buồn hiện rõ trong trí nhớ lúc này; lần anh đưa nàng đến ga, buổi hoàng hôn giữa mùa tàn nắng; vẻ thú vị chờ đợi sau khi mua vé, nhưng giữ bình thản, mắt nàng ngước nhìn bảng ghi giờ di chuyển của mỗi chuyến. Anh cảm thấy sợi buồn lãng đãng giăng qua hồn ... Đưa người đi, ta chênh vênh ray rứt khi cảm nhận mỗi chuyến tàu rời ga là để mang theo rất nhiều, một người và kỷ niệm, và một phần hồn người ở lại.
Anh đã thầm mong chuyến tới này trễ muộn, vì kỹ thuật, vì đình công ... như vẫn xảy ra. Họ trao đổi với nhau vài câu, để khỏa lấp nỗi hụt hẫng ... Nhưng không, xe lửa đến đúng giờ, con quái thú bằng sắt dài ngoằng đó sồng sộc lao đến từ hang động nào bí ẩn, thở hộc ra, lạnh lùng chầm chậm dừng lại như một thách thức; cửa bật mở và người đàn bà, môi gượng cười, sau nụ hôn từ biệt, khoan thai bước vào toa, trong áo imperméable nhẹ mỏng màu beige, mái tóc phủ bờ ngực, cái sắc màu đen một bên vai, quyển tiểu thuyết cầm ở tay, tay kia mân mê tấm vé nhỏ bằng carton mỏng màu trắng chữ in đen; lúc này nàng tần ngần, quay lại, đôi mắt mở lớn sững sờ, ngần ngại, nhìn anh, như khắc khoải ân hận thầm hỏi tại sao ta nỡ bỏ người đàn ông ở lại một mình?
Anh đứng đó, chơ vơ, im lìm với điếu thuốc, trên thềm ga, không gian đục mờ sương khói ... Người đàn bà đưa tay vẫy nhẹ với một nụ cười nửa như trấn an nửa như ngại ngùng hứa hẹn. Cho lần tới. Chiếc xe lửa vội vã lao đi, một cách vô tâm, bỏ lại khoảng trống sân ga. Lạnh và buồn.
Mỗi lần xa nhau, anh có cảm giác người đàn bà có vẻ không cần anh cũng như không cần gì thêm ngoài những điều đã tìm thấy cho mình, từ rất lâu, là khoảng vắng, một nơi chốn bình yên, một quyển sách và những tâm trạng riêng, nhất là những suy tưởng mà anh sẽ không bao giờ biết. Như đã không biết gì về nàng. Mỗi lần, anh cố dìm xuống nỗi lo âu vẩn vơ rằng đó sẽ là lần cuối.
Nhưng rồi ta đã có diễm phúc ghé đón nàng về thêm vài lần nữa.
_ Này Ali, tớ ăn trưa ngay thì hơi sớm nhưng ... nếu không phiền cậu lắm ...
Người đàn ông ngẩng lên, nói với vẻ bình thường nhưng Ali cảm nhận ngay là anh muốn ngồi lại với ý mong được hắn cho thêm thông tin ...
Trước khi vào rừng, anh đã không dùng bữa sáng, chỉ uống cà phê, cả chiều hôm qua cũng không ăn bao nhiêu và thấy đói khi ngửi thấy mùi Couscous thơm lừng thoảng đến từ phía bếp.
_ Xong xuôi cả rồi, sao lại phiền, nói vớ vẩn, cậu ghé quán là tớ vui! Bàn đặt rồi, ngồi đi! Uống apéritif? Như mọi khi, ha? Du Ricard?
_ Thì thế!
Đặt xuống bàn cốc rượu thơm màu trắng đục, long lanh viên nước đá, bằng ánh mắt quan sát kín đáo và cảm nhận nỗi cô đơn kỳ lạ từ bao giờ vẫn vây quanh người khách quen này. Ngước mắt lên trần nhà, thở ra. Ta chẳng làm gì được cho kẻ thất tình ngoài cách an ủi hắn bằng một đĩa Couscous ngon lành. Ali xoay người một vòng trên gót chân rồi bỏ đi vào bếp, nhanh nhẹn làm những việc cần thiết để dọn ngay món ăn nóng sốt.
Người đàn ông ngồi nơi bàn quen trong góc, cạnh cửa sổ nhìn ra khoảng sân yên tĩnh, những chiếc xe lướt qua con đường vào trung tâm thành phố, rồi nhìn xuống mặt bàn trải khăn, chiếc khăn vichy bằng sợi hai màu trắng đỏ là nét truyền thống của những quán ăn mà thời nay không còn dễ tìm được … Mắt lơ đãng nhưng niềm khắc khoải đã ngủ yên vừa được gợi thức trong lòng. Tại sao không là một cuộc hẹn? Tại sao ta ngồi đây một mình và người đàn bà vắng mặt. Ngay bây giờ, có thể nàng cũng đang ngồi trong một quán nào đó. Cũng một mình.
Và những hò hẹn cũ ... Nhà của nàng phía thung lũng nơi cuối phố này ... Anh đến, mỗi lần, dừng xe cách căn biệt thự khoảng một trăm mét, ngồi đợi, thản nhiên hút thuốc, đầu trống rỗng không một ý nghĩ, cũng không muốn thắc mắc tại sao và điều gì ngăn trở nàng mời mình vào nhà; anh không biết gì cũng như không muốn biết gì về cuộc đời riêng tư có vẻ bí ẩn đó dù đã thấy có những lúc nàng buồn rầu nhớ tiếc một hạnh phúc nào đã bay xa, khổ tâm vì một nỗi đời oan trái.
Giây phút này, bây giờ, dù thắc mắc, anh vẫn thích giữ riêng cho mình điều không biết về người đàn bà như để có một chút gì để suy nghĩ, tưởng nhớ, để có mãi trong đầu những câu hỏi và không màng đến những câu trả lời, như khúc cuối của một câu chuyện không bao giờ đóng lại mà anh chỉ có thể hoài nghi, đoán định.
Có nên gọi thử? Dù đã bao lần …
Tiếng nói vang trong máy lại thông báo số di động này không thể liên lạc.
Quay ánh mắt đăm nhìn Ali, anh mến hắn ở điểm biết duy trì văn hóa trong đó có món ăn nổi tiếng nhất của quê hương mà vẫn có tính hội nhập vào xã hội này một cách bình thường đương nhiên nhất cũng như cá tính của hắn là chấp nhận tất cả một cách dễ dàng là mọi điều sẽ thông suốt. Ngày nào ở quê nhà, hắn dạy tiểu học, có một mối tình buồn và mơ ước trở thành thi sĩ, theo hắn kể thì từng làm khá nhiều thơ, nhưng ở xứ này, cuộc sống cuốn đi với bao điều phức tạp và hắn tạm gác qua một bên giấc mộng đó …
Người đàn ông nhìn tấm ảnh lớn treo trên tường đối diện chụp cái nhà thờ đạo Hồi danh tiếng ở Casablanca với kiểu kiến trúc không có gì so sánh với bao kiểu nhà thờ Công giáo mà vẫn độc đáo trong nét đơn giản. Trên phía tường bên trái có viết hai câu thơ của Rumi, đã luôn khiến người đàn bà mỉm cười mỗi lần …
Les amoureux ne se rencontrent pas quelque part
Ils sont l’un dans l’autre depuis toujours.
(Những người yêu nhau không gặp nhau ở một nơi nào.
Họ đã mãi mãi trong nhau.)
Anh bàng hoàng nhớ đến lần cuối đã cùng nàng ăn tối ở một tiệm nơi khu phố bên, cũng đã luôn yêu thích ... Vì họ không chỉ cùng ăn món Couscous Ali. Nơi quán khác, họ ngồi ngoài sân, dưới tàng cây điệp có hoa màu hồng nhạt, lúc còn mùa hạ. Anh luôn thích ngồi bên ngoài để có thể hút thuốc. Không gian dễ chịu vào buổi chiều nắng vừa tắt, họ cùng uống Martini có đá lạnh và miếng chanh thơm, cùng hỏi chuyện người khách ngồi bàn bên cạnh, chủ của một chú chó nhỏ rất đáng yêu. Rồi cùng gọi món ... Gì nhỉ? Anh nhíu mày, cố nhớ ... à phải rồi, món dồi lòng heo nóng ngon đặc biệt của Troys với nhiều tiêu đen và sốt mù tạc vùng Dijon, ăn kèm với khoai tây nướng lò và uống một chai vang đỏ Bourgogne thật nồng ...
Lúc này, anh vừa ăn chậm rãi vừa nghĩ ngợi, không để ý mấy người khách khác vào quán lúc nào, đó là những người đi làm bên trung tâm thành phố vẫn đến ăn trưa, nhận ra khách quen ngồi đó nhưng vẻ im lìm khó chịu của anh khiến họ bảo khẽ nhau lờ đi thì hơn …
Không ăn hết đĩa, anh đứng lên, ra quầy trả tiền, cám ơn chủ quán. Ali đang bận rộn, nháy mắt, vui vẻ cười chào, tay không ngừng việc nọ đến việc kia, hoặc hai ba việc một lúc...
Rời quán với ý nghĩ không mấy lạc quan là một ngày gần đây, Ali cũng phải dẹp tiệm nếu khách càng ngày càng thưa thớt, cánh cửa đóng lại im lìm và hắn sẽ bỏ đi, cùng với vợ con, đến một nơi nào còn có thể làm ăn kiếm sống đỡ hơn …
Thoáng trong ý nghĩ lẫn lộn về Ali, anh thầm biết tâm tư nhẹ hẫng sáng nay lúc vào rừng bây giờ đã khác, trĩu nặng ắp đầy bao hình ảnh dư âm về người đàn bà … Cô ta đã ghé qua đây như chẳng có gì xảy ra, như một lữ khách. Tại sao? Lá thư này chất chứa nỗi niềm gì? Mặc kệ … Ta đang tập trung nghĩ đến Ali cơ mà, nhưng lo lắng làm gì khi hắn sẽ lại có cách làm ăn giỏi giang như từ bao giờ. Đời sống sẽ tiếp diễn một cách bình thường tốt đẹp và mọi người cũng ổn thôi. Một ngày sẽ đến, hắn sẽ trở về cõi mộng thơ phú.
Ali, à thì thế, rồi một thời gian sau, lại thêm một điều thân quen mà ta yêu mến sẽ thuộc về quá khứ ... Ali và quán ăn Couscous. Nhưng cánh rừng bên kia, nơi mà những lần có người đàn bà ngồi cạnh, lái xe ngang đó, một tay luôn cầm điếu thuốc, anh giảm hẳn tốc độ, chạy rất chậm và cả hai bỗng cùng rơi vào im lặng, cùng sống nỗi xúc cảm bâng khuâng từ nét đẹp linh động với mạch sống vô tư của cõi thiên nhiên thần thánh đó. Xe lướt êm trên con đường vòng vo giữa hai bìa rừng vùng cây lá mênh mông, họ choáng váng với mặt trời rực rỡ đang thú vị vui đùa, thoắt hiện ra phía trái rồi lại nghiêng về phía phải, chợt lừng lững trước mặt rồi lẳng lặng quay về sau lưng … để cuối cùng, chìm xuống rồi biến lặn sau màu xanh biền biệt của rừng cây hoàng hôn trùng điệp.
(Còn tiếp)