5.

     Từ lúc đặt chân lên xứ tuyết cho đến hôm nay, từng  mùa đông rồi từng mùa đông, 1982 hay 2022 đều cũng như nhau, rất dài rất lạnh rồi cũng qua đi để trở lại, cho bao người là bình thường nhưng với riêng anh, trong ý niệm đã đóng băng, hoặc loài cây phong sừng sững âm thầm độc thoại ; rồi giờ đây, tảng băng rã tan, làm dập vỡ lồng ngực, nỗi đớn đau kỳ diệu từ vọng động miền vô thức, và nỗi khổ thiếu vắng rất thật rất người.

    Ngày em về Paris, cánh chim vụt bay lên vùng trời cao rộng, cánh chim lạc loài từ mùa xuân nào dĩ vãng, lạc vào đời anh. Em gợi thức từng nỗi niềm xưa mà anh đã vùi chôn trong tuyết lạnh, em mang lại linh hồn của từng ngọn cỏ cánh hoa, từng đóa mây sương, linh hồn của phần đời thơ ấu đã rớt rơi mất hút trong ngàn năm vực thẳm.

     Nhớ em đến khờ dại, yêu thương em đến điên cuồng, đến có em trong mạch máu xương da từ lần chết đi sống lại này, như anh đã viết cho em, thế mà ý tưởng đi tìm em làm anh sợ hãi. Vì em giờ đây là mây thấp thoáng chân trời mà khi anh tìm đến, mây sẽ tan bay ảo ảnh. Anh yên tâm hơn là đợi chờ trong khuôn viên bình lặng này, và em sẽ trở lại cho mình cùng thắp lên những  giờ phút yên vui. Mỗi ngày thức giấc,  anh sẽ pha cà phê, dọn cho em bữa sáng, trưa chiều mình sẽ cùng nấu ăn và sẽ nói thêm rất nhiều chuyện, những « anh nhớ chứ em nhớ không », những « anh biết người này không em biết người kia chứ », những « con đường nọ triền dốc kia hàng quán đó » … về kỷ niệm ngày xa, về những dự định cho thời gian còn trước mắt.

     Em có dành cho anh một chỗ nhỏ nhoi trong đời sống của em đã ngập tràn và còn thêm nữa? Thêm mãi những gì của thế giới em hoang tưởng.  Cũng đôi khi, em viết cho anh dài hơn mong đợi nhưng không bao giờ là đủ.

    Ý nghĩ của em có phần đúng về nơi đây, Montréal, cảnh sắc mênh mông kỳ vĩ huy hoàng đến có thể phủ lấp những niềm đau, xoa dịu những nỗi buồn ; khuôn viên êm ả con người hiền hậu, mô hình đời sống từ lâu đã cố định, an nhiên, không cần đến rung cảm xoáy buốt làm chao đảo, khuấy động ; tiếng vỡ của những âm thanh không làm nhói tim, ngọn lửa đam mê không mãnh liệt đến thiêu đốt tâm hồn ; và con người nơi đây sống với thực tại, sáng suốt tỉnh táo, không thích phiêu lưu, không cần « chất điên », không thèm cơn say lưng chừng lơ lửng, nỗi đời khổ não cũng chìm lặng ẩn giấu rồi sẽ đóng băng, bền vững. Như anh. Đóng băng từ hơi thở. Anh đã từ lâu không có một cuộc nổi loạn tâm hồn.

     Nếu đam mê của anh là tuyết lạnh, hạnh phúc của anh là dòng sông bình thản là vì anh đã luôn thích những vẻ đẹp giản dị, biểu cảm và gần gũi ; như loài hoa đồng nội màu trắng nguyên sơ. Marguerite. Giấc mộng xa ngày tuổi lớn, có người yêu hiền dịu, tóc huyền buông xõa, áo dài trắng áo len xanh, rụt rè bước chân gõ guốc trên mặt đường. Và anh vẫn thường xuống phố những buổi chiều tàn nắng với cõi hồn lang thang vô định.

     Còn em, khắc khoải lớn lên, trưởng thành một cách bất thường, hay đúng hơn là không thể trưởng thành, đã sống dập vùi đã chết mê man ở khắp các phương trời cho linh hồn  vất vưởng. Đàn bà như thế sẽ không bao giờ an yên sung sướng nên « hạnh phúc » vẫn là từ ngữ mơ hồ, chỉ đôi lần hiện hữu rõ nét trong tự điển đời em.

     Vậy anh nên hiểu rằng tháp ngà của anh sẽ quá chật chội, những dịu ngọt nâng niu, những gần gũi ân cần sẽ khiến em ngạt thở? Thôi thôi mình đừng nghĩ đến gì khác hơn là hiện tại anh à. Bây giờ mình cứ mở một chai đi nào! Uống một chút cho đời tươi, cho bớt cáu! Ông anh hiền lành người xứ tuyết đất lạnh tình nồng, ông anh đồng hương yêu quý, ông anh người  Đà Lạt dễ thương! Uống chút đi mà! Cuộc đời đó có bao lâu mà hững hờ? Anh nhớ không? Bài này? Nhớ! Lê Uyên Phương chứ gì? Em thét lên cười. Trịnh Công Sơn ông tướng ơi ! Mình có trò chơi rồi ! Em đề nghị, mỗi người hát lên một câu và người kia đoán tựa của bài và nhạc sĩ nào, ai đoán sai sẽ bị phạt một cốc, ai đoán đúng cũng được thưởng một cốc, thế là lúc nào mình cũng huề. Anh thấy hay không? Sẵn đây mình có thịt nguội để nhậu, hạt điều em đã rang lại cho giòn, và nho khô. Em rủ rê, như đã quen với cách sống nơi đó, mỗi năm giờ chiều phải có l’apéro, cụng ly. Anh lại thấy em có lý dù biết mình thật ngô nghê, dễ bị dụ. Và anh đã luôn hờ hững với cuộc đời.

    Sau một số bài hát, mà có những lúc anh giả vờ thua để em vui. Rồi hai đứa tranh nhau nhắc đến từng nhân vật mình đã cùng biết đến, những gia đình hàng xóm, các ông thầy bà cô, ông bác sĩ nọ bà nha sĩ kia, rồi đến ông đưa thư, ông bán phở, ông hớt tóc dạo, ông bán kẹo kéo, bà bán đậu hũ, ông bán xắp xắp, bà bán heo quay, ông bán giò chả, bà bán bánh bèo, bà bán xôi bắp, thằng nhỏ bán cà rem, thằng nhỏ bán bánh mì, thằng nhỏ bán bong bóng, ông ăn mày, bà ăn xin, ông say, bà điên … Ôi những tiếng rao hàng là tiếng nhạc ru hồn ta một đời rong ruổi, biết bao lần ngân lên trong tâm tư để ta biết mình còn là ai, từ đâu đến và một cách nào, còn mãi thuộc về một nơi chốn của riêng mình.

    Cùng cười sặc sụa mình kiểm lại, số mặt người dấu yêu đã hiện hữu trong quãng đời yêu dấu, còn rõ nét như hôm qua, em moi ra từ trí nhớ chắc chắn là phải nhiều hơn anh. Em được thưởng thêm những giọt cuối cùng trong chai. Thời ấy, ta đã nhìn tất cả một cách vô tư mà đâu biết sẽ có một ngày, lòng sẽ rưng rức ngậm ngùi nhìn về dĩ vãng. Em biết đấy, chúng ta vô cùng bất hạnh nhưng có may mắn lớn nhất là được sinh trưởng nơi thành phố đó! Ôi những người muôn năm cũ và những hương vị còn đâu đây. Anh nhớ cốc kem lạnh bằng inox ở Việt Hưng, bốn viên kem thật xinh bốn màu bốn mùi thơm ngọt, bên cạnh là một ly nước nhỏ mùi bạc hà … Em nhớ mùi thơm quyện lại của gừng và nước đường chan lên chén đậu hũ mịn, mùi ớt cay nồng nước mắm của đĩa bánh bèo tôm chấy …

     Em đã trở về đó kiếm tìm bóng cây một thời che chở, cũng như để đối diện thêm với nhiều mất mát, rồi lại bỏ đi trong hoang mang buồn bã … để lại trở về, rồi vẫn ra đi. Miền đất ấy đã giữ một phần đời một phần hồn nên con người mình không thể trọn vẹn, thiếu vắng hoang hoải, tiếp tục lê lết kiếp vong thân đã là mặc định.    

    Dưới màn đen tối ám của mệnh đời bất hạnh có thể là sắc màu từ nguồn đam mê vũ bão, từ cơn trầm uất đắm say, trong nỗi thống khổ cuồng dại. Vẻ đẹp rực rỡ bi thảm của bức tranh Van Goch. Không cùng.

    Rượu nồng khơi dậy trong thẳm sâu em dấu hiệu sống mong manh, một khởi điểm là một điểm cuối, que diêm bùng lửa rồi tắt, đợt sóng tràn bờ không hò hẹn, liều lĩnh chớp nhoáng như em vừa chợt đến, ghé thăm anh, tình cờ vội vã. Rồi thôi.

    Mặt bàn trải rộng thênh thang … Em đã chết. Linh hồn ngơ ngác buồn rầu, làn da tê dại mướt xanh, hố mắt tử thi rỗng hoác. Lúc này, mỗi người  đối diện với một bóng hình xa xôi thấp thoáng. Cuộc vui đã qua. Chai rượu đã cạn. Ly cốc rỗng buồn. Với những vết cào xước tâm tư của phần đời riêng đã sống, hai ta trở về đôi bờ giòng sông ngàn năm ly biệt. Như ta đã dẫm lên đời nhau bằng những bước chân vô tình xa lạ. Và im lặng. Như im lặng hút sâu nửa thế kỷ vừa qua.

      Đêm trôi về sáng … Nhìn em bình yên không mộng mị, xác chết tả tơi loài bướm dại trong vòng tay, anh khóc. Em ngàn năm  bé bỏng mười sáu tròn trăng, anh ngàn năm hai mươi chưa đủ lớn. Và đời qua đi. Như thế nào xác chết em đã trôi theo giòng  sống không có anh? Anh thương em lạ lùng cùng lúc ngạc nhiên biết từ đó mà cảm thương chính mình, thêm nỗi lo âu về một điều chưa có đã mất mà cứ quẩn quanh kiếm tìm cho đến bây giờ, có được mà không thể giữ gìn để rồi cũng sẽ mất …

    Tình yêu chân thành và bi thảm thấm vào hồn anh, vương mắc trong em. Thoáng giây ngút ngàn cho một đời triền miên đói khát. Anh bàng hoàng với nguyện ước một lần được chết nguyên vẹn hình hài và trong sáng tâm linh khi có em ắp đầy trong hai tay đã mỏi.

    Rồi em đi, mang theo tất cả, và thoáng đời hạnh phúc. Giờ đây khoảng cách vô biên có lúc làm anh tuyệt vọng, xót xa vì bất lực không thể níu giữ em. Em bỗng dưng xa lạ vô cùng, là một ai nào khác, hư ảo màu sắc chiêm bao, bóng ma lặng lẽ u uẩn, chìm tan vào sương mù.    

    Con đường em đi sẽ đến nơi nào anh đâu biết. Cơn điên bốc hỏa. Em vùng vẫy, ương ngạnh gàn bướng, ngang tàng như đàn ông cần tự do nhưng anh biết em chẳng làm gì được với cái gọi là tự do đó. Không còn nước mắt để khóc cho tình yêu và nỗi chết, em cào cấu xé rách tấm màn đêm bi kịch đời mình để thoát bay về một chân trời khác, một hành tinh khác, bởi em đã có quá đủ bao điều chồng chất nơi cõi người.

    Mỗi người chúng ta đều cô đơn, nỗi cô đơn vô cùng nguy hiểm, mà vẫn không thể có nhau, không thể làm gì cho nhau … Bao kỷ niệm dạt dào, bao ân tình thiết tha gắn bó thương yêu mà vẫn như không thể chạm đến nhau, không thể ràng buộc nhau. Em sẽ không bao giờ thuộc về anh. Anh sẽ chẳng bao giờ là của em. Hiện trường này, tình yêu là sự thể hoàn toàn trừu tượng mà mỗi người chúng ta cần yêu người kia để tồn tại trong tình yêu cho chính mình.

6.

     Trở về trong âm thầm độc thoại từ bao năm dưới trời quên lãng và bây giờ, mỗi lần, anh tỏ lộ cùng em.

     Từ giông gió thời cuộc, anh lơ ngơ trên thềm đời với ngàn câu hỏi khi đêm đen bủa vây bốn phía … Còn gì không? Tuổi trẻ là hai tay ôm lấy nỗi chết khi bắn giết là cùng lúc từng viên đạn xuyên qua tim, là một mình với đôi chân lao đao trên tháng ngày vô vọng. Mặt trời tắt, ta là kẻ tội đồ. Tương lai là hoàng hôn xuống vội ngoài khung cửa ngục tù xiềng xích, những đêm triền miên một mình, nương thân vào ảo vọng mong manh, thời gian khơi rộng trải dài cho sa mạc đời còn lại là mùa khô hạn.

     Anh đã ra đi sau ngày tháng đó, bằng những bước chân vô hồn, trên những đoạn đường bấp bênh, gán ghép mảnh vỡ thân phận long đong vào bất cứ cảnh đời nào để sống đến nỗi đã từng có lúc, thất lạc ngay trong hiện hữu mình, ngụp lặn trong cam chịu những điều phi lý cùng cực như những gì tầm thường vô nghĩa mà vẫn cần thiết bên cạnh những điều không cần thiết vì cao vời, dù đầy ý nghĩa. Nhưng con người với bản năng thích ứng hòa nhập một cách kỳ dị với mọi cảnh ngộ để tồn tại dù không được sống, và thản nhiên tồn tại một cách vô nghĩa từ ý thức hệ, được tạo hình với tư tưởng như nhau nên không bao giờ được biết rõ về chính ta và cõi riêng sâu thẳm, và có thể tồn tại vô hồn trong ánh sáng ban ngày để xóa nhòa danh tính, hoặc lùi vào bóng tối đêm đen để tự cứu rỗi, để không phải nhìn thấy chiếc bóng của mình.

     Rồi qua mùa bão. Anh đã chấp nhận nếp đời an yên thầm lặng này, từ ân sủng Trời Đất và tình nhân đạo xã hội. Em thấy đó, giữa nơi chốn không còn hiểm họa tiềm ẩn, con người anh đã từ bao giờ, dần được tái tạo, hình thể và tinh thần, từ dạng thức méo mó sai lệch trong bùn lầy ngập ngụa, mà không biết từ vô thức, vẫn còn mong đợi một đổi thay, với ánh lửa hắt hiu trên năm tháng đơn độc lạc loài. Một đổi thay đã như được sắp đặt bởi định mệnh. Vượt lên tất cả. Hòa điệu của buồn đau dĩ vãng với niềm rộn ràng mới lạ, mãnh liệt và tha thiết như tiếng chuông thánh vọng về từ khoảnh khắc đời lửa khói mịt mù, làn chớp nào tỏa sáng khắc giây rồi lịm tắt, bên bờ rào kẽm gai, dưới vòm trời mây xám, ta đã cùng nghe tiếng thét nổ định mệnh, làn chớp xoay chuyển không gian rồi tất cả tan hoang thiêu hủy. Bao nhiêu âm thanh đã nín câm, bao nhiêu sắc màu cùng tan biến … Trời Đất mù lòa.

    Con đường trắc trở từ vùng cao nguyên xuống miền duyên hải của thời điểm đó, năm mươi năm qua, muôn ngàn cơn gió, muôn ngàn đợt sóng xô bờ có cuốn theo, xóa nhòa gột rửa hết bao dấu vết nhục nhằn hằn in trong hồn người tàn phế mà con đường thật dài từ những bước đi năm tháng mù sương, từ khung cửa màu xanh mở xuống cuộc đời cho đến đêm hoang vô tận. Anh đâu biết rồi một ngày, khi sắp hết một đời, em sẽ trở lại, bước qua thế giới nội tâm anh câm nín buồn rầu để trên tình yêu của anh hôm nay, từng nụ hôn trìu mến là từng hạt mưa thánh thiện rơi xuống từ vùng trời đó, kỳ diệu và bất ngờ, từ dĩ vãng nơi chốn thiên đường cổ tích mà ta đã rời bỏ, lãng quên cho đến bây giờ, ở đây, Montréal, lúc cây rừng bắt đầu đổi sắc sang thu, lúc màu lá nhuộm vàng đỏ thẫm … Không hò hẹn, không giao ước. Gặp gỡ ngày dài trong nắng mật dịu êm. Một lần đối diện, trong khoảng cách vừa đủ để nhìn nhau … Nhìn nhau ngỡ ngàng nhận diện khi cả hai cùng trở về từ cõi chết. Đã sống quá sớm để cũng chết quá sớm … Phải chi … phải chi … chúng ta còn nhiều thời gian hơn thế! Không! Đừng nói lời hối tiếc ăn năn khi mọi tội lỗi đã được khắc ghi đóng dấu trên mỗi mệnh đời mà chỉ có Tình Yêu là ánh sáng nhiệm màu cứu rỗi.

     Nếu điều nào nhỏ nhất xảy đến cũng là do Thiên Ý. Con người chỉ nên sống bằng trái tim và không toan tính mưu cầu. Từ nay, chúng ta sống, dù muộn nhưng biết đâu rồi sẽ chết rất muộn.

     Anh rưng rưng cảm động nhớ lại những ngón tay em lục valise tìm từng món quà nhỏ cho anh, đã lựa chọn rồi gói ghém cẩn thận, cà phê Carte Noire mà anh thích, chai Maggi, chai vang Bordeaux và cartouche thuốc lá Pallmall, những phong chocolat Poulain … Và cười nhẹ nói nhỏ rằng không hiểu sao em lẩn thẩn nghĩ là anh sẽ vui, những thứ mà ngày xưa thuộc về đời sống, bây giờ gợi bao kỷ niệm.

    Những ngón tay em chạm đến nỗi đau, chạm vào quá khứ và mang lại cho anh bao thương nhớ ngập tràn về nơi chốn ấy. Những ngón tay em xoa dịu mọi hoài nghi ghét hận, thắp lên ngọn lửa kỳ diệu trong anh, loài cây phong cắm rễ từ quá lâu  nơi miền đất lạnh bỗng dưng bừng tỉnh, xôn xao  mộng ước với khúc sông đời thuần hậu còn đó, trôi xuôi êm đềm.

    Và anh còn có thể đắp xây hạnh phúc với một lẽ sống, là dòng nước mắt em chảy xuống dịu dàng trên những ngón tay anh thầm kín nâng niu...

    Ngày xưa, ngày xa … Ngày mà mình chưa biết nhau mà đã có nhau từ khung cảnh buổi sáng mù sương, buổi chiều mưa bụi, của buổi vào đêm mộng mị trăng sao … Thời gian còn vương mắc trên cây rừng trầm mặc mà những tình thân những người bạn những người tình đã ra đi, đã đổi thay hay  từ  ly vĩnh viễn.

7.

     Giờ  giấc hai nơi ta sống cách nhau đến sáu tiếng. Anh thức đến 1 giờ đêm để gửi đến em lời bonjour, bên em là 7 giờ sáng, chúc em một ngày tốt lành và lời nói yêu em. Lúc chiều xuống  nơi đây, anh gửi em lời chúc bonne nuit kèm theo lời nói yêu em. Chỉ thế thôi và anh yên vui trong hạnh phúc của riêng mình mà em không biết đến.

     Cho đến gần đây, khi em ghé xuống đời anh, dường như thời gian chẳng là bao lâu, hôm qua, thế kỷ trước, không ý nghĩa gì những tháng năm. Anh thoáng nghe dưới đáy sâu hồn mình tiếng hót một loài chim, thanh âm kỳ diệu vượt qua biên giới cuộc đời, những tầm thường và mọi quy ước, cùng với hương thời gian phả vào trí nhớ anh năm tháng bốn mùa  vùng đất đỏ cao nguyên sương mù đó, đồi và dốc, những khoảng vườn xanh, hoa dại cỏ hoang, cơn mưa phùn bay qua phố vắng, vạt nắng buông dài trên rừng cây triền núi chênh vênh … Rồi có những ngày, giữa hai cơn mưa, nắng trút mau xuống  lòng phố, nắng sưởi ấm tâm tư trong khoảnh khắc cho đến  khi mưa vội vàng trở lại. Bên trời, sắc màu cầu vồng hư ảo  cũng chìm tan. Có chút gì héo buồn và tàn nhẫn trong cơn hoan mê vội vã đó.

    Xa rồi. Và đã quá lâu. Tuổi trẻ và mộng mơ vội chết, những bước đi lỡ làng đưa dắt về đâu mà quê hương trong ký ức chỉ còn là chân mây vời vợi. Anh đã dừng lại bên bờ thời gian ẩm lạnh rêu sương, hoang mang ngờ vực trong cô đơn về một  bờ  bến mơ hồ cho đến khi chiều tắt.

     Từng  bóng ma dĩ vãng chập chờn hư ảo một thời bây giờ hiện hình, rõ nét. Quê hương quá xa xăm, ngay cả trong ý nghĩ,  bỗng thật gần như hiện hữu em và anh chợt biết đã vô cùng  thiếu vắng, đã tuyệt vọng khát khao tìm được một người  đã cùng có, đã cùng mất và cùng tìm lại được tất cả. Rồi  để cùng nhau hồi tưởng. Anh hiểu tại sao mình đã không có tình yêu. Suốt một đời.

    Vì đó là anh và kiếp đời đã được không được lựa chọn.

    Bây giờ, từ em, anh biết đã không hề mất đi những gì đã tạo nên con người mình. Em là con đường đưa dắt anh về với chính anh, về tận phương trời còn mang vẻ đẹp của những mùa, những cảnh, những ngày tháng  ngu ngơ cậu con trai tuổi lớn mơ về những cô thiếu nữ mang vẻ đẹp tâm hồn tinh khôi. Đàn bướm trắng tan trường trong tiếng cười bát ngát đồi thông. Mùi hoa Ngọc Lan thoảng bay lãng đãng theo  gió chiều. Mặt hồ tĩnh lặng nên thơ và những con đường, ôi những con đường thân quen kỳ lạ, thanh vắng, loanh quanh ven rừng thông, lòng vòng bên đồi cỏ.

     Từ trí nhớ rõ ràng, anh ngồi vẽ ra một bản đồ, từng khu phố, từng lối ngõ đường cong thật chi tiết và những tên gọi ngân trong anh niềm mãn nguyện của kẻ đã biền biệt ra đi từ tiền kiếp để khi trở về tìm thấy nguyên vẹn khối tài sản đã chôn giấu vùi sâu vào một nơi bí mật, bây giờ, được ngồi yên tận hưởng, nhàn nhã ung dung ... Và cũng đôi khi, anh có cảm giác  Đà Lạt, một địa danh, không những đã chìm khuất, mất tiêu trong trí nhớ mà hoàn toàn không còn nữa trên mặt địa cầu; không có ai, không còn gì, không còn mây không còn trăng ... Chỉ còn lại anh và em, hai hạt bụi đỏ bơ vơ, lang thang nơi miền vĩnh cửu.

( Còn tiếp )