1

Một ngày cận Tết giá lạnh. Ông Khương ngồi co ro một mình và càng cảm thấy nhớ bà. Trống vắng quá! Vèo cái bà đi đã… 5 năm rồi…

Bỗng có tiếng xe ô tô đỗ xịch trước cổng. Đó là chiếc xe tải chở một cây đào thế “cổ thụ”. Bốn gã trai lực lưỡng đưa cây đào xuống một chiếc xe chuyên dụng rồi đẩy vào sân nhà ông, nói:

-Ông ơi, chúng con chở cho anh Việt (con trai lớn của ông) ạ!

Khi họ đi rồi, ông ngắm nghía cây đào, thầm nghĩ “Cây đào này chắc phải hàng chục triệu chứ không ít, cái khoản trợ cấp thương binh của ông thì gom cả năm cũng chả mua nổi!”. Nghĩ vậy thôi, chứ ông không dám nói với con trai! Mấy lần trước, vợ chồng Việt có mời ông đi nhà hàng ăn mừng sinh nhật ông, sinh nhật Việt, sinh nhật vợ Việt, sinh nhật thằng cháu nội…, ông đều gạt đi “Thôi, bày vẽ làm gì, bố già rồi, răng rụng gần hết, có ăn được gì đâu, phí phạm lắm…” thì con trai ông lắc đầu cười: “Chúng con biết bây giờ bố ăn uống chẳng là bao, nhưng bố phải đi để thấy rằng nếu thế hệ bố có hàng triệu người hi sinh thì thế hệ con cũng có hàng triệu người hưởng thụ chứ?!”…

…

Nghe nói con trai ông làm lớn và quảng giao, thu nhập cả lương lẫn lậu đều khá, nhưng thực tình là ông chưa hỏi con cái về chuyện tiền bạc bao giờ! Thứ nhất, ông cũng chả có nhu cầu tích góp tiền bạc như một số người già khác. Ví như bà dì của ông, càng già càng thèm khát tiền đến mê sảng, hằng năm, vào dịp năm mới, hễ thấy ông đến chúc Tết là bà dì lại thều thào: “Bác Khương ơi, bác có tiền thì cho tôi vài trăm chứ hoa quả với bánh kẹo thì tôi chỉ có… vứt đi thôi”! Tất nhiên là ông, các con cháu và bạn bè đều mừng tuổi bà dì của ông bằng… tiền! Rồi bà dì đột tử. Lật chiếu lên, thấy ở dưới gối của bà một đống tiền như… đống giấy lộn! Khổ thế! Ăn chả được thì xin tiền để làm gì?!

…

Một hôm, Việt nửa đùa nửa thật:

-Ông ơi, chủ nhật này con sẽ tặng ông một món quà đặc biệt!

Ông thật thà:

-Bây giờ cái gì bố cũng dư thừa, quần áo mới nhiều cái không dùng đến, đừng bày vẽ nữa!

Việt tủm tỉm:

-Không! Món quà này ông chưa hề có đâu…

Ông lắc đầu, cười hồn hậu:

-Anh thật lắm chuyện…

…

Rồi chiều chủ nhật, Việt dẫn một người phụ nữ đã đứng tuổi về nhà. Người phụ nữ tuy đã đứng tuổi nhưng nom vẫn còn nguyên những nét đẹp của một thời xuân sắc. Việt cười, hỏi ông:

-Bố có nhận ra ai đây không?

Trong khi ông còn đang ngớ ra thì người phụ nữ đã chắp hai tay trước ngực, nhỏ nhẹ:

-Con lạy ông ạ!

Ông vội xua tay:

-Ấy chết, sao chị lại xưng hô như vậy?

-Dạ thưa, nhờ ơn cứu mạng của ông mà mẹ con con sống được tới ngày hôm nay đó ạ…

-Ơn cứu mạng? Chuyện gì mà to tát vậy? Hay là chị nhầm với ai đó?

-Dạ thưa, con không lầm ạ… Chuyện xảy ra vào chiều ngày 21.3.1975 bên bờ sông Ba ạ…

2

Khi đơn vị trinh sát của Khương tới được bờ sông Ba thì trước mắt những người lính là một cảnh tượng bi thảm khiến ai nấy đều lặng đi vì xúc động và cảm thương cho những đồng bào xấu số! Cậu Thà, một gã tân binh má còn lông tơ, tay níu vai Khương, toàn thân run rẩy, lắp bắp:

-Anh ơi… Em… Em buồn nôn quá…

Khương bảo:

-Cậu ngồi xuống, nhắm mắt lại và cố uống vài ngụm nước thì sẽ đỡ nôn nao…

-Em không thể uống được vì mùi khắm của xác chết cứ xộc vào tận họng…

-Thì tớ đã bảo phải cố uống mà! Uống đi!

Đang định châm lửa một điếu thuốc thì Khương chợt thấy hình như có một cái xác phụ nữ còn động đậy. Khương bảo hai chiến sĩ cùng mình bước tới thì thấy một bé trai khoảng 2 tuổi đang nhay nhay cái bầu vú đã tong teo của người phụ nữ, nó vừa nhay vừa khóc khè khè, còn người phụ nữ thì đang lịm dần. Khương bảo y tá Hạ: “Cậu cố gắng tìm cách cứu chữa người mẹ để hi vọng cứu được đứa con… Tội nghiệp họ quá…”. Hạ liền khám sơ qua, rồi nói:

-Chị ấy bị nhịn đói nhiều ngày và đã kiệt sức nên không có sữa cho con bú!

Lập tức, Khương bảo Hạ pha cho người phụ nữ một cốc sữa nóng và bón từng thìa vào miệng. Ngoài ra, Hạ còn tiêm trợ sức và cho người phụ nữ uống mấy viên tăng lực. Khoảng hơn chục phút sau thì người phụ nữ hồi tỉnh, thều thào:

-Con… Con đội ơn mấy ông giải phóng…

Khương hỏi:

-Chị tên gì?

-Dạ, con tên Thảo…

Khương xé sổ lấy một tờ giấy, rút bút viết vội mấy dòng chữ:

-Chúng tôi là đơn vị trinh sát của E64, F320 viết giấy này xác nhận chị Thảo là một người mẹ có con trai nhỏ 2 tuổi đang trên đường đi từ Tây Nguyên về xuôi thì bị kiệt sức, ngất ở ven đường. Chúng tôi đã sơ cứu cho mẹ con chị Thảo, nhưng vì nhiệm vụ phải hành quân gấp nên tha thiết đề nghị chính quyền cách mạng ở địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi để giúp mẹ con chị Thảo về được tới nhà an toàn!

Kính thư!

Nguyễn Văn Khương, trung đội trưởng trung đội trinh sát E64

Sông Ba, 21.3.1975

Khương còn cùng với những người lính trinh sát “hộ tống” hai mẹ con vào một ngôi làng gần đấy, gửi một gia đình người dân và dặn:

-Các bác nói giúp với họ (chính quyền cách mạng) là chúng tôi sẽ quay lại thăm hai mẹ con chị Thảo nhé!

3

Ông Khương hỏi:

-Giờ mẹ con chị đang sống ở đâu?

-Dạ, chúng con định cư bên Mĩ ạ!

-Sao ngày đó chỉ có hai mẹ con chị?

-Dạ thưa, khi rời Pleiku thì đủ cả gia đình nhà chồng con, nhưng tới đó thì chỉ còn hai mẹ con con sống sót…

-Vậy chồng chị cũng gặp nạn à?

-Dạ, chồng con là sĩ quan VNCH tử trận ở Cheo Reo ạ…

-Con chị giờ có công ăn việc làm chứ?

-Dạ thưa, cháu hiện là giảng viên của một trường đại học ở bển ạ!

-Thôi, cũng mừng cho mẹ con chị! Giờ nhớ lại cái bãi xác người trương phình ngày ấy mà tôi vẫn còn rùng mình ớn lạnh…

Người phụ nữ hơi cúi đầu im lặng và hình như chị khóc… Rồi chị ngẩng lên, nói trong nước mắt:

-Ông ơi… Chỉ một mảnh giấy với mấy dòng chữ viết vội của ông đã cứu mạng hai mẹ con con… Ông là cha, là ông trời đã sinh ra mẹ con con lần thứ hai… Vậy nên, hôm nay, con đến để được tạ ơn ông…

Nói rồi, người phụ run rẩy dùng hai tay trao cho ông một cái hộp bọc vải đỏ khá nặng.

Ông hỏi:

-Chị cho tôi vàng phải không?

-Dạ… Con có chút ít tạ ơn trời bể của ông ạ…

Ông trầm ngâm một lát, nói nhỏ, giọng xúc động:

-Ngày ấy có hàng ngàn cảnh ngộ như chị nhưng tôi chỉ giúp được có chị thôi… Ngay cả khi viết mảnh giấy ấy, tôi cũng cảm thấy có cái gì đó rất mong manh… Chiến tranh mà… Bây giờ được gặp lại chị, biết mẹ con chị đã may mắn sống sót, thế là tôi hạnh phúc rồi, vàng bạc đâu có mua được niềm hạnh phúc ấy, hả chị?!

Tiễn Thảo ra cổng, ông Khương hỏi:

-Tết này chị vẫn ở lại Việt Nam chứ?

-Dạ… Con xin phép ông cho mẹ con con được tới chúc Tết ông vào ngày đầu năm mới ạ!

-Cảm ơn chị! Nhưng mẹ con chị không sợ cái lạnh xứ Bắc sao?

-Dạ thưa, có một tấm lòng người xứ Bắc như ông thì còn có cái lạnh nào đáng sợ nữa ạ!

Ông đứng lặng nhìn theo hút chiếc xe taxi chở Thảo vừa lao vút đi, khẽ thở dài:

-Giá như không có chiến tranh thì vẫn tốt hơn…

Thạch Bàn, 26.12.2019