Đêm tối mịt mùng. Chiếc ghe nhỏ lặng lẽ lướt trên dòng sông phẳng lặng. Người chèo ghe là Út Sao - một cô gái giao liên mảnh dẻ. Lai căng mắt quan sát động tĩnh hai bên bờ. Không có gì cả. Có lẽ cuộc vượt sông đêm nay sẽ an toàn. Bỗng, một chiếc trực thăng đột ngột xuất hiện, nó rọi thẳng ánh đèn pha có công suất rất lớn chụp xuống chiếc ghe. Nhanh như cắt, Út Sao vứt mái chèo và đạp chân vào mép ghe. Chiếc ghe lật úp. Tuy biết bơi nhưng vì quá bất ngờ nên Lai bị sặc nước và gần như cứng đờ, không thể vùng vẫy gì được. Út Sao vội nắm tay Lai và cố gắng kéo Lai vào bờ… Khẩu đại liên trên chiếc máy bay bắn như vãi đạn xung quanh hai người… Một chiếc tàu tuần tra của địch lù lù xuất hiện… Lai đã cố lấy lại được sự thăng bằng và chợt hiểu tình thế nguy ngập của hai người… Út Sao hét to:

-Anh ráng bơi vào bờ, mọi việc còn lại để em lo, lẹ lên!

Không còn cách nào khác, Lai đành phải gạt nước mắt, vừa bơi vừa lặn sang bờ bên kia, còn Út Sao thì bơi ngược trở ra giữa sông và bị địch bắt.

*

Lần trước, Lai và Út Sao đã may mắn thoát hiểm. Hôm ấy, chiếc ghe vừa rời bờ một quãng ngắn thì Út Sao đã phát hiện ra một chiếc tàu địch tắt đèn, nằm im lìm ở giữa sông. Út Sao quay ghe vào bờ đúng lúc chiếc tàu địch bật đèn pha quét dọc bờ sông. Út Sao cũng kịp thời đánh đắm chiếc ghe và cả hai cùng lặn xuống nước. Út Sao kéo được một đám bèo lục bình che lên đầu hai người, cho nên dù đèn pha của địch rà đi quét lại nhiều lần vẫn không thể phát hiện ra. Nhưng ánh đèn pha của địch cứ dai như đỉa, chúng rà đi quét lại hàng tiếng đồng hồ mà vẫn chưa chịu bỏ cuộc. Út Sao ghé tai Lai thì thầm: “Ráng lên nghe anh, giờ mà ngoi lên là chắc chết với tụi nó…”. Rồi Út Sao đưa tay sờ vào mũi Lai, lo lắng: “Anh sao vậy? Trời…”. Cho tới khi tàu địch nổ máy rời đi thì Lai chỉ còn là… một cái xác vì hôm đó Lai đang bị ốm, lại ngâm nước quá lâu…

Út Sao đã đưa Lai về một căn hầm bí mật ven bờ sông và thuốc thang chăm sóc. Sau ba ngày, mặc dù vẫn còn mệt nhưng Lai kiên quyết đòi sang sông và Út Sao đành phải nghe theo. Khi sang tới bờ bên kia, Út Sao cắm sào neo chiếc ghe và đưa tiễn Lai đi một đoạn dài. Nhưng rồi cũng đến thời khắc mà Út Sao phải quay về. Út Sao nói khẽ:

- Anh nhớ bảo trọng nghe…

Lai quay lại, nhìn vào gương mặt lờ mờ trong bóng đêm của Út Sao:

- Vì em, anh sẽ nghe lời…

Út Sao hơi cúi đầu, hơi thở gấp gáp… Lai cũng không thể cầm lòng, bèn ôm ghì lấy Út Sao và cuống quít đặt lên môi cô những nụ hôn nóng bỏng…

Đó là một đêm tháng 10 năm 1972.

*

Sau năm 1975, Lai đã cất công đi đến từng nhà tù của chế độ cũ và kiên nhẫn dò từng trang danh sách các tù nhân từng bị địch giam giữ ở đây để tìm Út Sao, nhưng đều không thấy.

Ở đâu Lai cũng để lại địa chỉ của mình và dặn những người đang quản lí trại giam một câu:

- Nếu có tin tức gì về Út Sao thì các đồng chí báo ngay cho tôi biết nhé! Xin cảm ơn!

Những cán bộ ở những nơi Lai đến đều cảm thông và ái ngại cho cái việc mò kim đáy biển của Lai, họ nói:

- Nếu không có họ tên khai sinh, địa chỉ hoặc đơn vị công tác của Út Sao thì sẽ rất khó tìm!

Lai đứng ngây ra nhưng không biết trả lời họ thế nào, bởi vì chính Lai cũng chỉ biết mỗi cái tên: Út Sao!

Lại có người mách Lai nên trở lại địa bàn công tác cũ của Út Sao để hỏi những người ở đó thì may ra sẽ có hi vọng. Lai nghe theo, liền trở lại chốn xưa và dò hỏi qua rất nhiều đầu mối, nhưng cuối cùng thì cứ người nọ chỉ tới người kia và rốt cuộc là chẳng có thông tin nào đáng giá!

Lai thất vọng, bèn đi tìm lại cái bến sông ngày nào, nhưng rồi chính Lai cũng chịu! Ngày ấy, tất cả các cô giao liên làm nhiệm vụ đưa đón cán bộ qua sông đều phải đi trong đêm và hầu hết đều chọn vào những đêm tối trời nhất để giữ bí mật, còn “bến” thì chỉ là một chỗ lên xuống bất kì do các cô giao liên chọn, mỗi lần một “bến” khác nhau, thế nên chẳng có cái dấu mốc nào để mà xác định cả!

Lai buồn bã nhìn ra dòng sông đang lặng lờ trôi… Yên tĩnh và thanh bình quá… Mấy ai biết rằng trong lòng con sông này có bao nhiêu cán bộ, chiến sĩ và những cô gái giao liên đã yên nghỉ vĩnh hằng theo suốt chiều dài của cuộc chiến tranh? Càng không thể biết hai bên bờ sông có bao nhiêu cái bến? Bao nhiêu mối tình đầu dở dang?...

Lai thẫn thờ châm lửa một điếu thuốc, nhả khói… Ngày ấy, lần nào, trước khi vượt sông, Út Sao cũng “khám” người Lai để tìm thuốc lá, nếu có, dù chỉ một điếu, Út Sao cũng vò nát và vứt xuống sông. Đó là một nguyên tắc và cũng là một thứ kỉ luật thép! Trước đó, từng có anh cán bộ, khi chiếc ghe ra đến giữa sông thì cao hứng châm lửa và phì phèo một điếu thuốc lá, nhưng chưa kịp nhả khói thì đã phải trả giá bằng chính mạng sống của mình! Trong đêm tối mịt mùng, một đốm lửa lóe lên giữa dòng sông thì có khác gì một miếng mồi béo bở cho những tay súng bắn tỉa của địch? Đấy là còn chưa nói phi pháo nó sẽ giã cho đến con cá dưới đáy sông cũng phải tan xác thành muôn mảnh!

Nhưng hôm nay thì Lai được hút thuốc lá thỏa thuê… Bên tai Lai vẫn văng vẳng tiếng cười khúc khích của Út Sao: “Nếu anh mà bỏ được thuốc lá thì em…”. “Thì sao?...”. “Thì em… thương liền hà…”… Út ơi… Giờ này em ở đâu? Còn sống hay đã chết? Anh thề sẽ đi cùng trời cuối đất để tìm em… Em có nghe tiếng anh nói không? Út ơi…

Bỗng, một người đàn ông, ăn mặc xuềnh xoàng, nhẹ nhàng bước đến ngồi bên cạnh Lai, hỏi nhỏ:

- Ông là người đang đi kiếm cô Út Sao phải hôn?

Lai kinh ngạc hỏi lại:

- Sao ông biết?

- Hôm rồi chính ông đã vô cái ấp ở trển và hỏi tui về tung tích cô Út mà…

Lai chồm lên ôm chặt lấy người đàn ông, nghẹn ngào:

- Thế thì trời giúp tôi rồi, vậy Út Sao của tôi bây giờ ở đâu, hả ông?

Người đàn ông trầm giọng:

- Cổ tên khai sinh là Nguyễn Thị Mền, là cô út lại xinh đẹp nên ba má cổ kêu là Út Sao với cái ý “ngôi sao út” đó! Bữa đó, tôi là lính trên tàu tuần tra. Tụi nó bắt được cổ, nói: “Nếu mầy chịu chỉ mấy nhà chứa chấp Việt cộng ở cả hai bên bờ sông thì mầy được sống, còn nếu mầy ngoan cố thì tụi tao sẽ cho mầy ngủ luôn với hà bá”! Cổ gan cóc tía luôn. Tụi nó tra tấn cổ cách chi cổ vẫn không hé răng nửa lời. Sau cổ bị tụi nó bỏ cho chết rồi vứt xác xuống con sông nầy. Tui đã lén rủ mấy thằng bạn bí mật vớt xác cổ lên, chôn ở trển, giờ tui sẽ dẫn ông tới ngôi mộ của cổ…

Lai buông người đàn ông, gương mặt thất thần, rồi gục xuống, bật khóc nức nở…

Người đàn ông châm thuốc lá hút, quay mặt ra phía dòng sông, ngồi chờ…

*

Ngôi mộ của Út Sao là một đống đất được đắp cao, trên có tấm bia ghi ba chữ: MỘ LIỆT NỮ!

Người đàn ông cất giọng khàn khàn:

- Tui chỉ làm được chừng đó, mong ông thông cảm…

Lai lại ôm chầm lấy người đàn ông, thổn thức:

- Làm được như thế này đã là quá nhiều rồi, tôi đội ơn trời và đội ơn ông…

TB, 17.8.2018