Ngồi cùng Kiên bên bàn cà phê bãi biển là một người đàn ông khoảng hơn 70 tuổi, râu tóc đã bạc và điều khiến Kiên chú ý là cả hai chân đều là chân giả. Chắc ông ta là thương binh, nhưng không biết ở bên nào? Kiên biết, cánh cựu binh, nhất là thương binh thường có nhiều tâm tư, nhưng đa số kiệm lời, ít khi muốn chia sẻ với người khác. Đơn giản vì những người ngoài cuộc thường rất khó đồng cảm, nhất là các ông bà lãnh đạo trẻ sinh sau năm 1975. Có lần, một thương binh là bạn chí cốt của Kiên tâm sự:

-Ông nên nhớ, có một quan chức từng nhắc nhở tôi: Việc đánh đấm đã qua lâu rồi, anh kể lại làm gì cho nó… vẩn đục tâm hồn của bọn trẻ đang được sống trong hòa bình? Từ đó, tôi ngậm miệng luôn để khỏi bị chụp mũ là công thần! Nhưng tôi hận, sao chuyện hàng triệu người đổ máu để giành độc lập, thống nhất đất nước lại có thể làm “vẩn đục tâm hồn của bọn trẻ” được? Bậy bạ hết sức! Vô ơn hết sức!

Nhớ lời ông bạn thương binh nên Kiên nhẹ nhàng gợi chuyện người đàn ông:

-Thưa, bác bị thương ở trận nào ạ?

Người đàn ông nhìn thẳng Kiên, nhưng không tỏ vẻ khó chịu, nói nhỏ:

-Trận An Lộc…

-A! An Lộc năm 1972 thì tôi có tham gia đợt cuối cùng…

-Ông vô ngày nào?

-Thưa, tôi là tân binh được bổ sung về sư 9 ngày 10.6.1972…

Người đàn ông nhếch mép:

-An Lộc kéo dài từ 13.4 đến 12.6 lận, hai bên đều chết cả ngàn, bị thương hơn chục ngàn, ông vô ngày 10.6 là quá hên rồi…

-Vâng, nói như cánh lính chúng tôi là “chỉ vào nhặt ống bơ” thôi… Nhưng bác… ở bên nào ạ?

-Bên Quốc gia!

Kiên hơi sững lại mấy giây nhưng may không có biểu hiện gì khiếm nhã, nói:

-An Lộc ác liệt quá, tôi vào lúc trận chiến đã tàn mà cũng đủ thấy sự hủy diệt khủng khiếp của bom đạn! Bác có kỉ niệm nào đáng nhớ về trận An Lộc không?

-Nhưng ông có muốn nghe tui kể không?

-Thưa, rất muốn nghe để biết sự thật…

-Được, giờ thì tui kể, chẳng ngán chi nữa…

*

… Khuya ngày 30.5.1972, tui tỉnh lại, cựa mình, nhưng không nổi. Hai ống chân tui đều bị gãy, máu vẫn đang rỉ ra. Chắc chết thôi – Tui nghĩ vậy. Bốn bề im ắng, khét lẹt mùi khói bom và mùi tanh muốn ói của máu. Gió cuốn bụi bay lên xộc vào mồm, vào mũi càng khiến tui ngộp thở. Một trái hỏa châu vọt sáng, treo lơ lửng trên bầu trời. Rồi hai trái. Ba trái… Đêm nào phía Quốc gia cũng bắn hỏa châu tới sáng luôn để đề phòng lính Bắc Việt lợi dụng bóng tối mật tập. Dưới thứ ánh sáng trắng đó, tui nhìn rõ mọi thứ và chợt rùng mình. Xung quanh tui toàn là xác chết không hà. Xác chết của lính Bắc Việt và lính Quốc gia chồng đống lên nhau với đủ các tư thế bi thảm của một cuộc chém giết đẫm máu. Có cái xác bị mũi lê xuyên thấu qua lưng nằm sấp lên cái xác đối phương. Có cái xác co quắp vì đau đớn. Có cái xác mất đầu… Chuyện gì kì vậy? Tui nhắm mắt, khẽ nấc lên “Má ơi”… Nhưng kêu được thì cũng là lúc một nhu cầu bản năng ập tới, đó là cái đói và cái khát. Đói run người và khát cháy cổ. Hình như đã 3 ngày, cả hai bên lo bắn giết nhau mà quên luôn chuyện ăn uống. Lúc đó tui nghĩ hóa ra thằng chết lại sung sướng hơn thằng sống bởi chết rồi thì làm chi còn biết đói, khát?

Tui cụ cựa, cố xoay người bò lết đi kiếm cái gì đó để ăn. Vì khát quá nên đầu tiên tui lấy cái bi đông đeo bên hông một xác chết lắc thử thì thấy vẫn còn óc ách chút nước, mừng quá liền mở nắp và ngửa cổ uống luôn. Nhưng rủi thay, chỉ được một ngụm là hết. Và kìa, trong bàn tay một xác chết đang nắm vật gì đó giống như thanh lương khô của lính Bắc Việt, thứ đồ ăn mà bọn tui từng thu được trong mớ chiến lợi phẩm của mấy trận trước. Đúng là một thanh lương khô đang ăn dở. Tui bèn gỡ những ngón tay xác chết để moi lấy thanh lương khô. Nhưng cha trời, những ngón tay của xác chết cứng như những cái mỏ kìm sắt kẹp chặt thanh lương khô đến nỗi tui không thể nào gỡ ra được. Thế là tui cứ để nguyên thanh lương khô trong bàn tay xác chết rồi bóp vụn lấy từng mẩu nhỏ bỏ vô mồm. Chu cha là ngon… Đói mà! Đói thì cái chi không ngon, nói gì lương khô?

Bỗng có tiếng rên khe khẽ ngay bên cạnh tui.

Tui quay qua hỏi:

-Ai rên vậy?

-Tô… i… tôi…

Tui cúi xuống ngó người vừa rên, đó là một người lính Bắc Việt bị thương nặng.

Tui buột miệng hỏi:

-Anh có cần chi không?

-Nươ…c… Nước… Cho tôi ngụm nước…

-Anh ráng đợi chút xíu nghe…

Tui lại bò lết trong bãi xác ngổn ngang. Tới cái xác nào, tui cũng lần sờ tìm bi đông, nhưng khổ nỗi cái bi đông nào cũng trống trơn, không còn một giọt nước. Tui thất vọng, gục đầu xuống đất thở hổn hển, nghĩ “Ảnh sẽ chết và mình cũng chết thôi. Hai cái chết lãng xẹt”. Nhưng chợt nghĩ tới má, tui lại gắng gượng ngẩng đầu lên tự nhủ “Mình chết thì má sống với ai? Thôi ráng sống đi”. Tui lại trầy trụa bò về. Và đến một cái bi đông gần như cuối cùng thì tui rú lên: Có nước nè! Cái bi đông óc ách nghe thật dễ thương. Tui vội bò về chỗ người lính Bắc Việt đang chờ nước. Về gần tới nơi, tui reo khẽ: Anh ơi, có nước rồi nè! Nhưng tui bỗng giật mình. Bốn bề im phắc. Tui vội đặt ngón tay trỏ lên mũi người lính Bắc Việt, rồi lại áp tai vô ngực anh ta nghe ngóng hồi lâu… Rồi bất giác tui hét lên: Má ơi, ảnh chết rồi nè… Vậy đó, tranh hơn thua là việc của mấy ông lớn, còn tụi lính trơn như tui thì có mắc mớ chi với người lính Bắc Việt kia đâu hè? Thấy ảnh chết mà chưa kịp uống miếng nước, tui cứ hận mình sao chậm chạp quá trời…

Người đàn ông không nói nữa, hướng mặt nhìn ra biển, ánh mắt xa xăm…

Kiên cũng im lặng nhìn ra biển. Biển vẫn đang vỗ sóng dào dạt, như muôn đời vẫn vậy, không hề bận tâm gì đến những chuyện can qua của con người…

TB, 11.9.2025