Mỗi năm xuân đều trở lại, vậy mà hổng hiểu sao, cứ hễ trời vừa chuyển mình đổi gió là lòng tôi lại nôn nao như đứa nhỏ chờ đợi điều gì đẹp đẽ sắp xảy đến. Mới hôm qua cây còn trơ cành, vậy mà sáng nay lá non đã mở ra, hoa khoe sắc thắm. Chỉ cần nắng chạm nhẹ là cả dải đất như bừng tỉnh. Mùa xuân luôn có cách khiến người ta chẳng cần tưởng tượng gì thêm, bởi mọi sự tươi mới đều đã bày ra trước mắt.

Tôi bước ra khỏi nhà, đi vào khu rừng nhỏ gần đó. Cây cối đang thay áo mới. Những con chim tránh đông mấy tháng nay im tiếng, giờ cũng đã quay về. Chúng chuyền qua từng ngọn cây, kêu vang như muốn báo cho cả xóm làng biết mình đã trở lại. Tiếng chim hót bù lại những ngày dài vắng mặt, hòa cùng tiếng gió lùa qua tán lá non thành một bản nhạc chào xuân nghe mát rượi tâm hồn.

Cái lạnh cuối đông cố níu lại chút hơi thở sau cùng, nhưng rồi cũng chịu thua khi nắng lên. Tôi hít một hơi thật sâu, cảm nhận trong gió có mùi đất mới, mùi nhựa cây, mùi lá non… cái mùi của sự sống đang cựa mình thức giấc.

Mùa xuân không chỉ thay đổi cảnh vật mà còn đánh thức những điều tưởng chừng đã ngủ quên trong lòng. Có những hy vọng cũ kỹ bỗng nhiên sáng lên rực rỡ sau một đêm dài, và theo đó, nỗi nhớ quê hương cũng dâng đầy.

Tôi có vài người bạn sống ở nước ngoài lâu năm. Nói cho tôi biết, họ không còn ý định về thăm lại Việt Nam vì "chẳng còn gì để về" hoặc "không thấy cần thiết". Tôi thì khác. Lúc còn trẻ hay lúc đã già, trong tâm khảm tôi lúc nào cũng đau đáu ngày về, mặc dù ba má và anh chị em không còn ai bên đó hết.

Tôi nhớ những ngày còn làm ngư phủ trong vùng vịnh Thái Lan, mỗi khi chờ con nước, neo ghe cặp kè nhau bên một bãi cạn hay bên hòn đảo nào đó ngoài khơi rồi bày rượu đế ra nhậu với mực khô, cá khô và râm ran bàn chuyện con nước… Nhớ nhất là cái không khí miệt Cà Mau lúc nào cũng xôm tụ tiếng đờn ca vọng cổ, tiếng động cơ ghe đánh cá và tiếng kèn xe náo nhiệt. Nhớ cả cái mùi nồng nồng, khai khai đặc trưng ở những con mương nhỏ.

Những lần về Việt Nam, tôi hay ngồi "cà kê dê ngỗng" ở những quán cóc ven đường, nhâm nhi ly bia với khô mực, khô cá đuối. Với tôi, chỉ có nơi này mới giữ được hương vị quê hương của trước cái thời tôi rời xa đất nước. Thú thật, nhiều món bún, lẩu, phở giờ đã lai căng ít nhiều, chỉ riêng món lẩu mắm, dù tôi không hảo món này lắm, nhưng ăn qua thấy nó vẫn còn hương vị cũ. Nhưng tôi vẫn ghiền cái cảnh được ngồi giữa những người đồng hương bình dân, vừa ăn vừa nghe họ nói chuyện ào ào… Hình như, tất cả những điều bình dị đó gom lại tạo thành hai tiếng gọi thân thương: “Quê hương”. Chớ hổng phải “quê hương là chùm khế ngọt”.

Người ta hay nói xuân là mùa của khởi đầu. Với tôi, xuân giống như một lời nhắc nhẹ: mọi thứ đều có thể đổi thay, và cái đẹp đôi khi đến nhanh đến mức mình chưa kịp chuẩn bị nhưng vẫn đủ sức làm mình xúc động. Nhìn những cánh lá mở ra, tôi cũng mở lòng thêm rộng ra. Nghe tiếng chim gọi nhau, tôi muốn nói điều gì đó chân thành hơn. Cảm nhận được hơi ấm của nắng, tôi lại muốn sống chậm lại để khỏi bỏ lỡ những điều tuy nhỏ nhoi mà quý giá.

Có lẽ vì vậy mà mỗi độ xuân về, tôi lại muốn viết. Không phải để ghi lại cảnh sắc vốn thay đổi từng ngày, mà để giữ lại cảm giác được chạm vào sự sống đang lớn lên, được đứng giữa khoảnh khắc giao mùa mà lòng nhẹ như mây. Viết để nhắc mình rằng dù cuộc sống bận rộn đến đâu, vẫn nên dành một khoảng trống nhỏ để lắng nghe thiên nhiên thì thầm, để nhớ rằng hy vọng luôn hiện hữu, chỉ là đôi khi mình quên nhìn lại mà thôi.

Xuân đến… và tôi thấy mình lại trẻ ra mà đầy đủ. Đủ để cảm nhận, để thương và để chờ đợi. Đủ để tin rằng mỗi sáng mở cửa ra, sẽ có điều gì đó mới mẻ đang đợi mình ngoài kia: một chiếc lá vừa hé, một bông hoa vừa nở, hay đơn giản là một cơn gió mang theo dấu hơi thở của nỗi nhớ quê và niềm hy vọng sáng ngời.

Dronten, 31/3/2026