Rừng Đói là tác phẩm văn học (truyện,ký) của nhà văn Trần Khởi.
Trần Khởi ở huyện Lệ Thủy, Quảng Bình (cũ), nơi mà Hoàng Hối Phong lập ấp, nơi sinh ra các vị tiền bối Ngô Đình Diệm, Võ Nguyên Giáp. Nơi sinh các nhà thơ (thời nay) mà thế hệ sau (không) ít bao giờ lặp lại như Hoàng Vũ Thuật, Lâm Thị Mỹ Dạ, Ngô Minh, Lê Đình Ty, Hải Kỳ, Trần Quang Đạo...
Trong số này, mình yêu quý và thân tình trong đời thường lẫn đời thơ dù tuổi tác lệch nhau là Hoàng Vũ Thuật, Ngô Minh, Lê Đình Ty cũng là ba bạn văn của nhà văn Trần Khởi.
Rừng đói, gồm 25 truyện ký. Trần Khởi ghi chép sự thực nhưng cuốn hút mình, bởi mình đã trải qua thời chiến tranh. Nhà văn đã đánh thức giấc ngủ vùi trong quá khứ, mình tỉnh dậy với hiện thực, với tuổi thơ bom đạn, với những con người thật mà mình đã tiếp xúc.
Trong tập này, mình thích đọc khi anh viết về Nguyễn Thị Xuân Quý, chị là nhà thơ liệt sỹ, có tên đường gần nhà mình, ngày nào mình cũng đi qua. Thời thế ngày nay làm cho ít người biết chị. Chồng chị là nhà thơ Bùi Minh Quốc (Dương Hương Ly). Khi lên Đà Lạt, mình đến thăm nhà thơ một thời bị “đì” cùng với Tiêu Dao Bảo Cự. Trong truyện ký này Trần Khởi trích những câu thơ mà mình thuộc từ ngày ngồi trong ghế nhà trường, bài “Hạnh Phúc”. Mình gặp lại nó như chiến tranh vừa đi qua, tiếng rừng đang gào thét, tiếng đất trời chia cắt, tiếng nước mắt cạn khô, tiếng chia ly cách trở của Dương Hương Ly và Nguyễn Thị Xuân Quý.
“Thôi em nằm lại với đất lành Duy Xuyên
Trên mồ em có mùa xuân ở mãi”.
Mình kính trọng nhà văn Trần Khởi vì mình không ngờ trong cuốn này anh cùng chia sẻ (cảm xúc nhỏ bé của mình) về bài thơ “Hạnh Phúc” (mà mình đã viết trong Chuyện làng Nguyệt số 215), bài thơ làm cho mình lớn lên về quan niệm sống.
“Nhớ chăng em, cái mùa mưa đói quay đói quắt
Mỗi bữa chia nhau nửa bát măng rừng...
Nước lũ về, trang giấy nhỏ mưa chan
Em vẫn viết, lòng dạt dào cảm xúc.
Và em gọi đó là hạnh phúc…”
Trong truyện này, Trần Khởi gặp và nhắc đến Nhà văn Nguyên Ngọc. Khi tuổi xế chiều mình mới đến thăm tác giả “Rừng Xà nu”, “Đất nước đứng lên”. Có nghĩa là Trần Khởi đã gặp nhà văn mình yêu mến cách đây hơn nửa thế kỷ, khi mình “ngủ yên” và nằm mơ trên trang sách trong tuổi dậy thì.
Mình thích đọc Trần Khởi, như món quà quê dân dã, một phần ký ức, hoặc thời gian mơ hồ mình không nhận thấy. Mình thích đọc những gì anh viết, về cụ thể địa chỉ thời gian, về người thật việc thật. Thời mà hư cấu trong truyện các nhà văn viết ở chiến trường, ta thắng địch thua làm người đọc ngày nay nhàm chán. Thời văn học nói lời ai điếu một thời mình họa. Nhà văn viết muộn cái hay là có thời gian để lùi lại, để nhìn con chữ, nhìn nhận cuộc đời trải qua thử thách, qua đắng cay. Vì vậy, Trần Khởi không ca ngợi quá lố hay bi lụy não nề. Ví dụ, mình thích truyện “Nắng Nha Trang” vì tất cả những nhân vật, địa danh vào trong sách quá thân thuộc với mình. Nhà thơ Giang Nam và bài thơ “Quê Hương” của ông. Mình thường đi qua nhà ông, gặp ông nhiều lần ở hội nghị. Mình hiểu tác giả và bài thơ ấy.
Ví dụ nữa, truyện “Định mệnh trong thơ Lê Đình Ty” chẳng hạn. Lê Đinh Ty là nhà thơ mình biết từ năm 2001 (cách đây 25 năm), sau đó mình ra Đồng Hới nhiều lần đến thăm anh. Nhưng từ năm 2001 trở về trước mình không biết. Nhờ nhà văn Trần Khởi, mình biết sâu hơn về anh, trong cuộc đời định mệnh là có thật.
Trong bài “Phượng ơi”, Lê Đình Ty viết,
“Bốn mươi năm nữa Phượng ơi
Ai lên sáu chục ta người một trăm
Tìm về quán trọ duới trăng
Tìm người trong mộng áo khăn cùng về”
Với 25 truyện trong “Rừng đói” mà nhà văn ưu ái tặng cho mình. Tóm lại, điều mình cần nói, có một Trần Khởi, có một người viết lên sự thật. Anh đã là nhà văn chân chính trong suy nghĩ của mình.
Thế mà từ trước đến nay, quen anh, biết anh có nhiều tài như nhà thơ, nhà nhiếp ảnh, nhà thư họa, nhà nghiên cứu dân ca Lệ Thủy, những thứ trời cho. Mình không biết trời “nghiệt ngã” bắt anh vào nghề viết văn. Thực ra trời “nghiệt ngã” với anh từ lâu, trước đó anh đã có “Chuyện tình của lính”, “Mùa xuân cao điểm”, ”Chim cu xanh và đá mồ côi”, đặc biệt gần đây “Cha và con lính trận” mà mình không biết.
Mình vô tình quá chăng, thứ lỗi với nhà văn Trần Khởi.
