Tính tình hoà nhã cùng ngón đàn tài hoa, đó là những nhận xét chung của những ai đã từng làm việc với Nghệ nhân ưu tú Trần Thảo!
Sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, thân sinh của ông là nghệ nhân dân gian Trần Kích nổi tiếng với những ngón đàn tuyệt kỹ trong lòng người mộ điệu yêu quý bộ môn nghệ thuật âm nhạc truyền thống; năm 2007 nghệ nhân nhân gian Trần Kích đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú và năm 2008 được Bộ Văn hóa Pháp phong tặng tước hiệu Hiệp sĩ Văn hóa và Nghệ thuật Pháp. Thừa hưởng gen nghệ thuật của cha và lớn lên trong chiếc nôi nghệ thuật từ gia đình, nghệ nhân ưu tú Trần Thảo đã được cha dạy đàn từ năm lên mười tuổi với nhiều loại đàn như đàn bầu, đàn nhị, kèn… Không chỉ sử dụng thuần thục nhiều loại đàn và biểu diễn trong các chương trình âm nhạc truyền thống Huế, với sự nhuần nhuyễn và tài hoa của mình, nghệ nhân ưu tú Trần Thảo còn biểu diễn nhiều loại hình âm nhạc nghệ thuật khác như nhạc Tuồng, Ca kịch Huế, Nhã nhạc, Kinh tán, (nhạc Phật giáo)…
Có thể nói, âm nhạc truyền thống Huế đã là cái nghiệp ông mang theo và gắn bó trọn vẹn suốt đời mình. Sau ngày thống nhất đất nước, ông đã cùng cha dạy đàn cho rất nhiều con em trong vùng. Nhắc đến căn nhà gắn bó cùng thuở thiếu thời ông không thể nào quên những kỉ niệm bên người cha tài hoa và kính yêu của mình. Ông kể hồi ấy tuy gia đình không khấm khá gì nhưng với tình yêu nghệ thuật chứa chan và muốn nghệ thuật truyền thống không bị thất truyền mà cha ông đã mở lớp dạy đàn ở nhà cho nhiều người muốn theo học. Có người hỏi cha con ông lấy học phí như thế nào nhưng cha ông đều bảo: ” Răng cũng được!”. Người Huế hay có tập tục cứ đến ngày Tết Đoan ngọ (mồng 5 tháng 5 Âm lịch) thường đi Tết cho thầy để tỏ lòng biết ơn. Do vậy nên mỗi khi cứ đến ngày mồng 5 tháng 5 Âm lịch là học trò lại đem vịt, nếp, kê lên biếu thầy, “Cả nhà ăn không ngạ!”. Chính vì sự tử tế, với tấm lòng yêu nghệ thuật chân thành của mình mà nghệ nhân Trần Thảo và cha đã không hề đặt nặng hai chữ lợi danh lên hàng đầu. Và đến bây giờ ông vẫn vậy, vẫn sống một cuộc sống giản dị, thanh bạch không bon chen trong ánh hào quang lợi danh của môi trường nghệ thuật đầy cám dỗ.
Hình ảnh của ông vẫn hàng ngày bình thản cùng chiếc xe máy cũ, ít ai biết rằng ông đã và đang mỗi ngày âm thầm gieo những hạt mầm nghệ thuật truyền thống của Huế đi khắp nơi. Ngoài việc truyền bá nghệ thuật tại gia, ông hiện là giảng viên trường Nhạc viện Huế và được nhiều tổ chức mời thỉnh giảng ở nhiều nơi.
Năm 1996, trường Đại học Nghệ thuật Huế đã mời hai cha con nghệ sĩ Trần Kích, Trần Thảo và một số nghệ sỹ lão thành khác tham gia giảng dạy khóa Đại học Nhã Nhạc đầu tiên. Trong thời gian giảng dạy, nghệ sĩ Trần Thảo đã cùng cha sưu tầm, ghi âm, biên soạn tài liệu, giáo trình phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập dành cho lớp Đại học Nhã nhạc. Đây là công trình quý giá, có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với bộ môn Nhã nhạc do trước đây việc giảng dạy đôi khi theo lối truyền khẩu hoặc theo nhiều năm tháng những tài liệu ấy đã bị phân tán, thất truyền.
Với bề dày kinh nghiệm, ngón đàn tài hoa của nghệ sĩ Trần Thảo đã vinh dự vang lên trong nhiều chuyến lưu diễn trong nước và nước ngoài như Paris (Pháp), Hoa Kỳ, (1995), Hồng Kông (1996), Hàn Quốc (1997, 2007), Đài Loan, (1998), Vương quốc Bỉ, Luxembourg… Tháng 9 năm 1995 Nhà Văn hóa Thế giới tại Paris đã thu thanh trực tiếp chương trình nhạc Cung đình, Ca Huế và được các nhà nghiên cứu và giới chuyên môn đánh giá cao, xếp hạng đứng trong Tốp 10 đĩa CD âm nhạc cổ truyền hay nhất trong năm.
Khi người nghệ sĩ ngân lên những thanh âm mà tận thẳm sâu trong tâm hồn không bon chen toan tính thì tự khắc những giai điệu cũng từ đó mà toát lên những nhịp đàn thanh thoát. Có lẽ ảnh hưởng tố chất nghệ sĩ cũng như tính cách hiền hòa của cha mình mà nghệ sĩ ưu tú Trần Thảo đến nay vẫn luôn giữ được tiếng đàn của mình trong trẻo, sâu lắng, bình thản trước dòng chảy hối hả của nhịp sống đương đại. Hiện đang là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nhã nhạc Phú Xuân cũng như vai trò là Hội trưởng Hội Âm nhạc Truyền thống Huế đồng thời là Trưởng Ban liên lạc di tích Nhạc Cổ Từ - ngôi từ đường đã được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Tỉnh mà hàng năm vào ngày 16.3 âm lịch, nhiều nghệ sĩ nghệ nhân và người dân đến đây dâng hương tưởng nhớ các bậc tiền nhân đã có công trong việc truyền bá nghệ thuật Nhã nhạc, Ca Huế. Dù với vai trò nào nghệ sĩ ưu tú Trần Thảo cũng đều đảm nhiệm với tinh thần trách nhiệm cao nhất của mình, tạo được sự tin cậy, mến yêu trong lòng những đồng nghiệp và người hâm mộ.
Không chỉ biểu diễn trong những chương trình quy mô lớn trong và ngoài nước, ông còn tham gia cùng Câu lạc bộ Ca Huế Thính phòng tại số 25 Lê Lợi. Biết rằng đây là một địa chỉ biểu diễn miễn phí vào mỗi tối thứ Ba hàng tuần, ông vẫn không quản ngại ngày nắng nóng cũng như ngày mưa, đều đặn đến thính phòng cùng cây đàn mang theo bên mình, lặng lẽ ngân lên những cung bậc đắm say mê hoặc, nâng lời ca của những nghệ sĩ, nghệ nhân và đưa nghệ thuật Ca Huế ngày càng lan tỏa. Hình ảnh đó là những gì xác thực nhất của một người nghệ sĩ chân chính, đến với tình yêu nghệ thuật không vị lợi, vị danh.
Mặc dù là người có bề dày am hiểu và kiến thức chuyên môn sâu về các loại nhạc cụ, các thể thức âm nhạc truyền thống nhưng ông luôn để lại ấn tượng với những ai đã từng tiếp xúc một thái độ ôn hòa, vui vẻ và khiêm tốn. Hằng ngày tại căn nhà ở địa chỉ 256/35 Bạch Đằng của ông vẫn vang lên những thanh âm bập bùng, thanh thoát, ấy là nghệ sĩ nghệ nhân Trần Thảo đang truyền dạy những ngón đàn tuyệt kĩ của mình cho những thế hệ tiếp bước. Không tự bằng lòng với hiện tại, ông tâm niệm rằng phải luôn luôn trau dồi, học hỏi, rèn luyện mỗi ngày để tiếng đàn ngày càng bay bỗng, bay xa…
Với nhân cách đạo đức và tài hoa chuẩn mực của một người nghệ sĩ, vào ngày 21 tháng 3 năm 2016 nghệ sĩ Trần Thảo đã vinh dự đón nhận danh hiệu Nghệ nhân Ưu Tú do Chủ tịch nước phong tặng. Đây là một sự ghi nhận kịp thời và xác đáng với sự đóng góp rất nhiều cho nền âm nhạc cổ truyền Huế của nghệ nhân ưu tú Trần Thảo. Mừng Huế có nhiều thế hệ nghệ sĩ tài hoa, mừng nền âm nhạc Huế có thêm một nghệ sĩ hết lòng vì vốn cổ nghệ thuật truyền thống!
