Truyện thứ ba
Nhà có bốn người con đi xuất khẩu lao động, bao gồm con trai, dâu, rể. Hai vợ chồng người con đầu sang Đức đã được 10 năm, hiện đã ổn định, có một cửa hàng bán các món ăn người Việt khá đông khách. Vợ chồng làm ăn ngày càng tiến tới, duy chỉ có điều là hai đứa con đều thông thạo tiếng Đức mà không quên tiếng mẹ đẻ. Trái với một số gia đình con đi học hay ra ngoài xã hội thì nói tiếng nước ngoài còn về nhà thì nói tiếng Việt, gia đình này khác, về nhà cũng như ra ngoài xã hội giao tiếp đều cho con nói tiếng xứ người. Bây giờ đã trở thành thói quen giao tiếp cũng như sinh hoạt gia đình, tất cả đều nói như người bản địa. 10 năm vợ chồng chỉ về quê có một lần để góp tiền mua đất cho ông bà làm nhà thờ họ và thăm ông bác mới qua đời. Vợ chồng có mua một suất đất cho mẹ và cậu em ở nhà coi như là giúp đỡ.
Cậu em cũng đã có vợ, xuất ngoại sau người anh vài năm . Con đường của cậu lận đận hơn anh nhiều. Theo người môi giới cậu sang Nga, sang Đức, sang Pháp rồi sang Anh, tốn kém vất vả nhiều điều nhưng không có được một công việc ổn định. Bị dồn đuổi mãi sang Anh mới kiếm được việc làm nhưng lại một công việc phạm pháp, đó là trồng “cây ma túy”. Phải ở dưới hầm hoặc trốn cách ly hằng tháng trời không được giao thiệp, không được ra ngoài, sống với toàn những người các nước lạ nên rất cô đơn. Một lần các bạn rủ nhau trốn đi phố không may đó cũng là lần ra ngoài duy nhất và bị cảnh sát địa phương bắt về lập hồ sơ phạt tiền rồi trả về nước. Ba năm trời đi không, về không, mang về một thân hình ốm yếu, một tâm trạng chán chường, may nhờ vợ con và bà mẹ khéo an ủi nên cũng lần hồi qua ngày. Cuối cùng cũng kiếm được việc lái xe thuê cho một cửa hàng.
Câu chuyện đáng kể nhất trong mấy gia đinh người con xuất ngoại là chuyện người dâu thứ hai, gia đình nhắc lại như một kỷ niệm khó quên vui buồn lẫn lộn. Một cô gái đặc biệt về cả hình thức lẫn tính cách, cô gái cứng rắn xinh đẹp và rất tháo vát táo bạo nữa là đằng khác. Chồng đi xuất ngoại, cô ở nhà mở một cửa hàng bán đồ điện và giao lưu có nhiều công việc phụ nên cũng đủ tiền tạm nuôi được mẹ già và hai con nhỏ đang đi học. Sau cuộc xuất ngoại bất thành của chồng, hai người ở nhà một thời gian cũng không làm ăn gì được khấm khá nên có một quyết định táo bạo: cô sẽ xuất ngoại sang Canada theo sự mối manh của một người bạn.
Hôm trước khi ra đi một vài ngày xảy ra một chuyện om sòm ở gia đình. Có người báo tin cô đang vào khách sạn với người lạ . Anh chồng lập tức tìm đến, đúng là như vậy, bắt được quả tang trò gian díu của hai người. Nhưng sau cùng họ ứa nước mắt cảm thông cho nhau. Chị khóc thanh minh với mẹ và chồng là đành phải làm vậy để lấy tiền trả nợ cho việc ra đi, chuyện xẩy ra đành ngậm bồ hòn làm vui. Chị nghĩ , thôi đành chịu tiếng xấu, thân còn chẳng nghĩ, nghĩ gì đến duyên! Chị ra đi trong không khí đầy trầm uất mà không thể thay đổi.
Thời gian sau ở nhà có nhiều chuyện không may, nhiều tai nạn xảy đến. Quả thật “phúc bất trùng lai họa vô đơn chí” chả là bà mẹ trong một lần phơi áo trên sân thượng, mất đà ngã bị thương phải vào viện cả tháng, bán sạch đồ đạc kể cả mảnh đất ở quê để lo thuốc thang. Nạn này chưa xong nạn khác lại đến , anh lại bị ung thư vòm họng, may mới ở giai đoạn một nên kịp chạy chữa, nhưng tốn kém, nợ nần nhiều, gia sản coi như bay hết, nhà cũng cầm cố sổ đỏ chạy tiền thầy tiền thuốc, con bé sau đang học lớp 11 mấy lần định bỏ.
Gia cảnh khó khăn vậy nhưng điều bất hạnh nhất là sự mất đoàn kết trong nhà vì nh những vấn đề kinh tế, sinh hoat, khác biệt tình cảm. Câu chuyện gia đình luôn có sự cãi cọ về mảnh đất mà hôm người anh bỏ tiền ra mua noi là cho mẹ ở nay đòi lại. Lý do, việc làm ăn khó khăn. Xảy ra nhiều lần cải cọ quá trời để đến nỗi làm đơn ra khối phố giải quyết nhiều lần không được.. .
Bẳng đi một thời gian cô vợ ở Canada bổng gửi tiền về lo đủ tiền trả nợ , lo cả tiền đất đai cho người anh, đã thế cô còn nhắn tin sẽ thu xếp đưa con gái sang bên với mẹ.Người ta cũng đoán được sự đổi đời của người vợ. Ở Canada nếu có người bảo lãnh thì việc làm ăn sẽ rất dễ dàng , cho nên với sự tháo vát, chịu khó xoay xở thì vài ba năm một số tiền như thế đối với cô không khó khăn lắm, tuy nhiên nhiều người vẫn xầm xì, băn khoăn: là một cô gái xinh đẹp tháo vát thì không biết ở phương trời ấy cuộc sống ấy có còn nguyên vẹn để trở về với anh chồng ốm yếu tật nguyền vậy không! Bao nhiều câu chuyện về “mẹ nó đi tây” họ chẳng lạ gì, nhưng trươc mắt cứ mừng cho gia đình cái đã.
Chuyện ở quê hay đồn thổi thế thôi còn người ta vẫn hy vọng rằng hai mẹ con nếu hội ngộ được ở trời Âu sẽ có một cuộc đổi đời . Anh chồng ở nhà rất được bà con yêu mến vì là một người hiền lành, lâm cảnh không may gà trống nuôi con… bao năm vẫn giữ được ổn định gia cảnh. Cậu con trai đầu đi bộ đội thỉnh thoảng trở về, to lớn đẹp đẻ cũng là niềm an ủi cho gia đình. Người mẹ ở phương trời xa rất ít nhắn tin về chị thỉnh thoảng mới chuyển về một ít tiền nói là để giúp đỡ thêm cho gia đình còn vẫn bặt vô âm tín .
Cho đến một hôm có người ở bên kia về mang theo một gói quà lớn, một số tiền đưa cho bà mẹ và anh chồng nói là của chị gửi về cùng với một tin nghe như sét đánh: chị đã lấy chồng khác, cũng một Việt kiều đã có gia đình, mới li hôn, nhà cửa công việc khá ổn định, là một người khá quen thuộc có uy tín ở khối phố, anh là chủ cửa hàng “nail” mà chị làm việc mấy năm nay. Có người vui miệng nhắc lại câu chuyện ngày trước, có lần cô bạn rủ cô ta đi xem bói đến lượt cô này, ông thầy nhìn thoáng qua gương mặt rồi phán một câu: Cô này rồi tốn đàn ông lắm đây. Chuyến tưởng đùa mà tựa như thật. Rồi một người quen về nước chạy xin được giấy tờ, một thời gian sau cô gái út được đưa sang với mẹ. Ngày chia tay bà và bố chỉ biết khóc và mong cho cháu có cuộc đổi đời vì ở nhà thì cô phải bỏ học đi làm thôi mà chưa chắc đã có công việc.
Hai năm sau hai mẹ con trở về thăm quê, dáng dấp khác hẳn, cô bé cao, khỏe đỏ ong như người Âu, mẹ cũng béo trắng và có vẻ từng trải nhiều so với lúc ra đi.
Tiểu thuyết thì phải éo le cay đắng đổ vỡ, nhưng sự thật gia đình này lại diễn ra vô cùng êm đẹp. Cô mang về nhiều tiền sữa lại căn nhà cho hai mẹ con và bổ sung lại hàng quán cho ra dáng một cửa hàng lớn, cạnh trạnh được với xung quanh. Sau đó mua lại cho anh chiếc ô tô mới coóng để tiện làm ăn ….
Ở nhà gần hai tháng, cô có điện từ Canada sang, anh chồng bên ấy bị tai nạn. Cô thành thật thu xếp với mẹ và chồng: cô đã tái giá, đã có con gần ba tuổi, gia đình bên ấy khá ổn định, bên này anh ung thư đã sang giai đoạn bốn , cô xin phép mẹ và anh cho phép thu xếp cuộc sống để mẹ con cô ra đi đỡ áy náy. Chuyện như đùa nhưng thật khó tin, tưởng cãi vả om sòm ai dè chuyện được dàn xếp trong một đêm. Họ dàn xếp trong im lặng.
Cô thu xếp nhanh chóng việc ly hôn với anh vì anh giờ bệnh tật ốm o, việc buôn bán trông cả vào mẹ tuy đã luống tuổi, mà cô thì còn nhuận sắc vả lại câu chuyện bên ấy coi như việc đã rồi! Cô để lại cho anh một ít tiên để thuộc thang … . Cô bé nghe chuyện chỉ ngồi im lặng và khóc…
Mẹ chồng nàng dâu ngày trước nhiều xung khắc này câu chuyện cũng được hóa giải, bà chỉ phân bua: chuyện tùy hai đứa. Anh chồng cũng chỉ im lặng và một cơn đau bột phát khiến anh không đủ sức nói gì cả.
Mọi thủ tục giấy tờ cô bạn ở tòa án đã lo liệu chu toàn, chỉ còn chờ chữ ký của anh…Vé máy bay đã mua sẵn, một tuần sau hai mẹ con lên đường, nắng cuối thu dìu dịu, hiu hắt mấy cụm hoa giấy bên đường đưa tiễn họ. Xóm làng vẫn bình yên như cũ !