Phía cuối con đường yên tĩnh kia là một khu nhà thấp nhưng sạch sẽ, gọn gàng, căn nào cũng được quét vôi màu trắng. Con đường nằm ở một trong những thành phố phía bắc của tiểu bang California, tên là Garden Grove, nơi có nhiều người Việt an cư mà khu kinh doanh mang cái tên hay hay ngồ ngộ là để gợi nhớ một nơi chốn thời xa xưa : Sài Gòn, nhưng ở đây, phải thêm chữ Little. Little Saigon. Sài Gòn nhỏ.
Ông bà An sống trong một căn nhà bình lặng đó, là đôi vợ chồng già vui hưởng tháng ngày hưu trí, như nhiều người đồng tuổi, cùng cảnh ngộ …
Chiều nay, sau khi đi một vòng bên ngoài đế hít thở không khí biển, ông hướng về nhà bằng những bước thong thả chậm rãi hơn lúc mới đi ra, bao giờ cũng thế. Tuy vẫn cố gắng mỗi ngày cho cuộc bách bộ một mình, dạo sau này ông cảm thấy khá mệt trên đường về, nhất là những hôm trời nóng như hôm nay ; thầm nghĩ từ mai, sẽ phải rút ngắn quãng đường hoặc chỉ nên ra ngoài lúc mặt trời gần xuống.
Bước vào cổng, tần ngần nhìn khoảng vườn nhỏ ngập nắng, những cụm hoa be bé không tên màu tím màu vàng màu hồng màu trắng trồng rải rác chen trong lũ cỏ thấp xanh xanh … Ông bâng khuâng như bất cứ lúc nào nhìn thấy nắng chan hòa khắp nơi và ở cái đất Cali này thì hầu như nắng quanh năm, cái nắng rỡ ràng, chói chang đến nỗi có nhiều lúc, dù mang kính, mắt ông cũng phát quáng lòa.
Cái nhìn của ông càng ngày càng kém, do di truyền từ đời ông cha, cả gia đình trai gái đều mang kính từ bé, bây giờ lại thêm có tuổi. Dù thế, ánh sáng tự nhiên cũng như khí hậu xứ nắng này thích hợp với ông, hơn là những nơi lạnh hoặc nhiều mưa, ít mặt trời và thường xuyên phải ở trong nhà và cần bật đèn …
Ngày nào xứ ta hai mùa mưa nắng đồng đều, nhưng tâm trí ông không thích ghi nhận nhiều kỷ niệm về mưa mà nó ưng lắm mùa nắng và ông luôn có cảm giác được vây bủa trong đó, trong màu vàng lụa là nồng ấm đó. Có lúc, ông muốn gửi vào vùng không gian tươi sáng này tất cả những nỗi buồn cơn vui từ ngày thơ ấu cho đến hiện nay.
Còn gì sung sướng hơn lúc đi dạo hoặc ngồi đọc sách ngoài công viên, khi trời ngập nắng, dưới bóng mát tàng cây trong khi loài người còn miệt mài bươn chải, rong ruổi theo cuộc mưu sinh? Một mình ông nhận lấy toàn bộ tài sản của vũ trụ mà Thượng Đế cho không, và vui hưởng nó trong vô tư thanh thản. Mỗi ngày, thiên nhiên hào sảng kia mở toang cánh cửa nhiệm màu cõi sáng bên ngoài riêng cho ông, chỉ mình ông nghe được tiếng chim hót lời gió gọi … Thế là ông vui. Ông được hạnh phúc.
Ngồi ở salon, trong căn phòng khách sáng sủa, đồ đạc đơn giản tiện dụng, lúc nào cũng sạch sẽ tinh tươm nhờ bàn tay của bà, người phụ nữ cổ điển quý chồng thương con, yêu thích cuộc sống gia đình … Căn nhà với khu bếp và bàn ăn liền với phòng khách, phía trong là hai phòng ngủ cùng phòng tắm. Nó nhỏ và khiêm tốn, của chính phủ cho thuê giá rẻ, chẳng có gì để so sánh với cơ ngơi của ai ai nào khác trên đất Mỹ này nhưng thế là quá đủ bởi sự giàu nghèo sướng khổ đẹp xấu đều có tính tương đối, chỉ có cái sạch gọn vệ sinh là cần thiết thì ta có nó dễ dàng thôi, nếu muốn, thêm nữa, lại có sự trưng bày với cái gu nhẹ nhàng lịch lãm làm vui mắt ấm lòng thì toàn cảnh căn nhà không những càng thêm lung linh mà còn như xóa đi phần nào cái nét thanh đạm.
Ông ngắm những đóa hoa Cosmos lơi lả mơ mộng trong bình, thong thả uống cốc trà lạnh có tí đường và vài giọt chanh mà bà đã pha để sẵn trên bàn thấp. Đầu óc mênh mang, nghĩ là bà đang ở trong phòng, còn đang nghỉ ngơi, giấc trưa kéo dài, hoặc sắp xếp lại tủ áo, hoặc lau bụi, dọn bỏ những thứ lỉnh kỉnh … Chợt có ý muốn hỏi xem chiều nay bà có thích đi ăn tiệm không? Ông mỉm cười đắc ý. Thế đấy, thi thoảng, người đàn ông tế nhị galant là phải có ý chăm sóc làm vui lòng người đàn bà bằng những món quà nho nhỏ hay một đề nghị tích cực đột xuất nào đó làm thay đổi chút gì cho cảnh đời đơn điệu có thêm màu sắc ; từ đấy mà hạnh phúc được giữ gìn, cuộc sống luôn êm đẹp.
Đặt cốc xuống, đứng lên, dù hơi choáng váng, ông cứ bước về phòng …
Cánh cửa khép hờ, ông gõ nhè nhẹ bởi ngại sẽ làm phiền nếu bà còn ngủ nhưng tiếng bà lảnh lót vọng ra :
_ Em xong ngay, trong năm phút thôi. Anh cần gì không?
Đẩy cửa nhìn vào, ông nhíu mày khi thấy bà đứng đó, giữa phòng, trong chiếc áo dài màu đỏ điểm hoa trắng li ti thật rực rỡ, cái quần rộng cũng màu đỏ, trên đôi giày cao gót màu đen … đang ưỡn ẹo tạo dáng, xoay qua xoay lại, nhìn trước ngắm sau, phưỡn ngực thót bụng, hai mắt hau háu chõ vào tấm gương lớn của tủ áo; mặc cho ông đứng sững, không quay lại, tay vỗ nhè nhẹ lên phần bụng, bà lẩm bẩm không được không được rồi, cái gì đây cái gì đây, phải gầy đi hai ký ở eo và bụng dưới này …
_ Em sắp đi đâu thế?
Ông hỏi to tiếng, bởi ngạc nhiên, bà vẫn không quay lại, giọng bình thản.
_ Không, em có định đi đâu đâu, thử áo thôi mà, tuần sau lại họp trường cũ, lại văn nghệ trình diễn múa hát … nhưng chắc em phải may áo khác vì cái này chật quá, sắp đứt bung cả nút đây.
Im lặng một giây, ông hỏi, ôn tồn :
_ Em có muốn ra ngoài tối nay không? Mình ăn gì cũng được, không quan trọng, cho em đỡ phải làm bếp ấy mà!
_ Thôi mình ở nhà anh ạ, em tự nấu thì ngon bổ mà đỡ bị mập, em phải cẩn thận vì dạo này vùn vụt tăng ký … Miệng bà lại càu nhàu lạ thật lạ thật cái áo này năm ngoái còn vừa vặn cơ mà! Tai hại chưa, bụng mỡ đóng tảng cứng ngắc thế này thì sẽ khó khăn đây!
Ông ho nhẹ, không hỏi gì thêm, khép cửa rồi lặng lẽ quay ra phòng khách, với một chút tổn thương lẫy hờn. Cái cảm giác ấy càng ngày càng xuất hiện thường xuyên làm khó thở. Tại sao đã không thể quay lại nhìn chồng một giây thôi, thế là thế nào? Nói chuyện mà không nhìn vào mắt người đối diện vốn là bất lịch sự, đằng này, tuy không phải là đối diện chăng nữa, như người ta thì cũng nên quay lại, tỏ ra biết tôn trọng lão chồng già này một tí chứ! Áo xống làm cái quái gì mà suốt ngày se sua như thế! Mình có thiện ý mà lại như chẳng được quan tâm, hỏi sao không tủi?
Vốn là con người đạo đức, lành tâm tốt tính, ông chẳng hề có ý nghĩ tiêu cực nào về ai, nữa là nghĩ xấu về bà vợ yêu, nhưng trong lòng không khỏi khó chịu cảm nhận được rằng càng ngày, bà càng có khuynh hướng trở thành hời hợt và dễ ghét thế nào ấy. Thật ra cũng chẳng là vấn đề to tát vì phụ nữ nào không thích được trẻ đẹp? Nhất là những nàng lúc tuổi xuân, thuộc thành phần có nhan sắc, họ càng chú ý chăm chút cho bản thân để mãi được nhìn bằng ánh mắt ngưỡng mộ của người chung quanh trong đó có ánh mắt của đàn ông khẳng định họ là đàn bà, là loài hoa biết nói.
Và từ ánh mắt đó, bà muốn quên phứt đi cái nhìn của thời gian, nghiêm khắc và đe dọa, báo động tuổi tác; bà muốn thu tóm nỗi lo âu dần trở thành ám ảnh, bỏ quách nó vào một góc tâm trí, như ta xếp cái áo cũ vào ngăn tủ.
Và nói cho ngay, chính ông cũng có những lúc quên bẵng đi tuổi của mình, chỉ vì tâm hồn ông vẫn còn nguyên những rung cảm như ngày đôi mươi. Chỉ có những lúc đau lưng, đau xương khớp, nhất là đôi mắt sương giăng, cái nhìn càng mờ đi, mau mỏi, là tiếng nói thầm lặng nhưng quyết liệt nhắc nhở cho ông một điều mặc định, chắc chắn là mình đã già.
Lại ngồi im lìm ở salon, ngửa mặt tựa đầu ra sau ghế … Màu sắc đỏ rực của áo dài bà mặc ban nãy còn chao đi chao lại hòa với màu nắng vàng ngoài cửa lung linh trong mắt nhắm hờ, ông vừa lim dim vừa nghĩ đến cái áo gấm đỏ bà mặc ngày cưới, cách đây đã bốn mươi năm, và cả cái khăn hoàng hậu cùng màu … Dần thiếp đi, miệng hơi há ra, hơi thở đều đặn, cặp kính lệch qua bên, ông đi vào cõi vô tư.
Dạo sau này, vì mau mệt, ông có thể ngủ như thế, từng giấc ngắn, như em bé hồn nhiên. Mặc những lao xao ngoài đời, mặc những xáo trộn bên trong, mặc bước chân thời gian đi qua vội vã. Khi tất cả đã bão hòa, sự rung cảm của chúng ta, như thần xác mỏi mệt, cũng giảm dần đi; chúng ta đều tiếp nhận từng sự thể một cách bình thản trước mọi biến động dù tích cực hay không.
Có những lúc, thời gian như đột ngột dừng chân, như hôm qua và hôm nay là một, xoay vòng lập lại ; có những lúc, thời gian không hiện hữu, và thời gian trở thành điều thừa thãi, vô nghĩa nhất trong những điều vô nghĩa.
Tiếng lách cách phía bếp làm ông thức giấc. Bà đang nấu bữa chiều, họ thường ăn sớm, sau khi rửa dọn, mỗi người có sinh hoạt riêng, cũng có khi cùng xem một phim, một chương trình nhạc có tính quần chúng …
Mắt hé mở, với một thoáng hụt hẫng trống vắng, sau khi hít sâu rồi thở ra chầm chậm, ông nhớ lại giấc mơ chập chờn lúc nãy … Những ngày hoa mộng ướp hương thơm kỷ niệm, từng hình ảnh dịu dàng, từng âm thanh nhẹ êm. Tất cả xa xôi mà vẫn như còn đó, thấp thoáng trong màu nắng hoàng hôn. Chỉ trong khoảnh khắc, tất cả bừng lên, linh động, từng vết thương của tâm hồn và đời sống được gợi thức ... Trái tim ông như còn ấp ủ thiết tha một điều gì nguyên vẹn, đẹp và chân tình.
Ông ngồi ngay ngắn lại, nhìn bà và kể, giọng nói đục trầm, chậm rãi :
_ Anh vừa có một giấc mơ mà sao thật giống như những lần hẹn ngày xưa, ngồi dưới gốc cây thông đợi em, anh đã đến trước rất sớm từ lúc sương mù chưa tan, rồi phía dưới hồ em bước lên, chầm chậm, tóc em thật dài hơi lay động tà áo dài lụa mềm màu lá mạ bay nhẹ … Chỉ có điều lạ là mình chẳng nói gì với nhau một hồi lâu, sau đó, em mờ dần đi rồi biến vào bóng tối.
Bà loay hoay lục tủ đồ khô tìm gói miến, lẩm bẩm rõ là mua hôm tuần trước mà lại để đâu nhỉ hay đã dùng rồi … mà không, à đây rồi! Gớm, tưởng hết nhẵn thì phiền.
Không để ý lắm đến điều ông vừa nói, hoặc có nghe, như mọi lần, dường như bà không cảm thấy chút rung động nào. Càng ngày ông càng hay nói về dĩ vãng, thường xuyên nhắc nhở những kỷ niệm.
Không thuộc loại người để cho hồn rưng rức, để thần trí mênh mang, bà mặc cho tháng ngày lũ lượt trôi về quá khứ, đôi khi, có góp ý, nói theo để ông vui lòng … Làm sao bà có thể hiểu được càng ngày, ông càng muốn dang rộng hai cánh tay làm một vòng vây để ôm trọn cả không gian đất trời cùng với thời gian, có bà trong đó ...
_ Anh nhớ, áo cưới của em màu đỏ, à này, cái dạo mình cuống quýt lo việc đám hỏi chưa xong đã đến đám cưới, dù khá căng thẳng chạy đôn chạy đáo, anh vẫn hay đọc em nghe bốn câu thơ này của cụ Nguyễn Bính, hay ra phết!
Rồi ngâm ư ử :
Bỗng sáng hôm nay có thiếp hồng,
Có người cưới vợ giữa mùa đông,
Cô dâu chẳng biết là ai đó!
Chú rể là anh - có lạ không?
Đắc ý, bật cười ha hả một tràng sảng khoái, chợt nhớ đến điều khác, cao hứng, ông hỏi to :
_ Em có nhớ một phim mình đã cùng xem cách đây khoảng hai ba năm không?
Tay bận xắt hành ngò, bà gật đầu.
_ Cách đây … nhưng mình đã xem nhiều chứ không phải một phim … từ mấy năm … À … à … để em thử nhớ lại xem nào!
_ Nhưng đấy là một phim hay đặc biệt mà cả hai chúng ta cùng rất thích. Làm sao em có thể quên được cơ chứ?
_ À … ờ nhỉ … để em xem … Chịu thôi. Em không tài nào nhớ nổi. Cái tựa là gì đã chứ?
Ông nhìn bà đăm đăm, buông thõng :
_ The Notebook!
_ …
_ Em quên rồi à?
_ Không … em đang thử nhớ … chuyện phim thì …
_ Phim có lắm tình tiết nhưng đoạn cuối thật lý tưởng! Ái chà chà, hay thật đấy! Happy ending! Ông gật gù, mắt nhìn khoảng không.
_ À … đúng … hay thật nhưng anh nhắc lại hộ em vài chi tiết xem sao?
Giọng ông cao lên, vui vẻ :
_ Thế này : Chuyện xảy ra từ trong thế chiến thứ hai, có cặp trẻ yêu nhau rồi sau nhiều biến cố cũng thành chồng vợ, về già, người đàn bà bị mất trí nhớ, người đàn ông bệnh tim, họ yếu dần để cuối cùng thì được chết bên nhau trong cùng bệnh viện, tay trong tay, mắt trong mắt ...
Bà lắc đầu cười :
_ Đã chết rồi thì mắt phải nhắm tịt lại chứ anh! Lại có chuyện bốn mắt trợn trừng nhìn nhau trào máu họng mà chết à?
Ông khựng lại rồi gật đầu :
_ Ừ đúng, em có lý, tay trong tay thôi, họ nằm cạnh nhau mà, mắt nhắm lúc chết thì kể cũng phải. Thôi, ta cứ nên hiểu là cả hai cùng chìm vào giấc ngủ thiên thu. Nhưng này, anh thiết nghĩ chẳng có gì đẹp hơn thế nữa.
Em đã nói ngay là bất cứ đôi vợ chồng hạnh phúc nào cũng ước mong được có một kết thúc như thế. Em nhớ chứ? Anh cũng đã đồng ý ngay mà! Còn gì bằng thế, nhỉ em nhỉ?
Lúc ngồi trong rạp tối dạo ấy, thưởng thức đoạn kết chuyện phim, nhìn sững lên màn ảnh, rất xúc động, rơm rớm nước mắt, tay bà xiết chặt lấy tay ông, chừng như nhịp đập hai trái tim chân thành đã luôn đồng điệu không ngần ngại, rồi một ngày, sẽ ngừng đập cùng một lúc.
Bây giờ thì khác. Bà nghĩ. Chúng ta chỉ có thể nhận định một sự thể khi nó thật sự là sự thật, khi nó diễn biến ra ngay trước mắt, ở ngay đây và hiện tại này.
Tuy ông thật sự già đi nhanh chóng và mỏi mệt hơn bao giờ, bà vẫn còn sinh lực và có vẻ yêu đời hơn trước, và nhất là, bà chưa muốn chết, đương nhiên, và chết cùng với ông như cảnh trong phim ảnh kia thì lại càng là điều không thể nghĩ đến. Thông thường, khi đến giờ phải lúc, người ta một mình mà chết và một khi mỗi người có giờ giấc, có ngày sinh tháng đẻ riêng thì giờ ra đi cũng thuộc về từng cá thể. Trừ khi có đại họa như quả bom tấn nào được dội xuống, như thiên tai ập đến từ Trời … sẽ có đông đảo người phải chết cùng một lúc, là cái chắc.
_ Em thấy sao?
_ Thấy gì cơ?
_ Rằng cái ý tưởng một cặp đôi già cùng lúc được chết bên nhau thì thật là ấm áp và đẹp vô cùng. Anh muốn nói, ngay trong thực tế ấy.
Tay tiếp tục xé nhanh cái đùi gà, nhíu mày, bà ậm ừ :
_ Ôi dào! Làm gì có cái chuyện ấy trên đời này? Hở anh? Tiểu thuyết phim ảnh thì tha hồ bịa đặt thế nào cũng được anh ạ. Gớm! Làm như người ta không biết ấy!
Khựng lại, nhíu mày, cười lên một tiếng rồi bằng tiếng Anh, ông lẩm bẩm à há! Before you agreed with me about that and now, you change!
( Còn tiếp )
