Ủng hộ VCV
Số tác phẩm
22.539 tác phẩm
2.583 tác giả
215
76.952.047
 
Bùi Huy Phác - Cát Bụi Thân Một Hạt
Nguyễn Khôi

Thơ  và  Dịch chuyển đường đời là đôi cánh đưa Bùi Huy Phác bươn chải trong cuộc sinh tồn. Đó là cuộc “lữ hành” – cuộc đầy ải của kiếp nhân sinh. Để Thơ của anh trở thành nỗi đượm tình hoài vọng quê hương xứ sở, hoài vọng những phương trời viễn mộng ( Âu, Phi ) của một thời (một đời) đầy nhiễu nhương biến động mà hy vọng càng lớn thì thất vọng càng nhiều. Muốn giầu buôn khó (bán mua các dự án xóa đói giảm nghèo), muốn có buôn vua (buôn chức tước quyền lực tha hồ chiếm đoạt…), còn Bùi Huy Phác một vai gánh “Muối rong” một vai gánh thơ dấn thân sang “Tuyết trắng Vac-sa-va” (Ba Lan), sang Lục địa Đen “ nhỏ nhoi góc chợ chốn này / cát bụi thân ta một hạt ” – một hạt bụi có hồn thi sĩ.

 

Ở tuổi 74, anh lao vào “chu kỳ mới” với  “trời vẫn biếc một màu / đường quang và gió lộng”  của một “kẻ lữ hành nặng số / tóc trắng chẳng chịu già” với :

 

“ lại nguyên sơ giọt đắng

lại nguyên sơ mộng đời ”

 

với : “một trái tim hóa đá

một đồng hành vô tri…”

 

với : “Nỗi đau thành điểm hẹn

niềm tin đã tột cùng”…

 

với :  “lại khát khao tiếng gọi

lại một vòng thương đau.”

 

Đó là một con người đã trải qua “ Bốn mươi năm gió bụi / đã vùi kín mộng xưa ” .

 

Tố Như xưa chỉ có “ Mười năm gió bụi” để viết nên thiên truyện Kiều bất hủ. Còn Bùi thi nhân ( chưa dám gọi là thi tài ) nhưng cũng đã để lại những vần thơ rớm máu, đượm mồ hôi, sôi trí não, rất thơ : “ ngưỡng ảo huyền nhận biết đến trong ai ?”  của cái “ thân này vào xuôi ngược / mới đó vội cỗi cằn ”.

 

Cuộc lữ hành của Bùi thi nhân như thể đi trong trận đồ mịt mùng của tư tưởng (ý thức hệ, tôn giáo), sự đổ vỡ đảo điên của một thời, giữa một cuộc đời luôn rập rình hiểm họa. Chỗ hay không bù lại được chỗ dở, cái được không thấm gì so với cái mất mát hẫng hụt. Để cho cái thân phận con người “ bảy mươi còn tong tả ngược xuôi / nhớ nhớ quên quên toàn thứ ngược đời / còn bấu víu  vào gương thiên cổ” ( như ai đó quen “ ăn mày dĩ vãng ” ) mà “ bỏ cửa nhà mơ cánh én trời mây / ngách chợ trời Tây đứng phân phải trái ” .

 

Cái bi kịch của Bùi thi nhân là cái lệch pha giữa lý tưởng (viễn mộng) với thực tế đời thường (phũ phàng) :

 

- đôi gối chớm loãng xương tất khổ

đốt sống lưng đĩa đệm lệch hiểm nghèo.

 

-  con sót bố đã tha hương bao bận

nay vẫn còn xích đạo nắng tiêu hao.

 

Thơ là người, Thơ là tiếng lòng, là nước mắt của con tim… nó như kiếp thi nhân, muốn dừng mà không thể dừng được :

 

cuộc nếm trải dĩ cùng vi vạn biến

ngẩn ngơ người hạnh phúc bước phiêu du.

 

Trái đất (so với vũ trụ) nhỏ nhoi như một cái lồng, như một nhà tù, chạy góc này ra góc kia “ vẫn thế…” anh “ cô biệt nam bán cầu ” để một mình bóc lịch ( “ bóc lịch ” một ẩn ngữ của “ ngồi tù ” ), đây là tù tại gia, tự mình tù mình của cái “cha chịu lửa ngàn trưa / lịch nên trang tri kỷ” của cái “Thân một mảnh nhỏ nhoi,…Ai nói thời gian trôi / tìm đâu ra dấu vết”  và “được thấm thía cô đơn / được rơi tự do và mất hút / trong lòng cát” sa mạc Phi châu !

 

Ở Bùi thi nhân, cuộc đời đã qua 74 năm, lắm phen  tưởng như đã tận cùng đáy vực, nhưng bản chất thi nhân là lạc quan, là hoang tưởng, dám xông vào “ cuộc chơi tàn phá / không chấp nhận giữ gìn ” :

 

… rượu mắng ta lưu manh

rượu mắng ta bần tiện

 

… không cùng chìm huyễn tưởng

cùng thiêu hủy thân này.

 

Thật đúng vậy, ở Bùi Huy Phác, Thơ đúng là một cuộc lịch nghiệm. Thơ cất cánh trong bươn chải sinh tồn đến những chân trời viễn mộng để bật lên tiếng nói tâm hồn, tiếng nói thời đại mà anh cùng cả một thế hệ bạn anh đang “ nghiệm ” ?

 

Chao ôi, cõi Thơ có đến và có đi, để lại một “ vết thời gian ” ( một lịch nghiệm ) của thi nhân – một hạt bụi có hồn – ở Bùi Huy Phác đó là cánh chim Việt ngoài ven trời như “ cánh sóng cứ dạt dào nhường ấy / tóc ai bay… đến tóc cũng lên lời”. Thơ là vậy.

 

Góc thành Nam Hà Nội, 16-11-2011

 

 

MỘT SỐ BÀI TRÍCH TRONG “ CHU KỲ MỚI ” của BÙI HUY PHÁC

 

 

 

CHU KỲ MỚI 

 

Chặng đường nợ áo cơm

Nghĩ mấy ai tự chủ

Một hội sáu mươi năm

Ràng buộc ngần ấy thứ.

 

Kết thúc một chu kỳ

Dọn gần xong công nợ

Ngẫm về lẽ huyền vi

Gọi chu kỳ mới  mở

 

Chu kỳ mới ngày đầu

Thân thoạt nghe hụt hẫng

Trời vẫn biếc một màu

Đường quang và gió lộng.

 

Yêu mê các thần đồng

Ngay bước đầu chập chững

Đã tường tận sâu nông

Đã dạt dào thi hứng.

 

Tay nâng trái tự do

Ấp ủ hương đích thực

Vòm không gian bao la

Khung thời gian câu thúc.

 

10-5-2007

 

 

CUỘC LUÂN HỒI

 

Kẻ lữ hành nặng số

trắng tóc chẳng chịu già

Con đường tình thật lạ

đeo đẳng chẳng buông tha.

 

Lối mê cung dẫu khác

nhưng vẫn gọi là đường

trăm ngả dù ngơ ngác

sớm muộn cũng tơ vương.

 

Dáng ai ngày chập chững

lạ lẫm bước đi đầu

xông xáo hay dò dẫm

khờ khạo khác gì nhau.

 

Tóc trải đời tóc trắng

trắng lại về tinh khôi

lại nguyên sơ giọt đắng

lại nguyên sơ mộng đời.

 

Gặp một trang ngựa ngã

sập bẫy đêm viễn di

một trái tim hóa đá

một đồng hành vô tri...

 

Nỗi đau thành điểm hẹn

niềm tin đã tột cùng

lửa ngàn đời dẫu bén

đâu tỏ được mê cung.

 

Trắng lại chu kỳ mới

lại mê mải sắc màu

lại khát khao tiếng gọi

lại một vòng thương đau.

 

8-10-2006

 

 

TIẾNG TIÊU

 

Vào chu kỳ mới ngày lên bảy

chợt nhớ năm xưa cữ tuổi này

Tiếng tiêu nghiệt ngã phiêu bồng ấy

như vừa tức tưởi nấc quanh đây.

 

Làng không nhiều lắm tài tơ trúc

Người thổi tiêu làng gọi bác Khoan

lực điền, bác chẳng nghề cưa đục

mỏ rìu khăn quấn suốt năm.

 

Thấy cháu say tiêu bà mới kể

sự tình bác phải bịt bên tai.

Giận buồng chuối đói oan khiên thế

lỡ liều thôi, mà nỡ sẻo tai người !

 

Tiếng tiêu từ ấy đem ma lực

cất lời răn nhủ suốt đời tôi

Máu nhỏ trong thơ trong tơ trúc

mỗi dòng mỗi phách chớ đơn sai.

 

22-9-2005

 

 

ĐÒ NGANG Ở SÔNG YÊN

 

Đò ngang bến Trún sông Yên

Bên kia cô lái

dạt thuyền bên đây.

Đường chiều

đồng cói

triều đầy,

Có người khách muốn sang đây

cậy đò.

 

Kìa ai chẳng ngại nước to

vội bơi sang lấy lại đò về bên.

Theo con nước nổi đang lên

từng bè bổi cói dây thuyền chặn ngang

Bóng người chìm giữa mênh mang

gỡ bè bổi, kéo đò sang kịp đường

 

Đê bên đây thấy vậy

Thương

 

Để khô

gót

khách dặm trường

qua đây,

Mà ai dầm dãi hao gầy,

Một mình lặn lội trọn ngày

đò ngang.

                                

Xứ Thanh, 29-8-2007

 

 

Nguyễn Khôi
Số lần đọc: 1129
Ngày đăng: 25.11.2011
[ Trở lại ] [ Tiếp ]
In tác phẩm Góp ý Gửi cho bạn
Cùng thể loại
Cảnh Giang, Tình Thơ Trầm Tích - Ngô Minh
Mô tả Đậm đặc trong truyện ngắn của Lưu Thủy Hương - Lê Hải*
Điểm sách 1Q84 của Haruki Murakami - Nguyễn Thị Hải Hà
Đọc Mặt Nạ Thâm Cung – Tiểu Thuyết Của Trần Hoàng Trúc (Nxb Thanh Niên 2011) - Đoàn Minh Tuấn
Rừng – Kinh Dương Vương, Sự Hóa Thân Lộng Lẫy Trong Hội Họa – Văn Chương - Ngô Nguyên Nghiễm
Tiểu thuyết Le Boujoum của Cung Giũ Nguyên và cái nhìn về số phận con người. - Phạm Văn Quang,
Thức một miền xanh - Miền thương yêu nhân hậu - Lâm Xuân Vi
Đọc hồi ký Đặng Nhật Minh - Lê Hải*
Những Cuộc Dịch Chuyển Trong “Ngày Linh Hương Nở Sáng”(*) - Hoàng Thụy Anh
Bút pháp Phùng Văn Khai qua tiểu thuyết “Hồ đồ” - Đặng Văn Sinh
Cùng một tác giả
Xuân (thơ)