Ủng hộ VCV
Số tác phẩm
22.850 tác phẩm
2.596 tác giả
190
78.744.898
 
Bắc Kinh, Quên và Nhớ
Chân Phương

                                       

 

                                                                                                                  

 

 

            Tôi đến Bắc Kinh lần đầu vào tháng Tư 1996, bảy năm sau sự biến Thiên An Môn. Vào tiết lập xuân những cành đào khoe sắc trong nắng gió rất ư nghệ thuật vị nghệ thuật!, Quá muộn để đóng vai chứng nhân mà làm thi sĩ thì khôi hài lạc lõng… tôi lang thang khắp cố đô giữa biển người du khách rồi đi ra ngoại ô ngồi uống rượu với đám dân công rách rưới dưới bầu trời đỏ quạch trùm phủ thủ đô vì gió bụi sa mạc - đỏ quạch như tâm sự của riêng mình… 

 

            Những vệt máu khô đã mất dấu, mớ thây người cũng rã mục từ lâu. Nơi quảng trường của tội ác tôi chợt thấm thía câu nói của Adorno: Sau Auschwitz làm sao có thể tiếp tục viết những bài thơ! Và nỗi bi phẫn câm nín một lần nữa lại theo tôi trở lên thang máy bay với niềm ám ảnh khôn nguôi … Từ bấy đến giờ đã 24 năm, tập đoàn Bắc Kinh không bị lịch sử chôn vùi mà ngược lại. Chế độ toàn trị ở Trung Quốc đã bôi xóa thành công ký ức tập thể của thế hệ hậu Thiên An Môn; đúng như lời dự đoán của nhà tranh đấu dân chủ Phương Lệ Chi từ 1989, cũng như đảng Cộng Sản TQ đã xóa sạch ký ức về phong trào Trăm Hoa 1956 và phong trào dân chủ 1979 trước đó.  

 

          Kèm theo hai bài Vẫy bút giữa Thinh Không Vân Cẩu Bi Ca tôi đã phổ biến trên mạng là một chùm thơ tiêu biểu của thế hệ các thi sĩ từng có mặt ở Thiên An Môn vào mùa xuân thắm máu năm xưa. Những dòng chữ này là nén hương thắp cùng với các trí thức sinh viên gốc Hoa đang tưởng niệm tại nhiều các đại học Mỹ đêm nay các liệt sĩ Thiên An Môn.

 

                         CHÂN  PHƯƠNG

 

 

 

                         VẪY BÚT GIỮA THINH KHÔNG

 

 

                        Này cành đào Bắc Kinh

                        còn nhớ mùa xuân máu?

 

                        Trời xanh không nước mắt

                        Gái đẹp cười vô tình

 

                        Lăng mộ nằm tịch mịch

                        Thiên Đàn đứng nín thinh

 

                        Mấy nghìn năm hận sử

                        chồng chất xác dân lành

 

                        Bạo chúa nối bạo chúa

                        Bao giờ mới văn minh?

 

 

 

                         BÀI THƠ BỎ DỞ

                         GIANG HÀ

 

                        Tôi đã chết.

                        Những viên đạn bỏ lại thi hài tôi lỗ chỗ tựa các tròng mắt rỗng.

                        Tôi đã chết

                        chẳng để tạo nên dàn đồng ca rên khóc, một cảnh quan náo nhiệt xúc động,

                        khiến đóa hoa đơn lẻ sẽ nở trên nấm mộ mình ---

                        thiên hạ vốn có thừa cảm tính.

                        Mỗi ngày sương móc làm tươi mát thảo nguyên

                        và sông ngòi tuôn ra đại dương

                        như mớ xúc động ướt át cũ càng.

                        Tâm tình thiên hạ chưa phấn khích đủ hay sao?

 

                        Tôi bị đóng đinh đến chết trên vách ngục thất;

                        quần áo của tôi nổi trôi chậm chạp như lá cờ được kéo lên.

 

 

 

                        TIẾNG  CHUÔNG

                           ĐA  ĐA

 

                         Chẳng có tiếng chuông nào đánh thức ký ức

                       nhưng hôm nay tôi nghe

                       chuông vang lên chín tiếng

                       khiến tôi thắc mắc không biết nó còn ngân thêm bao lần.

                       Tôi nghe chuông vang từ mấy chuồng ngựa.

                       Đi được một dặm

                       tôi lại nghe:

                       “Trong cuộc tranh đấu để cải thiện hoàn cảnh

                        đến khi nào mi sẽ gia tăng mỹ mãn chất nô bộc trong mi?”

 

                       Đúng lúc ấy, tôi bắt đầu ghen với con ngựa được ở lại chuồng.

                       Đúng lúc ấy, kẻ cưỡi lưng tôi tống vào mặt tôi quả đấm.

 

 

 

                       DÂY CHUYỀN SẢN XUẤT

                        THƯ  ĐÌNH

 

                       Hết đêm này qua đêm khác,

                       dây chuyền thời gian sản xuất.

                       Khi tan tầm rời dây chuyền sản xuất nhà máy

                       chúng tôi nhập hàng nối nhau về nhà

                       tựa các vì sao trên cao tụ lại trôi ngang nền trời.

                       Đằng kia

                       hàng cây mới trồng đứng bơ vơ.

 

                       Chắc tinh tú đã đuối sức

                       sau nhiều thiên niên kỷ

                       không thay đổi lữ trình

                       và dáng đầy đặn, màu sắc

                       của lũ cây non thiếu máu

                       tái nhợt trong khói than nhà máy.

                       Tôi biết điều này

                       vì chúng tôi chia chung một tập quán.

                         

                       Lạ thật

                       tôi không cảm thấy mình hiện hữu.  

                       Do khổ cực hoặc thói quen tôi hóa thành

                       hàng cây đang trổ nhánh, các tập hợp sao trời,

                       số phận đã an bày này

                       tôi chẳng còn hơi sức đâu mà cật vấn.

 

 

 

                       MỘT  NGÀY                

                         BẮC  ĐẢO

                      

                       Khoá các bí mật của mi vào ngăn kéo

                       để lại những ghi chú bên lề cuốn sách mi ưa thích

                       bỏ phong thư vào thùng thư rồi đứng lặng hồi lâu

                       nhìn ngang nhìn dọc đám bộ hành bước trong gió,

                       quan sát vô tư các cửa kính tiệm với ánh nê ông chớp nhoáng

                       nhét đồng cắc vào buồng máy điện thoại

                       hít trộm khói thuốc của tay câu cá dưới cầu

                       trong lúc chiếc tàu hơi nước hụ vang một hồi còi

                       mi tự giương mắt ngắm qua mấy cụm mây khói thuốc

                       trong tấm gương to mờ mờ nơi lối vào nhà hát

                       và khi tấm màn sân khấu đã bịt tắt tiếng ồn của biển tinh tú

                       hãy lật dưới ánh đèn đường mấy phong thư cũ với mớ ảnh nhòa phai.

 

 

 

                       ĐỪNG CHẤT VẤN MẶT TRỜI

                        CỐ THÀNH

 

                       Đừng tra hỏi mặt trời.

                       Hôm qua chẳng phải lỗi nó;

                       hôm qua là một vì sao khác

                       đã cháy tan

                       trong ngọn lửa hy vọng đáng gờm.

                       Trên hương án của hôm nay

                       phô bày niềm im lặng hoàn hảo

                       cùng những chậu kiểng được chọn kỹ càng,

                       niềm im lặng

                       của tảng băng thạch

                       lênh đênh trên luồng nước ấm.

 

                       Khi nào thì tiệm tạp hóa to tiếng khản giọng

                       Và guồng quay ngựa gỗ ghép vá

                       sẽ sống lại, bắt đầu chuyển động lại

                       chở theo đám vũ công hoặc bọn thiếu niên câm lặng

                       bầy nhi đồng răng chưa mọc

                       và các cụ lão không còn răng.

                       Có lẽ bao giờ cũng có dăm mạng người

                       chịu số phận bị thế gian loại bỏ,

                       mấy chiếc lông bạch hạc

                       nhặt được mỗi ngày nơi trại lao công.

                         

                       Màu đỏ quất với sắc lục nhạt,

                       vừa đắng vừa ngọt

                       các ngọn đèn bật sáng.

                       Giữa hoàng hôn sương khói

                       thời gian chữa lành thương tích và ta sống tiếp.

                       Thôi ta về nhà

                       quay lại với đời sống.

                       Tôi chưa quên đâu;

                       Tôi sẽ thận trọng dò bước qua mồ mả.

                       Cái vỏ trứng rỗng của vầng trăng trên kia

                       sẽ đợi đàn chim trở lại sau những chuyến đi.  

 

 

 

                        VÂN CẨU BI CA

                           tưởng niệm Cố Thành*

 

                        xuôi bờ Hoàng Hà

                        ngược dòng Dương Tử

 

                        bay ngang Trường Thành

                        chạm đỉnh Thái Sơn

 

                                    những vệt xám dài hằn trên nương ruộng

                                                những lằn đen in dấu khắp thôn hương

 

                                    từ Ân Thương qua Tần Hán

                                                từ Khổng miếu đến Mao lăng

 

                        rơi xuống

                        thành máu dân đen

 

                        rơi xuống

                        thành lệ oan hồn

 

                        những áng mây trôi chậm

 

                             những áng mây buồn

 

                                  những áng mây cắm ba nén hương

 

 

 

*Cố Thành, con thi sĩ Cố Công, là một trong những nhà thơ tài hoa của Mông Lung Phái. Sau sự biến Thiên An Môn ông trốn ra nước ngoài rồi sống lưu vong với vợ ở Tân Tây Lan. Ít năm sau nhà thơ-đạo sĩ này lâm vào khủng hoảng; ông giết vợ với một lưỡi rìu rồi tự sát.                 

***

Nguồn của những bài thơ tuyển dịch trên đây là tuyển tập thơ TQ, OUT OF THE HOWLING STORM do Tony Barnstone biên tập, Wesleyan U.P.,1993.

Để tìm hiểu thêm về nhà vật lý học Phương Lệ Chi và các ý kiến của ông về chế độ Bắc Kinh, có thể đọc bản dịch bài viết của Perry Link do Hoàng Hưng phổ biến trên mạng Bauxite VN:

 

Boston, ngày 4 tháng 6 năm 2013               

    

Chân Phương
Số lần đọc: 849
Ngày đăng: 07.06.2013
[ Trở lại ] [ Tiếp ]
In tác phẩm Góp ý Gửi cho bạn
Cùng thể loại
Mây Thu - Trần Vấn Lệ
Nỗi niềm thôn nữ - Nguyễn Thu Sang
Không đề số 04 - Phan Thị Trang Đoan
Con nhớ ngày Cha đi tù - Thanh-Thanh
Em Ơi Thương Chẳng Ở Thì Nhớ Mãi Ngàn Năm - Trần Vấn Lệ
Gậm nhấm - Mặc Phương Tử
Đâu chỉ có trên cao - Mặc Phương Tử
Ôi Lạ Lùng Tôi Nhớ Mỗi Ngày - Trần Vấn Lệ
Ngày xưa tên hàn sĩ ấy - Nguyễn An Bình
Tới rừng bất chợt - Nguyễn Đạt
Cùng một tác giả
Erotica (thơ)
Bờ Nước Đục (truyện ngắn)