Ủng hộ VCV
Số tác phẩm
22.059 tác phẩm
2.566 tác giả
321
74.020.136
 
Augustin, Kaddour, Meursault
Hiếu Tân

 

 

KAMEL DAOUD

 

Kẻ xa lạ” của Camus luôn luôn và mãi mãi mê hoặc. Bằng chứng từ “Đi tìm Kẻ xa lạ” của Alice Kaplan.

 

 

Hiếu Tân dịch

 

Những chìa khóa quyến rũ: Meursault, nhân vật ám ảnh này, có phải anh ta có người cha là ông thánh Augustin dấu mặt, và nỗi đau kì lạ sau cái chết của Monique, mẹ anh? Những chữ đầu lúng búng của cuốn “Kẻ xa lạ” có tiếng vọng trong lời thú tội của vị thánh không thể khóc mẹ với nỗi đau đớn hoàn toàn và đích thực, rồi chọn sau đó đi tắm và đi ngủ. Đây là chiếc chìa khóa về những suy tưởng và cái ám ảnh của Albert Camus về nỗi không thánh thần không Thượng Đế, mà cái chết trẻ của ông đã làm nó hoàn toàn mất hút. Tất cả những điều trên được gợi ra khi đọc cuốn sách gần đây của Alice Kaplan, “Đi tìm Kẻ xa lạ” (Gallimard). Chính là vì cuốn tiểu thuyết kia vẫn còn hấp dẫn mê hồn. Đời cho nó êm đềm lên địa vị “thánh kinh,” không phải vì tác giả của nó là thần thánh, mà vì cái xu hướng giải thích nó như chú giải văn bản cổ. Tóm lại là, tiểu sử một cuốn sách. Alice Kaplan, giáo sư đại học Yale, đã viết về cuộc đời một cuốn sách, sự ra đời của nó, trong truyền thống phê bình thuần túy phả hệ học từ xưa. “Kẻ xa lạ” hiện ra trong của nó như một điều huyền bí. Tính đồng đại tồi tệ, bệnh hoạn và nghiệt ngã của Meursault vẫn còn là điều kì dị lôi cuốn hàng triệu độc giả. Sự chính xác lạ lùng của một thứ ngôn ngữ rỗng, được điền đầy bằng nội dung duy nhất uy nghi của cái thế giới tản mát này, vẫn còn nguyên bí ẩn như thể tôn gíáo: người ta giải thích cái biểu tượng của “khí hậu” này, nhưng người ta không đi đến cùng. Ngay bản thân Camus trong những cuốn sổ tay cũng thừa nhận sự kì diệu của cuốn sách mà ông thấy trong ông, trước cả khi tin rằng đã viết nó trong một căn phòng tối tăm ở một khách sạn Paris.

Tìm tòi của Kaplan dẫn đến một cảnh tượng “tội ác”: cái cảnh nổi tiếng, vẫn còn quyến rũ các bạn đọc, quyến rũ thế giới, và kéo dài vấn đề tính khác biệt về phía triết học. Mảnh đất kinh khủng nơi giết người dưới ánh mặt trời đã thực sự tồn tại, cuộc ẩu đả đã diễn ra và những vai chính của sự kiện đã trở thành người sáng lập huyền thoại của thân phận chúng ta gần như có thật và có cả những tên tục. Tuy nhiên cái từ “có thật” không thích hợp với “Kẻ xa lạ” của Camus hoặc tiểu sử một cuốn sách của Alice Kaplan, nói “có thật” dẫn đến thất vọng và làm nguội lạnh huyền thoại này. Đây đồng thời là nơi sinh một con người mà cái chết và thời đại làm nên một Che Guevara theo nghĩa này, một mưu toan thánh hóa con người không cần trời, một việc tầm thường biến thành kinh thánh, một phong cách biến sự gò bó thành mê li ngao ngán, và một sự khước từ cái thế giới đã biến trì độn thành trang trọng. Vấn đề không còn là “có thật” nữa, mà là “trải nghiệm một sự thật.” Vậy “Đi tìm Kẻ xa lạ” đã tìm lại được người A rập ấy: anh ta đã có một cái tên, một bệnh lao, một người vợ, và một gia đình vẫn còn sống ở Oran! Dưới mắt tôi. Trò tiêu khiển của thế giới siêu việt (arrière-monde), thế giới của những ngẫu nhiên, nó tặng cho anh một trong những chiếc chìa khóa để giải ẩn ngữ (énigme) dưới đế giày của người hành hương. Cái viễn cảnh này đào sâu hơn nữa vào kiệt tác không bao giờ cạn: làm cho nó đa dạng là chính xac, cuốn tiểu thuyết trở thành “thật” và cuốn tiểu sử của Kaplan trở thành chuyến du hành được đổi mới để về thăm lại “Kẻ xa lạ”. qua điều tra sự ra đời của một cuốn tiểu thuyết, người ta vượt qua cái chết của một con người để đạt được sự hồi sinh của một nạn nhân. Người ta tìm lại được sự đa dạng, nhưng cái đó không bao giờ đủ; người ta biết nó đã được viết như thế nào, nhưng không bao giờ người ta biết nó sẽ được đọc lại như thế nào. Đây không phài là một cuốn tiểu thuyết, một cuốn sách, một hành động hoặc một lí thuyết. Đây là một khoảnh khắc trong lịch sử văn học. Nói đúng ra, nó không phải là lịch sử, mà là một khoảnh khắc, trần trụi như một viên đá cuội, được dựng lên như một tượng đài, khôi phục sự tu hành đã bị xuống cấp vì sự tách lià khỏi xác thịt và khỏi Nhà thờ, biến tật điếc đặc của thế giới thành cơ hội làm sáng sủa ý nghĩa. Rốt cuộc? “Kẻ xa lạ” là cuốn tiểu thuyết hiếm hoi có thể làm đối tượng cho một cuốn tiểu sử vì nó sinh động. Từ “phi lí” đã hơi bị người đời dùng ẩu. Người ta thích coi nó là nhân phẩm đối mặt với sự trống rỗng hơn. Một sự cám dỗ điên rồ: hãy đọc lại cuốn tiểu thuyết này, và thay Meursault bằng Augustin, cùng sinh ra trên một mảnh đất.  Cuốn sách lúc đó trở thành “những lời thú tội” của một vụ giết người khác, lần này là người giải phóng. Vả lại, dưới ánh mặt trời này, cả đất nước tôi là vung ven của một siêu hình học cổ đại.

 

 

Theo Le Point, 29 Septembre 2016

 

 

Hiếu Tân
Số lần đọc: 106
Ngày đăng: 11.02.2017
[ Trở lại ] [ Tiếp ]
In tác phẩm Góp ý Gửi cho bạn
Cùng thể loại
Tác giả của huyền thoại - Võ Công Liêm
Tình yêu trong Truyện Kiều của Nguyễn Du từ góc nhìn nữ quyền luận - Cao Thị Hồng
Câu chuyện Nguyễn Du đi hát phường vải từ giai thoại dân gian đến "Huyền thoại" khoa học - Phạm Quang Ái
Cây chuối xuân "Độc sáng" trên dòng chảy của văn học so sánh - Chế Diễm Trâm
Chơi chữ - Võ Công Liêm
Ngữ ngôn của chuyển dịch - Võ Công Liêm
"Dưới bóng hoàng lan" cảm xúc e ấp và êm đềm - Trương Quang Cảm
Thêm một năm lặng lẽ văn học Hàn Quốc tại Việt Nam - Trần Xuân Tiến
Vượt qua mọi mong đợi: Đọc lại Dickens - Hiếu Tân
Văn học miền nam 1954 - 1975 của Nguyễn Vy Khanh: động cơ thực hiện công trình và ý thức hạn chế - Trần Văn Nam
Cùng một tác giả
Chuyện xứ Mitoman (truyện ngắn)
Vi đan (truyện ngắn)
Bàn tay phải (truyện ngắn)
Luận về nô tài (tiểu luận)
Putois (truyện ngắn)
Phá (truyện ngắn)
Khi Bắc Triều Tiên Đổ (nhìn ra thế giới)
Nô tài thi sĩ (tạp văn)
Putin nói trên truyền hình (nhìn ra thế giới)
WikiLeaks, theo kiểu Belarus (nhìn ra thế giới)
Ngăn cản WikiLeaks (nhìn ra thế giới)
Tại sao lại xóa từ-n ...? (nhìn ra thế giới)
20 tác giả dưới 40 tuổi (nhìn ra thế giới)
“Công lý” Nga (nhìn ra thế giới)
Say sưa với Tự do. (nhìn ra thế giới)
Cách mạng bằng Internet (nhìn ra thế giới)
Bật mí WikiLeaks (nhìn ra thế giới)
Bật mí WikiLeaks- tiếp (nhìn ra thế giới)
Học Để Yêu Cách Mạng (nhìn ra thế giới)
Shakespeare, chán ! (nhìn ra thế giới)
Rủi ro hạt nhân (nhìn ra thế giới)
Những tư tưởng lỗi thời. (nhìn ra thế giới)
Nước Nga sợ gì ở châu Á? (nhìn ra thế giới)
Tại sao nước Mỹ bị ghét (nhìn ra thế giới)
Nhà nước đỏ (nhìn ra thế giới)
Trung hoa là kẻ xâm lược? 1 (nhìn ra thế giới)
Trung hoa là kẻ xâm lược? 2 (nhìn ra thế giới)
The Internet và Iran (nhìn ra thế giới)
Mười năm mất mát (nhìn ra thế giới)
Gặp ông Mao mới (nhìn ra thế giới)
Kiếp sau của Tây Tạng (nhìn ra thế giới)
Nhân dân đấu với Putin (nhìn ra thế giới)
Tương lai của Lịch sử (nhìn ra thế giới)
Bụt nghe cổ tích (truyện ngắn)
BẮN MỘT CON VOI (truyện ngắn)
Gót chân Asin của Putin (nhìn ra thế giới)
The Duniazát (truyện ngắn)
Người xin lỗi (truyện ngắn)
Diễn văn Habana (nhìn ra thế giới)