Ủng hộ VCV
Số tác phẩm
22.384 tác phẩm
2.577 tác giả
134
75.933.124
 
Một Góc Nhìn Trung Quốc
Nguyễn Anh Tuấn

Bút ký thơ

 

1. Nhìn lại Tử  Cấm thành

 

Dưới cánh máy bay

Tử Cấm Thành

tựa một thứ đồ chơi con trẻ

Nơi tôi từng mỏi gối chồn chân

giờ chỉ nằm gọn trong vài ni tấc

có phải, đấy cũng là một trò đùa tạo hoá ?

 

Bên dưới kia:

đất nước của những Đại hảo hán, Đại mỹ nhân, Đại gian hùng, Đại thái giám, Đại thi hào, Đại kiến trúc…

bị thu gom vào những hình hộp

giống vết triện nung lửa hằn trên da thịt người

làm vật sở hữu cho bao Đại vương triều, Đại gia tộc

làm bùa hộ mệnh, đồ trang trí, làm vật hy sinh, làm phương tiện đe doạ và trấn áp

Chúng biến thành tiếng nấc nghẹn nơi lãnh cung

thành dáng người quỳ mọp trước sân rồng

thành chút run rẩy bản năng thơ ngây thánh thiện bị nhốt trong lồng ngọc khung vàng

Còn Đại nhân ái, Đại tự do bị lùng sục khắp hoàng cung

buộc hoá thân trong tiếng thở dài,

thành bóng ma lẩn quất trong các điện thờ, trong các viên ngói lưu ly, giữa các móng rồng bờm sư tử…

Và cuối cùng, sau rất nhiều “bữa tiệc ăn thịt người” 1

Đại nhân ái biến thành hình hoa sen, hình rùa trên gạch lát

cho khách hành hương dẫm chân qua

còn Đại tự do biến thành con Thần tài 2

để người đời sau vuốt râu sờ mông cầu may mắn

chúng canh giữ các Đại cố cung, Đại lăng mộ, Đại chùa chiền, Đại siêu thị, Đại ngân hàng…

___________

1. Chữ dùng của văn hào Lỗ Tấn

2. Con vật sau cùng trong hệ thống Rồng của tâm linh Trung Quốc cổ đại

 

 

2. Màn hình lớn ở bến Thựơng Hải

 

Bên sông Hoàng Phố

bữa tiệc ánh sáng mê hoặc ê hề

có một bà lão còng lưng xin bố thí

mái tóc đượm tuyết sương

chân run trong gió lạnh

Tôi đặt vào tay bà một Tệ1

rồi mang bóng dáng bà theo suốt đoạn sông dài

 

Màn hình điện tử chính là mặt buyn-đinh

nhưng tôi không còn nhìn thấy

những biểu đồ, những con số thành tích vượt trội

những chim bay bướm lượn

cùng bao biểu tượng của sự giàu sang tột đỉnh…

Trước mắt tôi

trên hàng vạn điểm sáng

một lòng bàn tay dăn deo với những đường chỉ chằng chịt ngoằn ngoèo

như ma trận dành cho phận người lưu lạc

như tấm bản đồ Trung Hoa nát nhàu lổ loang vết máu

Rồi lại chợt hiện lên:

một hàng xóm xưa của bà -

thím Tường Lâm cầm giày đỏ khùng điên đi tìm con bị sói ăn thịt 2

Rồi tổ tiên của bà-

lớp lớp người gục ngã bên Vạn Lý Trường Thành…

Chợt hiển hiện chồng bà và các con các cháu

tất tưởi rời làng xóm, phiêu bạt tứ phương

khi chẳng còn đất ruộng đất vườn

khi dòng sông chết trước nhà bốc mùi thối rữa

một cháu trai của bà bị còng tay sau cuộc xô xát với cảnh binh

một cháu khác đang kêu cứu trong lò than vừa sập

còn đứa chắt khóc ngằn ngặt trên tay cháu dâu

đang mếu máo chờ vào khám ngộ độc sữa

Tôi lại thấy:

đồng bào của bà ngoi ngóp trong các trận lụt dữ dằn của Hoàng Hà, Dương Tử Giang

và những đồng hương của bà có gì khác năm xưa:

trong túi vải chỉ có vắt rau lẫn mớ cám 3

rồi lại nhặt táo trộm cầm hơi trong vườn hàng xóm

nếu vẫn còn những người như ông già Đỗ Thiếu Lăng 4

 

Bà là công dân bất đắc dĩ của thành phố hoa lệ này

bà đâu biết:

cứ mỗi tầng nhà khu phố Đông ngoi cao lên

lưng bà lại còng thêm một chút

những đại lộ xuyên qua lòng sông

đâu thể giúp bà rút ngắn đường về cố hương?

thêm một giàn đèn màu áp đảo bên sông

mắt bà lại bớt đi một tia sống

và ngắt đi một ánh hy vọng:

có một mái nhà đơn sơ nhưng bình yên

với những ngày tạm lửng bụng

bên tiếng cười vui của cháu con…

 

Bà có biết

một đồng Tệ của tôi biếu bà

chưa mua nổi một phần ba bát mì sủi cảo

nhưng lại bằng giá một mét vuông đất ngọc đất vàng Thượng Hải

một đại quan chức đã mua cho người tình ?

 

Đêm nay, giữa đất Trung Hoa mênh mông

bà sẽ đi đâu, sẽ ngủ tạm nơi nào

trong cơn gió thu rớt bão ?

 

Màn hình lớn bất hợp tác với tôi

nhấp nháy mê lộ đời người…

 

__________________

1. Tiền Nhân dân tệ của Trung Quốc

2. Nhân vật trong một truyện ngắn của Lỗ Tấn, đã được đưa lên màn ảnh

3. Trong bài thơ “ Sở kiến hành” của Nguyễn Du khi đi sứ Trung Quốc.

4. Nhà thơ Đỗ Phủ một lần chạy loạn có thuê một căn nhà nhỏ, trong vườn có cây táo, hàng ngày một bà lão hàng xóm vẫn chui qua hàng rào nhặt táo để cầm hơi. Khi rời căn nhà, ông viết bài thơ “ Hựu trình Ngô lang”, nhắn người chủ mới là chớ rào kín lại, để bà già có thể sống qua ngày…

 

 

3. Đêm Hàng Châu1

 

Khi những hàng cây ngô đồng, những rặng liễu bắt đầu nhúng trong nghiên mực khổng lồ

cũng là lúc tiếng sóng vỗ sông Tiền Đường như một lời nấc nghẹn

xen lẫn nỗi thở than của Tô đê, Bạch đê 2

Tôi thao thức bên những rừng cây, những lâm viên, những bồn hoa đẹp mê hồn san sát

gió Tây Hồ dịu ngọt đắm đuối làm sao

vậy mà như uống nhầm thuốc đắng!

Đây là nơi các sứ thần-thi sĩ Việt Nam từng nghỉ lại

trên đường vạn dặm tới Trung Nguyên

Nỗi cảm hoài của các vị về vận Dân, vận Nước

khiến vẻ đẹp Đường thi, Tống thi cũng trở nên nhạt nhẽo, vô duyên

và thiên nhiên tráng lệ càng tô đậm nỗi xót đau tựa căn bệnh kinh niên

Những khắc khoải của các vị

đến tận giờ vẫn còn đeo đẳng

trong lồng ngực ọp ẹp đói dưỡng khí trong lành của tôi…

 

__________________

1. Thành phố Hàng Châu thuộc tỉnh Giang Tô, vùng Giang Nam, được coi là thành phố lãng mạn nhất của Trung Quốc.

2. Các con đê do Tô Đông Pha, Bạch Cư Dị cho xây đắp  thời các ông làm quan

 

 

 

 

TÚP LỀU TRÊN ĐỈNH PHA ĐIN

 

Ống kính nhoè rồi nét

Túp lều hiện chơ vơ

Cành ban trên mép vực

Chỉ lối tới nương ngô

 

Bé ở trần mút dãi

Gà, lợn ngả bóng chiều

Váy mẹ buông trễ nải

Quả bầu khô vách xiêu

 

Quăng dao vào lu-cở

Cuộn gai cứa sáp ong

Nhúm lông gà máu ứa

Vẫy theo tàn lửa đêm

 

Thú nào lọt chưa săn

Yếm nhuộm chàm khô quắt

Khóm bụi nào chưa đốt

Gầy guộc vết chân chim

 

Nơi tầng cao sơn cước

Túp mái lá che sơ

Thấy nỗi buồn Tây Bắc

Treo cột khói xanh mơ…

 

 

 

TRỞ VỀ

 

I

Tôi ngồi trên thuyền đuôi én lắp máy coler chạy ngược sông Đà nơi

thượng nguồn

bên những hàng hoá chất chồng, những khuôn mặt lầm lụi, những dáng nguời tất tưởi

có mấy ai chăm chú nhìn cái mũi thuyền sứt sẹo

giống con chim bị thương nặng vẫn kiêu hãnh vươn cổ đón sóng

Đang mùa hoa ban

tôi nghển cổ mệt nhoài tìm hai bên bờ sông

chỗ rậm rì nơi hoang vắng

chỉ có những vệt máu tươi hay những khoảng xám đen loang lổ

trên các sườn núi, vạt đồi…

Bè nứa mảng tre lao vun vút qua tôi

trên đó là những chàng trai cô gái -

nguyên mẫu của những mối tình xưa từng đi vào truyền thuyết

nhưng hiện thân của họ- những chiếc lá hình hai trái tim người,

cùng những cánh hoa trắng muốt có sắc tím bầm ở giữa

chạy trốn đâu mất rồi

giữa mùa đốt nương, giữa vùng đất nham nhở làm gạch, đào vàng?

hay chúng đã nhập vào phi bản, phi mường1

rồi hoá thành ve rừng ra rả

khóc thương cho củ sắn cỗi cằn như mơ ước

cho hố mài sâu hun hút tựa nỗi tuyệt vọng

và khóc thương bởi không biết vì sao phải khóc thương…

 

II

 

Tôi lang thang trở lại con đường xưa

vẫn mái sàn cũ

nơi từng có cô gái ngồi khâu vá bên cửa sổ tò mò trộm ngắm nhìn tôi

một chàng trai thường dạo quẩn quanh qua bản vắng lúc chiều tà

cô nghiêm trang nhưng không giấu nổi cái liếc nhìn, nét cười sau vạt

khăn piêu

còn chàng trai thì cố tình tảng lờ

cô không biết, và lạy giời, đừng bao giờ cô biết

chàng trai mơ mộng kia thường đi dạo để lãng quên cái đói

sau xuất ăn tập thể độn sắn độn mì

nhưng chẳng hiểu sao vẫn có thể ngẩn ngơ hết sớm này qua chiều khác, mùa ban này tới mùa ban sau

trước một sắc hoa rừng truyền thuyết…

Giờ, cô gái xưa đang ở bản mường nào

bếp tro mới2 đã thành cũ của vợ chồng cô có thường đỏ lửa?

Tôi nhìn quanh quẩn

rừng ngập bóng tà

những vệt ban rừng chạy trốn tít nơi đâu, xa lắc, giữa đại ngàn?

Nắng đỏ quạch màu đồng hun

không gian cô đặc lại, bị già nua miễn cưỡng

Và sau đó

tôi bị màn đêm nuốt chửng

 

Sơnla,2007

 

______________

1. Tức các hồn ma, theo tín ngưỡng đồng bào Thái Tây Bắc

2. Phong tục ở rể của người Thái- sau ba năm sống ở nhà vợ, đôi vợ chồng trẻ mới được tách ra thành một gia đình mới, làm một ngôi nhà sàn mới

 

Nguyễn Anh Tuấn
Số lần đọc: 840
Ngày đăng: 12.02.2012
[ Trở lại ] [ Tiếp ]
In tác phẩm Góp ý Gửi cho bạn
Cùng thể loại
Người đi về phía mặt trời lặn 2 / Cõi đêm ta - Đinh Cường
Chùm Thơ Đá 2006 - Trương Thìn
Hãy Trả Lại Công Lý Cho Anh Em Đoàn Văn Vươn - Bùi Chí Vinh
Thả Lá /Một Thoáng Hội An /Khói Tóc /Ngày Sẽ Qua Như... - Hạc Thành Hoa
Lạy Cha /Mẹ Gìa / Nhà Xưa - Lê Lộc
Yêu Em /Ngày vàng /Cánh Buồn - Ngọc Châu
Nguồn gốc ca nhạc tuồng chèo cải lương 7 - Tuấn Giang
Đố /Nhắn /Cung Cầu /Điên /Vú /Cõi Chết /Ngu - Dung Nham
hồn nhiên mùa xuân - Hoàng Xuân Sơn
Bài nhớ Cao Đông Khánh - Đinh Cường
Cùng một tác giả
Ám ảnh gia truyền (truyện ngắn)
Bản di chúc bi thảm (truyện ngắn)
Một kiếp đầu thai (truyện ngắn)
Tình bạn phá sản (truyện ngắn)