Ủng hộ VCV
Số tác phẩm
22.390 tác phẩm
2.577 tác giả
134
75.958.369
 
Chứng Thực Sau Cùng Của Những Đam Mê Thời Đại
Nguyễn Hồng Nhung

 

Hamvas Béla trích tiểu luận triết học: Patmosz I.- Nguyễn Hồng Nhung dịch từ nguyên bản tiếng Hung

 

Gần như trong toàn bộ,  tư duy châu Âu là sự chứng thực sau cùng của tinh thần mọi thời đại và của những đam mê thời đại. Các khái niệm đại cương quen thuộc của triết học và khoa học tự nhiên, những lý thuyết kinh tế học và xã hội ngoài mọi lộn xộn lịch sử từ các quan điểm nóng ra người ta không nhìn thấy gì khác, từ đấy người ta tư duy một cách mù quáng.

 

Descartes xuất phát từ mối ác cảm tôn giáo, bằng lý thuyết của mình muốn hạ bệ một nền tảng hệ thống không thể phá vỡ, cho dù chúng ta biết, vấn đề không phải là tôn giáo, mà là sự thực hành quyền lực giáo hội. Descartes không muốn lập ra một hệ thống tư duy, mà tạo  nền móng cho một thực hành quyền lực khác đáng tin cậy hơn.

 

K. Marx xuất phát từ nỗi bức bối đối với một giai cấp tư bản tưởng tượng ( sự tức giận chống lại của cải, sự trả thù kinh tế),  muốn giải quyết những vấn đề sở hữu bằng sự chấm dứt các giai cấp, cho dù chúng ta biết,  từng chưa hề có giai cấp và sở hữu tuyệt đối không phải vấn đề của kinh tế.

 

Spengler mở rộng đề tài từ Nietzsche, xuất phát từ cơn khủng hoảng ngày mỗi gay gắt hơn, và tự an ủi mình rằng (cái gọi là) nền văn hóa này bị tiêu diệt sẽ có một nền văn hóa mới mọc lên từ đấy.

 

Tất cả các hệ tư tưởng này thực ra đều là các hệ tư tưởng giả, không đúng (pszeudologia), là kết quả của hành vi hiện sinh giả dùng để chống lại những điểm nóng của khoảnh khắc lịch sử, là các lý thuyết giảm bớt sự khủng hoảng ẩn náu dưới những tư tưởng giải quyết khủng hoảng, là những lý thuyết sai lầm trong khoảnh khắc của lịch sử mà người ta không nhận ra.

 

Trong nửa sau của thế kỷ XX, ngoài các tác phẩm của Gúenon, giữa  trăm nghìn cuốn sách thực ra chỉ có hai tác phẩm, một của giáo sĩ  Do thái Martin Buber và một của thiền sư D.T Suzuki  không là sự chứng thực sau cùng, không tìm kiếm sự cứu vãn những sai lầm lịch sử, mà trái lại là khởi đầu thanh toán nỗi đam mê thời đại và mong muốn hiện thực hóa một trật tự sống vĩnh cửu.Có thể định nghĩa thế này, mọi cái khác chỉ là lý thuyết, chỉ hai tác phẩm này là hiện thực.

 

Có thể nói, sự nổ bùng đông đảo của các lý thuyết  là một thử nghiệm mạnh mẽ hiện sinh chính trị ( ksatrija) xuất phát từ khoảnh khắc lịch sử, chỉ tồn tại trong cái khung và trong khí thế của lịch sử; chỉ có cuốn sách của giáo chủ Do thái và của thiền sư  Nhật Bản là khuynh hướng brahman (tinh thần đích thực), hay nói cách khác đây là tác phẩm của con người không bị quy định bởi các đam mê, mà của  người biết thật sự cái gì đang xảy ra và cần phải làm gì.

Hiện sinh chính trị (lịch sử) trong mọi trường hợp đều bị chi phối bởi một đam mê lịch sử nào đấy, và luôn luôn thực dụng, hoặc  thiếu sự nhận biết tổng hợp xa hơn, phần lớn với ý đồ che dấu có chủ ý đặt tên cách giải quyết mang tính thực hành gần  nhất là sự thật.

 

Chúng ta biết, sự sống của con người là cái toàn bộ, trong đó trật tự chỉ được tạo ra  sau khi các nhân tố nền tảng được nhận thức. Tất cả những gì đang xảy ra là tác động của  quan điểm cơ bản của con người. Trong thời lịch sử  không có sự  giải quyết ; các lý thuyết trong thời lịch sử  theo thời gian và trong thời gian đều bị phá vỡ, phần lớn ngay trong giây phút người ta nghĩ ra, nó đã mất hiệu lực.

 

Hiện sinh brahman  bắt đầu xảy ra bằng việc thanh toán các đam mê lịch sử, và xây dựng một nền tảng độc lập với các đam mê,  độc lập với quốc gia, thời đại, đẳng cấp, tôn giáo,  văn minh và hiện sinh này chỉ có một trong nhân loại  (Szabó Lajos:f-system). Đấy là cái cần đặt tên status absolutus, hay nói cách khác đấy là quan điểm cơ bản mang tính người.

 

ĐIỂM ĐẦU TIÊN:

 

Giữa thế kỷ XX trong một trật tự sống bị phá hỏng hoàn toàn, tuyệt đối không một ai có thể  hoàn chỉnh hóa đời sống của mình trong mức độ sống hư hỏng ấy, bởi vậy trên quả đất này không một nội dung sống nào  không chống lại cái trật tự sống đang có. Khẳng định này liên quan  cả đến những trường hợp đặc biệt, trong đó có những kẻ thoạt đầu tưởng họ được hưởng một lợi thế tức thời nào đó.  Không có hiểm họa nào lớn hơn sự thỏa hiệp với hư hỏng, và trở nên thỏa mãn giữa những môi trường hư hỏng, cùng lắm thêm một điều khác là thỏa mãn với nỗi thỏa mãn hư hỏng.

 

ĐIỂM THỨ HAI:

 

Con người lịch sử vô ích tìm kiếm nguyên nhân đầu tiên của bản chất hư hỏng trong trật tự sống đã hư hỏng. Mọi khủng hoảng đã được báo trước, tất cả đã hỏng từ khởi đầu của mọi khởi đầu, trong một điểm tối nào đó. Nguyên nhân khởi điểm của trật tự sống hư hỏng là hậu quả của một sự kiện, nói theo ngôn ngữ tôn giáo là một tội lỗi cội nguồn, nhưng không hề mang tính tôn giáo,  mà là một sự kiện bản thể học (ontologia),  hay nói đúng hơn là một cái gì đó đã xảy ra trong sự sống: Sự phá vỡ  và làm  hỏng do chính con người tạo ra.

 

Từ quan điểm  để nhận thức rõ  sự tồn tại của con người lịch sử, không ý nghĩa nào quyết định hơn ngoài một khẳng định: hãy nhìn một cách tỉnh táo ý thức về tội lỗi trong chính bản thân con người. Đây là điều kiện đầu tiên của hiện sinh đích thực mang tính người. Tư duy chỉ khi đó đáng tin cậy, nếu ý thức về tội lỗi được duy trì (Kierkegaard: Sự lo âu)

 

ĐIỂM THỨ BA:

 

Liên quan đến lịch sử hiện tại không còn nghi ngờ gì nữa, từ thời trung cổ tới nay người ta dứt khoát tỏ ý chống đối nhà thờ, bởi ý định chạy trốn trước ý thức  tội lỗi. Toàn bộ thời hiện đại được xây dựng từ sự phủ nhận một cách cố ý nhân tố tội lỗi, điều này bộc lộ trong sự thờ ơ đạo đức và hiện sinh được chăm bẵm một cách nhân tạo, là thứ tạo ra khoa học và sự phong thần vô danh.

 

Trong thời hiện đại tư tưởng về tội lỗi bị che đậy đến mức hoặc trở thành sự sợ hãi hoặc thành vụ bê bối, khi sinh vật học nỗ lực làm nổi bật điều này như một sai phạm hữu cơ, và xã hội học chỉ dẫn ra từ cơ cấu xã hội. Pascal cho rằng, trong việc bỏ qua tư tưởng về tội lỗi,  đến nhận thức về các hiện tượng vật lý cơ bản cũng hoàn toàn bất lực (mới đây nhất: vật lý của Heisenberg, toán học của Gödel)

 

Toàn bộ  nỗ lực của môn tâm lý học hướng về việc, Buber nói, thanh toán ý thức  tội lỗi của con người (lương tâm cắn rứt, sự lo âu) và xác định rằng kể cả khi ý thức này bị làm lu mờ đi nữa, bản thân tội lỗi cũng không biến mất.

 

Té ra sau gần một trăm năm thực hành của ngành tâm lý học, việc ứng dụng các phương pháp tâm lý không làm cho con người hài hòa hơn, mà chỉ làm cho kỹ thuật lẩn tránh hoàn thiện hơn. Kết quả của các quá trình tâm lý không làm con người thức tỉnh, mà để họ trốn tránh sâu hơn trước sự thức tỉnh.

 

Thay vì cởi mở và giải thoát, các phương pháp tâm lý giúp con người học cách trốn tránh một cách hiệu quả hơn. Giờ đây bằng phân tích giấc mơ, người ta lừa được một cái gì đó từ vài kẻ ngây thơ ra ánh sáng; từ nền tảng phân tâm học và trắc nghiệm học những kẻ đó giờ đây trốn sâu dưới ý thức mộng, đôi khi đến xuất hiện trong giấc mơ cũng không nổi. Với những con người này vào thời điểm tận thế chắc cần phải thổi một hồi kèn đặc biệt để họ thức dậy. Cái con người học được từ tâm lý học là đừng trốn vào sự phức tạp mà vào sự trung thực. Đấy là cái chuồng từ đó con người không dụ dỗ ra được. Đấy là phân tâm học.

 

Số lượng nạn nhân của tâm lý học vô cùng lớn. Kẻ trải qua quá trình tâm lý học này không nhìn rõ bản chất của sự sống, thậm chí cái nó học được  quay lưng lại với hiện thực thật sự của sự sống, đánh chìm sự sống xuống và bao phủ  lên bằng ý thức về những khó khăn của sự sống. Sự ngu ngốc mang tính chất bản thể học của thời hiện đại xuất hiện như  thế đó, một kẻ nhăn nhở cười trên toàn bộ sự khó khăn của tồn tại, và cho rằng một lần và mãi mãi cần thanh toán hiện tại, chỉ vì ý thức tội lỗi –  cùng trách nhiệm tu tỉnh của con người – sẽ tự nó biến  mất (bị phân tâm).  Đứng về mặt tâm lý học, con người bị rút ruột này rơi ra khỏi cộng đồng và cùng lúc đứng ra ngoài tình huynh đệ người.

 

Những phương pháp của tâm lý học tiếp tục được phát triển bởi chủ nghĩa hiện sinh. Khi tuyên bố sự sống mở (sự trần trụi hướng về phía tha nhân) chủ nghĩa hiện sinh dạy con người hãy cuộn mình vào sự  trung thực, và chống lại sự trần trụi trung thực này bằng bảo vệ mình trong một sự cao cả vĩ đại; trong hiện sinh hãy cất dấu một hiện sinh giả. Rất ít các nhà tư tưởng nhận ra điều nguy hiểm này (Gabriel Marcel, Bataille, Camus, Heidegger) Phần lớn các học giả khác, như J. Sartre bằng kỹ thuật choáng lộn thực hiện những cú lộn vòng, trong khi những vấn đề cơ bản của sự sống vẫn không động chạm tới.

 

Tạo vấn đề, sinh vật học hóa, xã hội học hóa, tâm lý học hóa, đạo đức học hóa, hiện sinh hóa nhân tố tội lỗi. Đôi khi người ta thành công làm mơ hồ ý thức về tội lỗi, hay đúng hơn làm cho con  người  chệch hướng với hiện thực. Kết quả là: tôn giáo đồi trụy, khoa học ngớ ngẩn và chính trị độc ác. Còn hiện trạng: bằng một sự bất an ẩn náu trong trần trụi và mơ hồ, thiếu vắng ý thức về một hiện thực bị phá hỏng và bằng lương tâm cắn rứt không còn con đường nào khác, ngoài (cái gọi là) một đời sống trần thế kém cỏi, vô nghĩa, bởi trọng lượng của nó đã bị đánh mất.

 

ĐIỂM THỨ TƯ:

 

Gần đây khoảng một trăm năm, đặc biệt ở mức độ tri thức cao, ngày càng diễn ra sự lẩn trốn vào các tôn giáo và siêu hình học phương Đông, với niềm tin tưởng đấy là nơi chứa đựng nguồn gốc của ý thức về tội lỗi và bằng các bộ môn phương Đông học này sau rốt có thể giải quyết được những vấn đề - tội lỗi. Điều này không chỉ là sự phản bội thiên chúa giáo, mà còn là sự thiếu hiểu biết hoàn toàn về hiện thực.

 

Trong siêu hình học phương Đông (Ấn độ, Trung quốc, Irán) ý thức về tội tổ tông cũng y chang như ở người Do thái, ở Thiên chúa giáo và đạo Hồi, nhưng phương Đông không quy về đạo đức mà coi đấy là sự hư hỏng, sự mơ hồ nhận thức, sự vật vờ, mơ ngủ, mộng du. Cũng như ở Hy lạp cổ hoặc trong kinh Kabbala sự cứu chuộc tội lỗi ở phương Đông cũng y như vậy, một bắt buộc ở khắp mọi nơi.

 

Chủ nghĩa nguyên thủy mới gần đây nhất là một thí nghiệm về sự chạy trốn ý thức tội lỗi, sau thời của Rousseau, chạy trốn vào thiên nhiên, vào những người da đen, người da đỏ. Thí nghiệm này không chỉ sai lầm. Tiếp sau chủ nghĩa đa cảm của Rosseau người ta đặt giả thuyết, người nguyên thủy sống trong trạng thái cổ, trong sự trong sáng khởi thủy, và sự đa cảm của thế kỷ trước đã tạo lý tưởng từ sự man rợ, phi văn minh. Tư tưởng này đặc biệt trong nghệ thuật rất nguy hiểm.

 

Chúng ta đều biết những người nguyên thủy không sống trong sự trong trắng khởi thủy mà sống trong trạng thái tha hóa ngược lại của các nền văn minh cũ, và chính vì thế mà sự sống ở người châu Âu không chỉ hư hỏng mà còn hư hỏng ở mức độ cao hơn. Ngoài ra những người nguyên thủy mang theo mình ý thức về tội lỗi tổ tông bị đứt đoạn từ nền văn minh cũ, và không ở bộ lạc nào lại không thể nhận ra điều đó.

 

ĐIỂM THỨ NĂM:

 

Tất cả sự sống người, dù ở mức độ nào cũng đều đã văn minh hóa. Mọi nền văn minh đều nhân tạo, nói đúng hơn, không tất nhiên. Trong sự nhân tạo này, thiên nhiên chắc chắn bị hành hạ. Cần đặt câu hỏi, có một nền văn minh nào, hay nói cách khác, có một trật tự được tạo dựng một cách nhân tạo nào không đặt dấu ấn lên thiên nhiên, mà để tất cả ở vị trí riêng của nó và để nó tự do phát triển? Sau cùng: Có hay không ý thức của con người về một trật tự sống cội nguồn trước khi con người phạm tội? Con người biết hay không về một sự sống có thực?

 

Con người biết về một trật tự cội nguồn.

 

Ý thức này tuyên bố trong Thiên chúa giáo, trong kinh Veda, trong Đạo Lão, trong Hy lạp cổ đại, trong kinh Kabbala, và trong hình dạng như thế nào đấy truyền thống của mọi thời đại đều gìn giữ điều này. Ý thức này thực chất là nội dung của những cuốn sách thiêng. Truyền thống không phải là truyền thuyết và tôn giáo. Tri thức về truyền thống nói về quan điểm cơ bản, về tội lỗi mắc phải từ buổi khai thủy, về sự điều chỉnh lại quan điểm cơ bản, hay còn gọi là sửa chữa tội lỗi.

 

ĐIỂM THỨ SÁU:

 

Điều chỉnh lại quan điểm cơ bản của con người không phải nhiệm vụ mang tính tâm lý học, mang tính xã hội, hay sinh vật học, hay mang tính tôn giáo, triết học mà là một nhiệm vụ của sự sống trực tiếp, đơn giản, cụ thể.

1.        Duy trì một cách tỉnh táo ý thức tội lỗi; sửa chữa là một điều bắt buộc với tất cả mọi người. Mọi người hãy sửa chữa những tội lỗi đã gây ra của nhân loại trong chừng mực mình biết và có thể, như truyền thống Ấn độ đã nói: ihamutrarthaphalaphogaviragah- vắng thiếu hy vọng nhỏ nhất về phần thưởng trong đời sống thượng đế và thế giới bên kia. Không có cách xóa bỏ tội lỗi khác ở mức độ con người; tất cả mọi người hãy trở thành Đấng Cứu Thế của tất cả mọi người; Bồ tát, Sufi (Hồi giáo mật tông) Hasid (Do thái giáo), Thiên chúa giáo.

2.       Cần phân tích và nhận thức về quan điểm cơ bản, cần ý thức về cội nguồn trước đời sống thời lịch sử, về cái bình thường; đây là công việc lý thuyết.

3.       Hãy bước ra khỏi thời lịch sử, thực hiện status absolutus trong sự vắng mặt của những đam mê thời đại (đây là nhiệm vụ tinh thần có thực, mang tính chất Brahman)

 

Tất cả các quá trình phục vụ cho sự bình thường hóa cuộc sống, cần phải chấp nhận; tôn giáo, nghệ thuật, tư tưởng.

Cần vứt bỏ hết tất cả các quá trình chống lại sự phục hồi vị trí bình thường hóa cội nguồn (sự phản bội của khoa học, bất tín tôn giáo, giả dối chính trị- bạo lực- bóc lột)

Vũ trụ hóa (sự thống nhất giữa cá nhân và cộng đồng)

Hiện sinh có thật (sự đồng nhất của tư tưởng- lời - hành động)

Sự sống Brahman đang đối diện mạnh mẽ với thời kỳ lịch sử.

 

( Budapest 2012-08-11)

 

Nguyễn Hồng Nhung
Số lần đọc: 1106
Ngày đăng: 30.08.2012
[ Trở lại ] [ Tiếp ]
In tác phẩm Góp ý Gửi cho bạn
Cùng thể loại
‘Zarathustra đã nói như thế’: thiên trường thi của những ẩn ngôn - Phạm Nga
Asa – Điều Thiện - Nguyễn Hồng Nhung
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 13 - Nguyễn Quỳnh USA
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 12 - Nguyễn Quỳnh USA
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 11 - Nguyễn Quỳnh USA
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 10 - Nguyễn Quỳnh USA
Tìm-Hiểu Lí-Thuyết Fê-Bình Trong Xã-Hội Và Chính-Trị - 2 - Nguyễn Quỳnh USA
Edmund Husserl - Suy-Tư Trong Tinh-Thần Descartes- 9 - Nguyễn Quỳnh USA
Quan Niệm Tam Tài Với Con Người - Nguyễn Văn Thọ
Cổ Tích Da Đỏ - Nguyễn Hồng Nhung
Cùng một tác giả
Chim sẻ (truyện ngắn)
Thời gian (tạp văn)
Tuyết rơi (truyện ngắn)
Tách… (thơ)
Đêm nhạc jazz (truyện ngắn)
Vô danh (thơ)
Mùa thu chết (truyện ngắn)
Nhát đâm cuối cùng (truyện ngắn)
Bi hài biên tập (truyện ngắn)
Tang (thơ)
Buốt. (thơ)
Bóng (thơ)
Anh (thơ)
Đợi (thơ)
Szepes Maria (chân dung)
Mùa (thơ)
Tự do (thơ)
Xanh xao (thơ)
Câu chuyện tháng Hai (truyện ngắn)
Mưa Đêm (tạp văn)
Tình yêu (truyện ngắn)
Rát (thơ)
(truyện ngắn)
Jesse (truyện ngắn)
Sài gòn và em (tạp văn)
Năm Đổi Mới Đã Đến (nhìn ra thế giới)
Sống (tạp văn)
Ba Nguồn (triết học)
Jesse-3 (tạp văn)
Noel (thơ)
Arlequin – Anh Hề (triết học)
Ngôn Từ (tạp văn)
Các Hình Ảnh Cổ (triết học)
Phục Sinh (tạp văn)
Người Đàn Bà (triết học)
Cổ Tích Da Đỏ (triết học)
Chữ Tháng Sáu (tạp văn)
Thuật luyện vàng (triết học)
TẢ TƠI (truyện ngắn)
Sekina (tiểu luận)
Trở về nhà (tạp văn)
Cái gương (tiểu luận)
Sự nô lệ (truyện ngắn)
Có thể lắm (truyện ngắn)
Sống (tiểu luận)
Giữa (tạp văn)
Tuổi thu (tạp văn)
Bí ẩn đời sống (truyện ngắn)
Hạ ký (tạp văn)
Sáu mươi (tạp văn)
(ký)
Có đường đi lên (tiểu luận)
Có lẽ (thơ)
Về bản chất (tiểu luận)
Chị của Bố (truyện ngắn)
Lớp học Tiếng (truyện ngắn)
Mi và thượng đế (tiểu luận)
Tử vi Ai Cập (nghệ thuật)
Quê nhà (truyện ngắn)
Hưu (thơ)
Chết (thơ)
Bảy năm (truyện ngắn)
Cây táo vàng (truyện ngắn)
Quả bong bóng lợn (truyện ngắn)
Từ duy nhất (truyện ngắn)
Thu (thơ)
Kẻ giết mẹ (truyện ngắn)
Tặng (thơ)
Cây mận (truyện ngắn)
Cổ tích (truyện ngắn)